Mỹ cấp phép bán gần 900.000 chip AI cho Trung Quốc, Quốc hội lập tức chất vấn
Các tài liệu mới được Quốc hội Mỹ công bố hé lộ quy mô đáng chú ý của hoạt động xuất khẩu chip AI sang Trung Quốc.

Cơ quan quản lý xuất khẩu thuộc Bộ Thương mại Mỹ đã cấp phép bán hơn 879.000 chip AI cho các doanh nghiệp Trung Quốc tính đến tháng 5/2026, bao gồm những tập đoàn lớn như Alibaba và Tencent.
Đáng chú ý, một số giấy phép còn liên quan đến các công ty bị Bộ Quốc phòng Mỹ xếp vào danh sách doanh nghiệp quân sự Trung Quốc, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh quốc gia.
Theo tài liệu do Ủy ban Đối ngoại Hạ viện Mỹ công bố, từ tháng 12 năm ngoái đến tháng 5 năm nay, các doanh nghiệp đã gửi yêu cầu cấp phép bán tổng cộng 3,4 triệu chip AI của Mỹ sang Trung Quốc.
Trong số này có các sản phẩm do Nvidia và Advanced Micro Devices (AMD) cung cấp.
Tại cuộc họp hôm 19/11, Hạ nghị sĩ Gregory Meeks phát biểu: "Trong tháng qua, cách chính quyền xử lý các biện pháp kiểm soát xuất khẩu chip đã đặt an ninh quốc gia và lợi thế công nghệ của chúng ta vào tình thế rủi ro. Cục Công nghiệp và An ninh (BIS) đã không thực thi hiệu quả các quy định, và Quốc hội cần tiến hành giám sát chặt chẽ chính sách của chính quyền".
Người phát ngôn của Nvidia và AMD khẳng định hai công ty luôn tuân thủ các quy định kiểm soát xuất khẩu của Mỹ. Nvidia cho biết hãng đã thực hiện đúng những quy định do Bộ Thương mại ban hành tại thời điểm xin cấp phép.
Trong khi đó, Cục Công nghiệp và An ninh (BIS) cho biết đã cung cấp cho Quốc hội thông tin về cả những giấy phép được chấp thuận lẫn bị từ chối đối với chip H200 của Nvidia và các sản phẩm tương đương.
Cơ quan này nhấn mạnh quyết định cấp phép là kết quả của quá trình xem xét, tham vấn giữa nhiều cơ quan chính phủ Mỹ.
Người phát ngôn Nvidia John Rizzo tiết lộ quá trình xem xét và cấp phép kéo dài hơn 6 tháng, với những điều kiện nghiêm ngặt và giới hạn về số lượng chip được bán. Ông nói thêm rằng dù đã nhận được một số giấy phép, Nvidia hiện không còn vận chuyển chip H200 sang Trung Quốc.
Về phía AMD, người phát ngôn công ty khẳng định doanh nghiệp tuân thủ đầy đủ các quy định kiểm soát xuất khẩu hiện hành của Mỹ, đồng thời duy trì quy trình giám sát nghiêm ngặt trên toàn bộ hoạt động kinh doanh quốc tế.

Số chip được cấp phép không lớn như lo ngại
Stacy Rasgon, chuyên gia phân tích cấp cao tại Bernstein, nhận định việc Mỹ phê duyệt 879.000 chip AI không phải con số quá lớn và cũng không nằm ngoài dự đoán.
Theo ông, Bộ Thương mại Mỹ dường như không cấp phép tràn lan. Trong tổng số 3,4 triệu chip được các doanh nghiệp đề nghị xuất khẩu, chỉ khoảng 1/4 được chấp thuận.
Điều này cho thấy quá trình xét duyệt vẫn được thực hiện thay vì tự động thông qua các yêu cầu.
Kể từ năm 2022, dưới thời Tổng thống Joe Biden, Mỹ liên tục siết kiểm soát xuất khẩu chip AI sang Trung Quốc. Để duy trì hoạt động kinh doanh tại thị trường này, Nvidia và AMD đã điều chỉnh thiết kế một số dòng chip nhằm đáp ứng các điều kiện cấp phép.
Đến tháng 12 năm ngoái, Tổng thống Donald Trump tuyên bố cho phép Nvidia xuất khẩu chip H200, thuộc thế hệ Hopper trước đây, cho những khách hàng được phê duyệt tại Trung Quốc. Điều kiện là Chính phủ Mỹ nhận 25% doanh thu từ hoạt động bán hàng.
Sau đó, Mỹ cấp phép cho Nvidia bán H200 cho Alibaba, Tencent, ByteDance và một số doanh nghiệp Trung Quốc khác.
Tuy nhiên, lượng tiêu thụ vẫn hạn chế do Bắc Kinh chưa chấp thuận nhập khẩu trên quy mô lớn, theo Patrick Moorhead, chuyên gia phân tích chip tại Moor Insights & Strategy.
Ông Rasgon đánh giá rằng con số này gần như không đáng kể nếu đặt trong quy mô toàn thị trường và tổng lượng chip mà Nvidia đang cung cấp.