Kospi bốc hơi gần 10%, chứng khoán Hàn Quốc phải ngắt mạch khẩn cấp

Thị trường chứng khoán Hàn Quốc vừa trải qua một phiên giao dịch chấn động khi chỉ số tham chiếu KOSPI lao dốc tới 9,99%, ghi nhận mức giảm trong ngày mạnh nhất trong hơn ba tháng qua. Chỉ số này bốc hơi 910,71 điểm, đóng cửa phiên 23/6 ở mức 8.203,84 điểm. Đà đổ đèo này diễn ra đầy bất ngờ bởi ngay trong phiên ngày thứ Hai trước đó, KOSPI vừa lập đỉnh lịch sử khi lần đầu tiên vượt mốc 9.100 điểm.

Tâm điểm của cơn hoảng loạn đổ dồn vào nhóm cổ phiếu công nghệ. Hai gã khổng lồ ngành chip là Samsung Electronics và SK Hynix đồng loạt giảm sâu hơn 12%, trực tiếp kéo sập thị trường khi hai mã này vốn chiếm hơn một nửa tổng vốn hóa toàn sàn KOSPI. Lực bán tháo ồ ạt trong giờ chiều đã kích hoạt hệ thống tự động ngắt mạch toàn thị trường của Sở Giao dịch Chứng khoán Hàn Quốc, buộc hoạt động giao dịch phải tạm dừng trong 20 phút. Đây đã là lần thứ tư trong năm nay sàn Seoul phải dùng đến biện pháp khẩn cấp này.

Khởi nguồn từ tâm lý thận trọng theo sau đà giảm của nhóm công nghệ Mỹ đêm trước, thị trường Hàn Quốc nhanh chóng biến thành một cuộc tháo chạy hỗn loạn. Khối ngoại đã mạnh tay bán ròng hơn 2,5 tỷ USD cổ phiếu. Áp lực bán tháo đặc biệt nghẹt thở vào khung giờ từ 14h đến 15h chiều khi làn sóng giải chấp bắt buộc (forced liquidation) ập xuống. Các nhà đầu tư cá nhân sử dụng tiền vay để giao dịch (margin) bị buộc phải thanh lý vị thế, vô tình tạo ra hiệu ứng hòn tuyết lăn đẩy giá cổ phiếu xuống vực.

Dù vậy, ở chiều ngược lại, khối cá nhân trong nước lại thể hiện dòng tiền bắt đáy kỷ lục khi chi hơn 8.000 tỷ Won để gom hàng. Lực mua này diễn ra bất chấp tâm lý bất ổn bao trùm từ thị trường quốc tế, cũng như các thông tin nội địa về việc SK Hynix điều chỉnh tiến độ sản xuất chip nhớ băng thông cao HBM4 để tập trung vào mảng DRAM truyền thống nhằm tối ưu hóa hiệu quả lợi nhuận.

Nguyên nhân sâu xa của "ngày thứ Ba đen tối" được các chuyên gia chỉ đích danh là do sự tích tụ quá lớn của dòng vốn đầu cơ. Trong tháng này, dư nợ vay ký quỹ tại Hàn Quốc đã vọt lên mức kỷ lục 38,5 nghìn tỷ Won (khoảng 25 tỷ USD).

Ông Alexander Redman, chiến lược gia trưởng về cổ phiếu tại CLSA, nhận định biến động hiện tại bắt nguồn từ việc các nhà đầu tư cá nhân đang nắm quyền chi phối quá lớn và sử dụng đòn bẩy cao. Việc các cơ quan quản lý phê duyệt các quỹ hoán đổi danh mục (ETF) đòn bẩy đơn lẻ vào tháng trước chẳng khác nào "đổ thêm dầu vào lửa".

Thực tế, một sản phẩm ETF nhân đôi lợi nhuận dựa trên cổ phiếu SK Hynix của Samsung Asset Management đã bốc hơi hơn 25% giá trị chỉ trong phiên này.

Trước hệ lụy nghiêm trọng, ông Lee Chan-jin, người đứng đầu cơ quan giám sát tài chính Hàn Quốc thừa nhận chính phủ đã quá vội vàng khi cấp phép cho các quỹ đòn bẩy neo theo các mã chip lớn, khiến thị trường nhạy cảm quá mức trước các tín hiệu tiêu cực. Dù vừa trải qua phiên sập nguồn, chỉ số KOSPI tính từ đầu năm đến nay vẫn ghi nhận mức tăng tổng cộng 94,67%, trong khi đồng nội tệ Won đã suy yếu 6,5% so với đồng USD.

Ảnh hưởng từ thị trường cổ phiếu, thị trường tiền tệ và nợ của Hàn Quốc cũng biến động mạnh khi dòng vốn tìm nơi trú ẩn. Hợp đồng tương lai trái phiếu chính phủ kỳ hạn 3 năm tăng 0,14 điểm lên 103,01. Lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 3 năm giảm 3,1 điểm cơ bản xuống còn 3,772%, và kỳ hạn 10 năm cũng giảm 1,8 điểm cơ bản, lùi về mốc 4,179%.