Nam sinh từng 'đội sổ' môn tiếng Anh nhận vinh dự lớn từ ông Tập Cận Bình: Sáng chế robot với giá 800.000 đồng, nay là CEO trẻ, sánh vai cùng nhiều 'ông lớn'

Trong số những doanh nhân trẻ nổi bật đang góp phần định hình làn sóng đổi mới sáng tạo tại Trung Quốc, Vương Hưng Hưng là cái tên gây nhiều chú ý trong lĩnh vực robot.

Tháng 2/2025, tại một hội nghị do Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình chủ trì, chỉ có 6 lãnh đạo doanh nghiệp tư nhân hàng đầu Trung Quốc được mời phát biểu gồm Nhậm Chính Phi (CEO Huawei), Vương Truyền Phúc (Chủ tịch BYD), Lưu Vĩnh Hạo (Chủ tịch New Hope), Ngu Nhân Vinh (Chủ tịch Will Semiconductor), Vương Hưng Hưng (CEO Unitree Robotics) và Lôi Quân (Chủ tịch Xiaomi).

Đáng chú ý, trong số những người ngồi ở vị trí trung tâm, đối diện trực tiếp với Chủ tịch Tập Cận Bình có Nhậm Chính Phi của Huawei và Vương Hưng Hưng, CEO trẻ của Unitree Robotics. Sự hiện diện của Vương Hưng Hưng tại vị trí này không chỉ cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của Unitree Robotics trong lĩnh vực công nghệ mà còn phản ánh sự ghi nhận của Chính phủ Trung Quốc đối với những đóng góp của anh và doanh nghiệp.

Chiếc robot đầu tiên với ngân sách chỉ 200 NDT

Sinh năm 1990 tại Dư Diêu, tỉnh Chiết Giang, Vương Hưng Hưng từng có quãng thời gian không mấy nổi bật trên ghế nhà trường. Môn tiếng Anh là điểm yếu lớn của ông. Trong hàng trăm bài kiểm tra thời phổ thông, ông chỉ đạt mức điểm trung bình vài lần. Thành tích này từng khiến Vương Hưng Hưng không thể theo học ngôi trường đại học mà ông mong muốn.

Tuy nhiên, nếu tiếng Anh là điểm yếu chí mạng thì các môn tự nhiên và niềm đam mê cơ khí lại là thế mạnh của chàng trai trẻ. Từ nhỏ, ông đã có sở thích tháo các món đồ cơ khí để tìm hiểu cách chúng vận hành. Tiền tiêu vặt được dành cho linh kiện điện tử, còn thời gian rảnh là lúc ông tự mày mò chế tạo pin, động cơ và nhiều thiết bị khác.

Năm 2009, Vương Hưng Hưng theo học ngành Cơ điện tử tại Đại học Khoa học và Công nghệ Chiết Giang. Tại đây, niềm đam mê robot của ông bắt đầu phát triển mạnh mẽ.

Ngay năm đầu đại học, Vương Hưng Hưng đã thử tự chế tạo robot. Với khoảng 200 NDT (tương đương 800.000 đồng), ông mua các động cơ servo từ chợ trời, sau đó tự cắt nhôm, gia công khung và lắp ráp từng bộ phận.

Thành quả là một robot 2 chân với 14 khớp chuyển động. Dù còn thô sơ, sản phẩm này trở thành dấu mốc quan trọng trong cuộc đời ông. Ông nhận ra rằng những ý tưởng tưởng như xa vời hoàn toàn có thể biến thành sản phẩm thực tế nếu kiên trì theo đuổi.

Từ đó, Vương Hưng Hưng dành phần lớn thời gian cho việc nghiên cứu vi điều khiển, robot và mạng thần kinh nhân tạo. Năm 2010, ông tiếp tục chế tạo một thiết bị phản hồi lực đa khớp ngón tay và có bằng sáng chế đầu tiên.

Sau khi tốt nghiệp, ông tiếp tục theo đuổi con đường học thuật. Nhưng một lần nữa, điểm yếu tiếng Anh khiến ông không thể vào chương trình cao học tại Đại học Chiết Giang. Sau đó ông chuyển sang Đại học Thượng Hải. Tại đây, ông gặp người thầy luôn ủng hộ những ý tưởng táo bạo của mình.

Trong thời gian làm luận văn, Vương Hưng Hưng phát triển robot 4 chân XDog. Thay vì sử dụng hệ thống thủy lực đắt đỏ và cồng kềnh, ông chuyển sang sử dụng động cơ điện kết hợp bộ điều khiển tự chế. Cách tiếp cận này giúp giảm đáng kể chi phí chế tạo nhưng vẫn cho phép robot chạy, nhảy và giữ thăng bằng.

Thành lập Unitree Robotics với số vốn 2 triệu NDT

Sau khi hoàn thành chương trình Thạc sĩ, Vương Hưng Hưng gia nhập DJI nhưng chỉ làm việc khoảng 2 tháng. Bước ngoặt đến vào năm 2015, khi XDog giành giải Nhì tại một cuộc thi sáng tạo quốc tế, kèm phần thưởng 80.000 NDT.

Video trình diễn robot được lan truyền rộng rãi, thu hút sự chú ý của giới công nghệ và các nhà đầu tư. Nhận thấy cơ hội phát triển, Vương Hưng Hưng quyết định rời DJI để khởi nghiệp.

Tháng 6/2016, ông thành lập Unitree Robotics tại Hàng Châu với số vốn ban đầu khoảng 2 triệu NDT. Những ngày đầu, công ty chỉ có một nhóm nhỏ và một nguyên mẫu robot. Vương Hưng Hưng vừa điều hành doanh nghiệp, vừa trực tiếp tham gia nghiên cứu, lắp ráp sản phẩm.

Năm 2017, Unitree giới thiệu robot 4 chân Laikago với mức giá khoảng 16.000 USD, thấp hơn đáng kể so với các sản phẩm robot thủy lực cùng loại của phương Tây. Sau đó, công ty tiếp tục phát triển nhiều dòng robot như Go1 và B2.

Theo thông tin được cung cấp, đến năm 2025, Unitree đã chiếm gần 70% thị phần robot 4 chân toàn cầu. Các sản phẩm của doanh nghiệp xuất hiện tại nhiều sự kiện lớn, đồng thời được sử dụng trong các trường đại học, phòng thí nghiệm và doanh nghiệp ở nhiều quốc gia.

Dù thành công trong lĩnh vực robot 4 chân, Vương Hưng Hưng từng không đánh giá cao tiềm năng thương mại của robot hình người. Quan điểm này thay đổi sau sự phát triển nhanh chóng của AI, đặc biệt là sự bùng nổ của ChatGPT cuối năm 2022.

Ông bắt đầu tin rằng sự kết hợp giữa AI và robot có thể tạo ra một lĩnh vực mới, thường được gọi là "AI hiện thân" (Embodied AI).

Unitree nhanh chóng chuyển hướng nghiên cứu và lần lượt giới thiệu robot hình người H1 và G1. Trong đó, G1 gây chú ý nhờ mức giá khởi điểm khoảng 99.000 NDT, thấp hơn đáng kể so với nhiều sản phẩm cùng phân khúc của các doanh nghiệp phương Tây.

Robot có khả năng đi bộ, chạy, leo cầu thang, giữ thăng bằng, nhảy và thực hiện nhiều động tác phức tạp dưới sự hỗ trợ của AI. Những màn trình diễn của robot Unitree tại các chương trình truyền hình lớn ở Trung Quốc càng giúp tên tuổi Vương Hưng Hưng được biết đến rộng rãi.

Một trong 6 con rồng nhỏ Hàng Châu

Năm 2026, Unitree Robotics bước vào một giai đoạn phát triển mới khi hoàn tất quá trình xét duyệt IPO trên sàn STAR Market. Theo hồ sơ được đề cập trong tài liệu, công ty được định giá khoảng 42 tỷ NDT và dự kiến huy động hơn 4,2 tỷ NDT để mở rộng nghiên cứu về robot và AI.

Vương Hưng Hưng trực tiếp và gián tiếp nắm khoảng 33,36% cổ phần Unitree. Với mức định giá này, tài sản của ông được ước tính hơn 14 tỷ NDT, tương đương 2 tỷ USD, đưa ông vào nhóm những tỷ phú công nghệ trẻ nổi bật của Trung Quốc.

Khác với nhiều doanh nhân công nghệ, Vương Hưng Hưng ít xuất hiện trước truyền thông. Ông tập trung vào nghiên cứu và thường nhắc đến triết lý "24 giờ suy nghĩ": Nếu dành đủ thời gian và sự tập trung cho một vấn đề, con người có thể tìm ra hướng giải quyết.

Ông cũng theo đuổi tư duy từ nguyên lý gốc, cho rằng nếu một linh kiện cần thiết không có sẵn thì có thể tự nghiên cứu và chế tạo. Cách tiếp cận này được cho là góp phần giúp Unitree chủ động phát triển phần lớn các linh kiện cốt lõi, từ động cơ đến hệ thống điều khiển, qua đó kiểm soát chi phí và tốc độ đổi mới.

Vương Hưng Hưng không chỉ muốn chế tạo robot để trình diễn. Ông tin rằng robot có thể thay đổi năng lực sản xuất của nhân loại. Theo tầm nhìn được ông chia sẻ, robot hình người sẽ ngày càng rẻ, phổ biến trong đời sống và có thể đảm nhận nhiều công việc mà con người đang thực hiện.

Từng là một cậu học sinh từng tự ti vì điểm tiếng Anh, Vương Hưng Hưng đã xây dựng Unitree thành một trong những cái tên đáng chú ý của ngành robot toàn cầu. Hành trình của ông cho thấy thất bại trong một lĩnh vực không hoàn toàn quyết định tương lai, nếu một người tìm được đúng thế mạnh và kiên trì theo đuổi nó.

Ngày nay, Vương Hưng Hưng được xem là một trong những gương mặt thuộc nhóm "6 con rồng nhỏ Hàng Châu" - những doanh nhân công nghệ trẻ đang góp phần định hình làn sóng đổi mới sáng tạo mới của Trung Quốc.