Khu đầm lầy hơn 3.000ha lớn nhất miền Bắc: Được ví như 'vịnh Hạ Long không sóng', xác lập 2 kỷ lục

Nhắc đến Ninh Bình, nhiều người thường liên tưởng ngay tới Quần thể danh thắng Tràng An hay Hang Múa nổi tiếng. Tuy nhiên, ít ai biết rằng vùng đất này còn sở hữu một điểm đến mang vẻ đẹp hoang sơ, đậm chất sơn thủy hữu tình - đó chính là đầm Vân Long.

Mới đây, UBND tỉnh Ninh Bình vừa tổ chức Hội thảo khoa học quốc tế với chủ đề Xác lập ranh giới dự kiến khu vực đề cử, xác định các tiêu chí về các giá trị nổi bật toàn cầu gắn với định hướng xây dựng Hồ sơ trình UNESCO công nhận Quần thể Tam Chúc và Khu bảo tồn thiên nhiên đất ngập nước Vân Long là Di sản thế giới.

Đầm Vân Long có diện tích hơn 3.000ha, là khu bảo tồn thiên nhiên đất ngập nước lớn nhất miền Bắc. Khu bảo tồn này nằm trên địa bàn các xã Gia Viễn, Gia Hưng, Gia Vân, Gia Trấn cũ, cách trung tâm Hà Nội khoảng 80km.

Nơi đây vốn không phải là đầm nước tự nhiên hình thành từ xa xưa, Vân Long được tạo nên từ công trình đắp đê trị thủy dài hơn 30km dọc theo tả ngạn sông Đáy, bắt đầu từ những năm 1960. Qua thời gian, khu vực này dần hình thành hệ sinh thái ngập nước độc đáo, trở thành vùng sinh cảnh quan trọng đối với nhiều loài động, thực vật.

Có thể nói, đầm Vân Long là một trong những khu vực có khung cảnh sơn thủy hữu tình hiếm gặp. Vân Long như một bức tranh thủy mặc khổng lồ với những dãy núi đá vôi trùng điệp soi bóng xuống mặt trước phẳng lặng. Ẩn sâu trong lòng các khối núi là hệ thống 32 hang động lớn nhỏ với vẻ đẹp độc đáo như hang Cá, hang Bóng, hang Rùa, hang Chanh, hang Thung Dơi… tạo nên hành trình khám phá đầy hấp dẫn.

Không những thế, quanh đầm Vân Long còn có nhiều di tích lịch sử - văn hóa đa dạng như chùa và động Địch Lộng, động Hoa Lư, đền Thung Lau, đền thờ vua Đinh Tiên Hoàng… Đây là vùng đất gắn với sự phát tích của nhà Đinh, nơi Đinh Bộ Lĩnh từng luyện tập binh mã, chuẩn bị cho việc dẹp loạn 12 sứ quân và lập nên triều đại đầu tiên của nước Đại Cồ Việt.

Bên cạnh vẻ đẹp thiên nhiên hoang sơ, Vân Long sở hữu hệ sinh thái đa dạng và đặc sắc. Nơi đây là “ngôi nhà chung” của nhiều loài động, thực vật quý hiếm, tiêu biểu nhất là voọc mông trắng - loài linh trưởng đặc hữu đang được bảo vệ nghiêm ngặt. Theo thống kê, khu bảo tồn có 457 loài thực vật bậc cao, trong đó có 8 loài nằm trong Sách đỏ; 39 loài động vật, bao gồm 12 loài quý hiếm. Với giá trị nổi bật đó, Vân Long đã được Trung tâm Sách Kỷ lục Việt Nam xác lập 2 kỷ lục là “Nơi có số lượng cá thể voọc mông trắng nhiều nhất” và “Nơi sở hữu bức tranh đá tự nhiên lớn nhất”.

Đến với đầm Vân Long, du khách có thể ngồi trên thuyền trôi chầm chậm, cảm nhận không khí trong lành, không gian yên ả, len lỏi qua các hang động mát lành. Được mệnh danh là “vịnh Hạ Long không sóng”, mặt nước nơi đây phẳng lặng như một tấm gương khổng lồ, phản chiếu mây trời và núi non. Vì thế, du khách có thể nhìn rõ rong rêu, tảo nước bên dưới.

Đặc biệt, chiều đến, từng đàn cò trắng, chim muông bay về tổ. Trong sắc đỏ, vàng của hoàng hôn, khung cảnh chiều trở nên sống động, thơ mộng.

Hiện nay, Hợp tác xã du lịch sinh thái địa phương quản lý hơn 500 chiếc thuyền phục vụ du khách tham quan, ngắm cảnh và quan sát động vật hoang dã. Từ sau khi đầm Vân Long được chọn làm bối cảnh chính trong bộ phim nổi tiếng “Kong: Skull Island”, nơi đây càng được nhiều du khách quốc tế biết đến. Từ đó, người dân địa phương cũng nhận thức rõ hơn giá trị và vai trò sống còn của khu sinh thái này. Với việc phát triển du lịch, người dân địa phương cũng có thêm công việc và thu nhập, từ đó ổn định cuộc sống.

Với nỗ lực bảo tồn, đầm Vân Long được ghi nhận ở tầm quốc gia và quốc tế. Ngày 22/5/2019, đầm Vân Long được công nhận Khu bảo tồn thiên nhiên đất ngập nước Vân Long là Khu Ramsar thứ 9 của Việt Nam. Đồng thời, Vân Long cũng được Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN) chứng nhận là khu bảo tồn đầu tiên của Việt Nam và Đông Nam Á đạt Danh lục xanh toàn cầu. Điều này cho thấy vai trò quan trọng của Vân Long trong việc góp phần thực hiện các mục tiêu đa dạng sinh học trên phạm vi toàn cầu.