Nâng tầm vị thế Việt Nam trong chuỗi cung ứng Vi mạch bán dẫn, AI và Công nghệ hội tụ

Diễn đàn “Chuỗi cung ứng ngành Vi mạch bán dẫn và Quang điện tử, AI, IoT và Robot công nghiệp Việt Nam” được tổ chức tại Trung tâm Triển lãm Việt Nam (VEC), Đông Anh, Hà Nội, trong khuôn khổ Tuần lễ Công nghiệp và Công nghệ Việt Nam 2026. Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), Bộ Tài chính tham gia với vai trò bảo trợ và phối hợp tổ chức, cùng Công ty Cổ phần Tổ chức Sự kiện và Hội chợ Toàn Cầu (Global Expo), Viện Kỹ thuật điện tử nghiệp vụ – Cục Công nghiệp An ninh, Bộ Công an, Hiệp hội Công nghệ cao Thâm Quyến và các đơn vị liên quan.

Diễn đàn tạo không gian kết nối giữa cơ quan quản lý, chuyên gia, viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp công nghệ và các đối tác trong nước, quốc tế; tập trung trao đổi về những xu hướng đang định hình lại chuỗi cung ứng công nghệ, những cơ hội và khoảng trống của Việt Nam, cũng như các giải pháp nhằm nâng cao năng lực công nghệ và vị thế của doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Công nghệ hội tụ đang tái định hình chuỗi giá trị toàn cầu

Nhu cầu về bán dẫn tiếp tục được thúc đẩy mạnh bởi AI, trung tâm dữ liệu, tính toán hiệu năng cao và các hệ thống kết nối thông minh. WSTS dự báo thị trường bán dẫn toàn cầu tiếp tục tăng trưởng mạnh trong năm 2026, với động lực nổi bật đến từ bộ nhớ, logic và hạ tầng AI. Song song với đó, tự động hóa tiếp tục mở rộng nhanh: theo Liên đoàn Robot Quốc tế, khoảng 542.000 robot công nghiệp được lắp đặt trên toàn cầu trong năm 2024, trong đó châu Á chiếm 74% số lượng triển khai mới.

Sự phát triển này cho thấy cạnh tranh công nghệ ngày nay không còn chỉ là cạnh tranh về một sản phẩm riêng lẻ, mà ngày càng là cạnh tranh về năng lực làm chủ công nghệ, khả năng tích hợp nhiều nền tảng công nghệ và vị trí của mỗi quốc gia trong các chuỗi giá trị có giá trị gia tăng cao.

Đối với Việt Nam, dư địa phát triển là rất lớn khi chúng ta đã có nền tảng sản xuất điện tử, sự hiện diện của nhiều tập đoàn công nghệ toàn cầu và lực lượng nhân lực trẻ, năng động. Việt Nam cũng đã xác lập định hướng phát triển ngành bán dẫn thông qua Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn Việt Nam đến năm 2030 và tầm nhìn 2050, đồng thời đẩy mạnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và các công nghệ chiến lược.

Do đó, mục tiêu trong giai đoạn tới không chỉ là mở rộng sự tham gia vào chuỗi cung ứng, mà phải từng bước nâng cao vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu. Điều này đòi hỏi phát triển đồng bộ nguồn nhân lực, năng lực R&D, hạ tầng và nền tảng dùng chung; đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp nâng cấp công nghệ, tăng khả năng chuyển giao và thương mại hóa các kết quả nghiên cứu.

Diễn đàn kết nối công nghệ, chuỗi cung ứng và thị trường

Trong bối cảnh đó, Diễn đàn tập trung trao đổi những vấn đề đang tác động trực tiếp đến sự phát triển của hệ sinh thái công nghệ tại Việt Nam, từ tự chủ công nghệ bán dẫn, ứng dụng AI, an toàn và bảo mật dữ liệu đến xúc tiến đầu tư, phát triển chuỗi cung ứng nội địa và các giải pháp công nghệ phục vụ ngành bán dẫn, điện tử.

Phát biểu tại Diễn đàn, ông Võ Xuân Hoài, Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), nhấn mạnh xu hướng hội tụ giữa bán dẫn, quang điện tử, AI, IoT và robot công nghiệp đang tái định hình chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu. Đối với Việt Nam, dư địa phát triển là rất lớn, song khoảng trống cốt lõi vẫn nằm ở năng lực làm chủ công nghệ, nguồn nhân lực chuyên sâu và vị trí của doanh nghiệp Việt Nam trong các khâu có giá trị gia tăng cao. Theo ông, mục tiêu trong giai đoạn tới không chỉ là tham gia chuỗi cung ứng, mà phải từng bước nâng cao vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu.

Mở đầu các phiên chuyên môn, Thượng tá Nguyễn Hồng Duẩn, Phó Viện trưởng Viện Kỹ thuật điện tử nghiệp vụ, Cục Công nghiệp An ninh, Bộ Công an, trình bày tham luận “Công tắc tắt khẩn cấp trong chip vi mạch – mối đe dọa tiềm ẩn và yêu cầu tự chủ công nghệ bán dẫn của Việt Nam”. Nội dung đặt ra những rủi ro tiềm ẩn đối với an ninh công nghệ, qua đó nhấn mạnh yêu cầu tăng cường năng lực tự chủ và kiểm soát công nghệ trong lĩnh vực bán dẫn.

Tiếp đó, ông Mai Đình Ngọc, CEO Công ty Cổ phần Tập đoàn Media, chia sẻ về mô hình “Doanh nghiệp một người – One Person, AI Workforce, One Company”, tập trung vào những thay đổi về năng suất và mô hình tổ chức doanh nghiệp khi AI ngày càng tham gia sâu vào quá trình vận hành và ra quyết định.

Ở góc nhìn quốc tế, ông Shang Kun, Đồng Tổng Thư ký Ủy ban Công nghiệp Trí tuệ nhân tạo và Metaverse, Hiệp hội Truyền thông Di động Trung Quốc, trình bày chủ đề “Trí tuệ nhân tạo và Nền kinh tế Token”, chia sẻ về sự phát triển của AI cùng các mô hình kinh tế số mới và những tác động đối với doanh nghiệp, công nghệ và thị trường.

Trong nhóm nội dung về đầu tư và chuỗi cung ứng, ông Chử Hồng Bác, Tổng Giám đốc Mua hàng và Kinh doanh tại Việt Nam của JD Industrial, trao đổi về xúc tiến đầu tư và phát triển hệ sinh thái chuỗi cung ứng nội địa, hướng tới tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp Việt Nam với các nhà cung cấp và đối tác công nghệ quốc tế.

Bên cạnh cơ hội phát triển của AI, các yêu cầu về pháp lý và bảo mật dữ liệu cũng được đặt ra. Bà Kelly Pham, Luật sư điều hành Công ty Luật VICI Việt Nam, chia sẻ về trí tuệ nhân tạo và pháp luật về bảo mật dữ liệu, tập trung vào các vấn đề quản trị dữ liệu và tuân thủ pháp lý khi AI được ứng dụng ngày càng rộng rãi trong hoạt động doanh nghiệp.

Đại diện Hiệp hội Công nghệ cao Thâm Quyến và các doanh nghiệp công nghệ Trung Quốc giới thiệu các giải pháp về thiết bị nhiệt phục vụ đóng gói bán dẫn và điện tử, cùng các giải pháp công nghệ pin, góp phần mở rộng các cơ hội kết nối công nghệ và chuỗi cung ứng giữa doanh nghiệp Việt Nam với các đối tác quốc tế.

Thúc đẩy hợp tác triển khai hạ tầng AI cho doanh nghiệp Việt Nam

Trong khuôn khổ Diễn đàn đã diễn ra Lễ ký kết hợp tác triển khai hạ tầng AI cho doanh nghiệp Việt Nam với sự tham gia của Công ty Cổ phần Tập đoàn Media Soft, Công ty TNHH Công nghệ Phong Duyên (Shantou Fengying Technology Co., Ltd.) và Công ty Cổ phần Mắt Bão.

Hoạt động ký kết đánh dấu bước chuyển từ trao đổi và kết nối sang hợp tác cụ thể trong triển khai hạ tầng AI phục vụ doanh nghiệp Việt Nam, tạo thêm nền tảng để các giải pháp AI được đưa vào hoạt động sản xuất, kinh doanh và phát triển các sản phẩm, dịch vụ mới.

Phiên trao đổi, thảo luận cuối chương trình với sự tham gia của Ban Tổ chức, diễn giả, chuyên gia và doanh nghiệp tiếp tục làm rõ các vấn đề về tự chủ công nghệ, năng lực doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng, kết nối đầu tư và khả năng đưa các công nghệ mới vào ứng dụng thực tiễn.

Thông qua các tham luận, hoạt động ký kết và thảo luận, Diễn đàn hướng tới nhận diện những khoảng trống của chuỗi cung ứng, kết nối nhu cầu của doanh nghiệp với nguồn lực công nghệ và thúc đẩy các cơ hội hợp tác về đầu tư, nghiên cứu – phát triển, chuyển giao và thương mại hóa công nghệ.

NIC thúc đẩy hệ sinh thái bán dẫn, AI và các công nghệ chiến lược

Với vai trò là hạt nhân của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) tập trung kết nối các nguồn lực về công nghệ, nhân lực, doanh nghiệp, đầu tư và mạng lưới chuyên gia trong nước, quốc tế; qua đó thúc đẩy nghiên cứu – phát triển, hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới sáng tạo và đưa công nghệ đến gần hơn với thị trường.

Trong lĩnh vực bán dẫn, NIC đã thúc đẩy hình thành các mạng lưới đổi mới sáng tạo và mạng lưới chuyên gia; mở rộng hợp tác với các tập đoàn công nghệ, viện nghiên cứu và trường đại học; triển khai các chương trình phát triển năng lực thiết kế vi mạch, đào tạo nhân lực và kết nối doanh nghiệp với chuỗi cung ứng. Trong lĩnh vực AI, NIC đồng thời thúc đẩy các sáng kiến về dữ liệu, hạ tầng, phát triển hệ sinh thái và kết nối cộng đồng nghiên cứu – doanh nghiệp nhằm tạo nền tảng cho các sản phẩm công nghệ của Việt Nam.

Thời gian tới, NIC định hướng chuyển mạnh từ kết nối nguồn lực sang thúc đẩy các chương trình hợp tác cụ thể, trọng tâm là phát triển nguồn nhân lực công nghệ cao; nâng cao năng lực doanh nghiệp Việt Nam; kết nối R&D với sản xuất và thị trường; thúc đẩy chuyển giao, thương mại hóa công nghệ; đồng thời phát huy mạng lưới chuyên gia và đối tác quốc tế để hỗ trợ Việt Nam từng bước làm chủ các công nghệ chiến lược.

Qua đó, góp phần hình thành một hệ sinh thái trong đó nghiên cứu gắn với doanh nghiệp, công nghệ gắn với thị trường và nguồn lực trong nước được kết nối hiệu quả với chuỗi giá trị toàn cầu.

Về dài hạn, Diễn đàn được kỳ vọng góp phần nâng cao năng lực công nghệ của doanh nghiệp Việt Nam, thúc đẩy tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng và từng bước nâng cao vị thế của Việt Nam trong các ngành công nghệ chiến lược như bán dẫn, quang điện tử, AI, IoT và robot công nghiệp.