Mỹ tấn công Iran 9 đêm liên tiếp, 'yết hầu' dầu mỏ thế giới rung chuyển

Quân đội Mỹ ngày Chủ nhật tiếp tục chiến dịch nhằm phá hủy năng lực của Tehran trong việc tấn công các tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz.

“CENTCOM bắt đầu tiến hành một đợt tấn công mới nhằm vào Iran từ 19 giờ theo giờ miền Đông nước Mỹ (ET) hôm nay, đánh dấu đêm thứ chín liên tiếp”, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết trong một bài đăng trên mạng xã hội X, đồng thời khẳng định các cuộc tấn công sẽ tiếp tục làm suy giảm năng lực quân sự của Iran được sử dụng để tấn công các tàu thuyền đi qua eo biển này.

Các bên tham chiến đã gia tăng cường độ tấn công trong khu vực, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ xung đột quay trở lại thành một cuộc chiến toàn diện. Washington và Tehran đồng thời cáo buộc lẫn nhau vi phạm một biên bản ghi nhớ đạt được hồi tháng 6.

Eo biển Hormuz, tuyến đường thủy từng đảm nhận khoảng 20% lưu lượng vận chuyển dầu mỏ toàn cầu trước chiến sự, đã trở thành chiến trường trọng tâm của cuộc xung đột bắt đầu ngày 28/2, khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran.

Giá dầu đã tăng trong phiên giao dịch ngày thứ Hai (20/7). Giá dầu Brent, chuẩn tham chiếu quốc tế, giao tháng 9 tăng khoảng 2,77%, vượt ngưỡng 90 USD/thùng. Trong khi đó, giá dầu thô West Texas Intermediate (WTI) của Mỹ giao tháng 8 tăng khoảng 2,4%, lên 84,49 USD/thùng.

Thiệt hại về người tiếp tục gia tăng trong cuối tuần. Lực lượng Mỹ ngày Chủ nhật cho biết một quân nhân Mỹ thứ ba đã thiệt mạng trong các cuộc giao tranh gần đây với Iran.

Quân đội Mỹ cũng thông báo đã tìm thấy các phần thi thể chưa xác định danh tính tại Jordan, sau khi một quân nhân được xác định là mất tích trong khi làm nhiệm vụ. Diễn biến này nâng tổng số quân nhân Mỹ thiệt mạng trong cuộc chiến kéo dài gần 5 tháng lên 17 người.

Giới chức Iran thì cho biết ít nhất 50 người đã thiệt mạng và hơn 500 người bị thương trong các đợt không kích mới của Mỹ trong tháng này.

“Biên bản ghi nhớ đề cập rất ít đến cách thức điều tra các sự cố gây tranh cãi, cũng như việc một hành vi vi phạm trong một lĩnh vực sẽ ảnh hưởng như thế nào đến các nghĩa vụ ở những lĩnh vực khác”, ông Michael Feller, chiến lược gia trưởng tại Geopolitical Strategy, nhận định.

Theo ông Feller, chính sự mơ hồ của biên bản ghi nhớ đã khiến vụ việc nhanh chóng biến thành một cuộc tranh cãi về việc liệu thỏa thuận này có còn tồn tại hay không.

Trong những ngày gần đây, phạm vi các cuộc tấn công của Mỹ đã được mở rộng sang cả cơ sở hạ tầng dân sự, trong đó có nhà máy khử mặn Bonji. Vụ tấn công nhằm vào cơ sở này đã khiến khoảng 10.000 người bị gián đoạn nguồn cung cấp nước.

Tehran cũng tiến hành các đợt trả đũa mới trên khắp khu vực Vùng Vịnh, tấn công các mục tiêu tại những quốc gia láng giềng, trong đó có Bahrain, Saudi Arabia và Jordan.

Giới chức Kuwait hôm thứ Sáu tuần trước (17/7) cho biết các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái của Iran đã nhắm vào cơ sở hạ tầng dân sự tại nước này, bao gồm một nhà máy khử mặn nước biển.

Đại sứ quán Mỹ tại Manama, thủ đô Bahrain, mới đây cho biết cơ quan này có thông tin cho thấy Iran có thể tìm cách tấn công một số địa điểm chưa được xác định cụ thể trong thành phố, đồng thời kêu gọi tất cả công dân Mỹ tại đây duy trì cảnh giác.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) nói hai tàu chở dầu đã “phát nổ” khi tìm cách di chuyển qua “tuyến đường không an toàn và nguy hiểm ở phía Nam eo biển Hormuz”.

Nhà chức trách Iran đã cảnh báo các tàu thuyền không sử dụng hành lang phía Nam do Mỹ và Oman hậu thuẫn, đồng thời khẳng định chỉ những tuyến hàng hải do Iran chỉ định mới được phép sử dụng.

Theo công ty tình báo hàng hải Kpler, lưu lượng tàu thuyền qua eo biển Hormuz đã giảm xuống mức thấp nhất trong ba tuần trong bối cảnh giao tranh tái diễn. Chỉ có 8 lượt tàu đi qua eo biển này trong ngày thứ Năm, so với 15 lượt một ngày trước đó.

Tuy nhiên, giới chức Mỹ khẳng định hoạt động vận chuyển qua eo biển vẫn được duy trì ở mức đáng kể.

Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright ngày Chủ nhật cho biết lưu lượng hiện tại tương đương khoảng 2/3 mức trước xung đột, tức khoảng 14 triệu thùng dầu mỗi ngày đang được vận chuyển qua tuyến hàng hải chiến lược này.

Trước khi xung đột nổ ra, khoảng 20 triệu thùng dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ tinh chế được vận chuyển qua eo biển Hormuz mỗi ngày.