'Kho báu' gần 5.200 tỷ đồng của Campuchia đối mặt thử thách lớn

Tờ Bernama cho hay ngành công nghiệp cà phê trị giá 200 triệu USD (hơn 5.199 tỷ đồng) của Campuchia đang phải đối mặt với một thử thách gay gắt khi tình trạng El Nino ngày càng gay gắt đe dọa đến năng suất và nguồn sống của người nông dân.

Để ứng phó, Hiệp hội Cà phê Campuchia đã kêu gọi các hộ nông dân quy mô nhỏ cải thiện hệ thống quản lý nước và tưới tiêu nhằm bảo vệ cây trồng, đồng thời tăng cường khả năng chống chịu trước thời tiết khắc nghiệt.

Những người trồng cà phê là đối tượng đặc biệt dễ bị tổn thương, khi nắng nóng gay gắt và thời tiết thất thường khiến cây cà phê vốn nhạy cảm với khí hậu rơi vào tình trạng sốc nhiệt và thiếu nước.

“El Nino sẽ ảnh hưởng đến tất cả nông dân, nhưng mức độ tác động sẽ phụ thuộc vào việc họ chuẩn bị tốt đến đâu để ứng phó với điều kiện thời tiết. Họ cần nguồn nước và hệ thống tưới tiêu đầy đủ, cũng như các chất kích thích sinh học để giúp ngăn ngừa tình trạng sốc nhiệt cho cây trồng”, Chủ tịch Hiệp hội Cà phê Campuchia, ông Piseth Duk chia sẻ với báo Bernama.

Khoảng 600 nông dân Campuchia đang nhọc nhằn lao động dưới điều kiện nắng nóng để sản xuất ra khoảng 1.500 tấn hạt cà phê, phần lớn trong số đó được tiêu thụ bởi thị trường nội địa đang phát triển bùng nổ của quốc gia láng giềng với Việt Nam này.

Theo Hiệp hội Cà phê Campuchia, khoảng 90% nông dân trồng cà phê trong nước canh tác giống Robusta, phần còn lại là Arabica.

Tổ chức Khí tượng Thế giới hồi đầu tháng 9 cho biết khả năng El Nino kéo dài đến tháng 2 năm 2027 gần như đạt 100%, mang theo nguy cơ gia tăng về lũ lụt, hạn hán và nắng nóng cực đoan.

Chính phủ Campuchia dự báo El Nino sẽ gia tăng cường độ từ tháng 7 và đạt đỉnh vào tháng 11 năm nay, làm trầm trọng thêm tình trạng sốc nhiệt và thiếu nước ở cây cà phê.

Ông Piseth Duk, Chủ tịch Hiệp hội Cà phê Campuchia và cũng là một người canh tác cà phê tại tỉnh Mondulkiri, phía Đông nước này cho biết các mô hình thời tiết biến đổi đã ảnh hưởng đến cây trồng của ông từ năm 2023, mang theo hạn hán gay gắt cùng những đợt mưa kéo dài.

“Vào năm 2026, El Nino hoạt động mạnh đã mang đến những đợt nắng nóng gay gắt làm cây trồng bị sốc nhiệt và khiến tình trạng hạn hán trở nên tồi tệ hơn. Khoảng 30% số cây cà phê mới trồng của tôi đã bị chết”, ông nói.

Người nông dân Campuchia này cho biết điều kiện khô hạn cũng làm bùng phát dịch rệp vảy xanh và rệp sáp, đe dọa trực tiếp đến cây trồng và năng suất.

Trong những năm qua, Mondulkiri đã vươn lên thành vùng sản xuất cà phê trọng điểm của Campuchia nhờ địa hình cao nguyên và khí hậu thuận lợi.

“Biến đổi khí hậu là điều không thể tránh khỏi, nhưng nếu chúng ta có thể giảm thiểu tác động của nó bằng cách quản lý trang trại đúng cách, năng suất thậm chí vẫn có thể tăng trong thời gian diễn ra El Nino. Điều quan trọng nằm ở cách chúng ta quản lý nguồn lực và bảo vệ cây cà phê”, cô Thida Phay, chủ trang trại Pida Coffee Farm kiêm nhà khởi nghiệp nông nghiệp chia sẻ với tờ Bernama.

Đáng chú ý, sản lượng cà phê hàng năm của Campuchia vào khoảng 1.500 tấn vẫn thấp hơn rất nhiều so với nhu cầu nội địa ước tính khoảng 20.000 tấn, tức là nhu cầu lớn gấp hơn 13 lần sản lượng cho thấy tiềm năng phát triển to lớn của ngành này.

Tuy nhiên, để hiện thực hóa tiềm năng đó đòi hỏi phải giải quyết các hạn chế về kỹ thuật và tài chính mà người nông dân “xứ sở Angkor” đang gặp phải khi đối mặt với nhiệt độ gia tăng và thời tiết biến động.

“Họ thiếu kiến thức chuyên môn, kỹ năng kỹ thuật, quản lý sau thu hoạch và kỹ năng tài chính cần thiết. Hiệp hội chúng tôi hiện đang tổ chức các khóa tập huấn để hướng dẫn nông dân cách quản lý trang trại. Hai yếu tố quan trọng nhất chính là nguồn nước và hệ thống tưới tiêu”, ông Piseth nhấn mạnh.

Chủ tịch Hiệp hội Cà phê Campuchia cho biết các trang trại được quản lý tốt có thể đạt năng suất lên tới 4 tấn cà phê trên mỗi héc-ta, gấp đôi mức năng suất trung bình hiện nay là khoảng 2 tấn.

Theo Bernama