Dòng vốn tháo chạy khỏi thị trường dầu mỏ với tốc độ chưa từng thấy, chuyện gì xảy ra?
Biến động dữ dội của giá dầu toàn cầu đang khiến thanh khoản trên thị trường suy giảm với tốc độ nhanh nhất trong lịch sử, khi ngày càng nhiều nhà đầu tư ngần ngại rót vốn vào một loại tài sản bị chi phối mạnh bởi những phát ngôn khó lường của Tổng thống Mỹ Donald Trump liên quan đến cuộc xung đột với Iran.
Thanh khoản thị trường, yếu tố phản ánh mức độ cân bằng giữa bên mua và bên bán, đang suy giảm đáng kể. Một trong những chỉ báo quan trọng là số lượng hợp đồng mở (open interest) trên thị trường dầu thô Brent liên tục lao dốc.
Theo dữ liệu từ LSEG, lượng hợp đồng tương lai dầu Brent đang được nắm giữ đã giảm gần 17% từ đầu năm đến nay, mức giảm mạnh nhất kể từ khi dữ liệu được ghi nhận vào năm 2009.
Các nhà giao dịch cho rằng việc ông Trump liên tục đưa ra những tuyên bố cứng rắn nhằm vào Tehran, rồi chỉ vài giờ sau lại phát tín hiệu về khả năng đạt được thỏa thuận hòa bình, đã khiến giới đầu tư mệt mỏi. Bên cạnh đó, những biến động địa chính trị cũng khiến việc đánh giá chính xác các yếu tố cung cầu thực tế trên thị trường dầu mỏ trở nên khó khăn hơn.
Bên cạnh đó, việc khó đánh giá chính xác cung cầu thực tế của thị trường dầu trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị leo thang cũng khiến giới đầu tư ngày càng thận trọng.
“Mọi người đang kiệt sức vì sự hỗn loạn này. Họ chỉ muốn mọi thứ sớm kết thúc. Rất khó giao dịch hợp đồng tương lai khi các thông điệp thay đổi liên tục từng giờ và nhà đầu tư luôn có nguy cơ thua lỗ”, một lãnh đạo cấp cao tại một công ty giao dịch hàng hóa lớn cho biết với điều kiện giấu tên.
Trong phiên giao dịch ngày thứ Sáu, giá dầu giảm gần 3% xuống mức thấp nhất trong gần hai tháng sau khi ông Trump rút lại kế hoạch không kích mới nhằm vào Iran. Trước đó một ngày, nhà lãnh đạo Mỹ tuyên bố một thỏa thuận chấm dứt xung đột có thể sớm đạt được.
Quá biến động để nắm giữ
Hợp đồng dầu Brent giao tháng 8, hiện là hợp đồng được giao dịch sôi động nhất trên thị trường, ghi nhận lượng hợp đồng mở chỉ còn 534.227 lô vào đầu tháng này, mức thấp nhất kể từ tháng 7 năm ngoái.
Thông thường, lượng hợp đồng mở sẽ đạt đỉnh vào đầu tháng rồi giảm dần khi ngày đáo hạn đến gần, trước khi dòng tiền chuyển sang hợp đồng của tháng tiếp theo. Tuy nhiên, mức suy giảm hiện nay được đánh giá là bất thường và phản ánh tâm lý thận trọng ngày càng gia tăng của giới đầu tư.
Khi thanh khoản suy giảm, người mua và người bán thường phải chấp nhận mức giá cao hoặc thấp hơn đáng kể so với kỳ vọng do thiếu đối tác giao dịch phù hợp. Điều này khiến biến động giá trở nên mạnh hơn, đồng thời làm gia tăng cả cơ hội sinh lời lẫn rủi ro thua lỗ.
Jeffrey Currie, cựu Giám đốc bộ phận hàng hóa của Goldman Sachs, cho rằng nguyên nhân khiến giá dầu chưa thể bứt phá mạnh trở lại trên ngưỡng 100 USD/thùng trong những tuần gần đây không phải vì nguồn cung dồi dào.
Theo ông, thị trường đang chứng kiến tình trạng mà ông gọi là “sự né tránh vốn” (capital aversion). Dù nguồn cung dầu toàn cầu chịu áp lực lớn từ nguy cơ gián đoạn tại eo biển Hormuz, dòng tiền vẫn không sẵn sàng quay trở lại thị trường.
“Bất ổn chính sách đã khiến dầu mỏ trở thành một tài sản quá biến động để nắm giữ”, Currie nhận định trong bài đăng trên mạng xã hội X ngày 10/6.
Ông cũng nhấn mạnh rằng mức sụt giảm vị thế mở của năm 2026 hiện là tồi tệ nhất từng được ghi nhận.
“Khác với năm 2022, lần này không có cú sốc lãi suất hay các biện pháp trừng phạt buộc nhà đầu tư phải rút lui. Điều đang diễn ra đơn giản là dòng vốn không còn muốn ở lại thị trường dầu”, vị chuyên gia, hiện là cố vấn cấp cao của quỹ đầu tư Carlyle, nhận định.
