Ngày mai, chính thức thông xe tuyến cao tốc hơn 29.000 tỷ, rút ngắn hơn một giờ hành trình từ miền Tây đến Long Thành

Đêm 30/9 dự kiến đánh dấu thời điểm toàn bộ 57,8km cao tốc Bến Lức - Long Thành sẽ được đưa vào khai thác, sau hơn 12 năm triển khai. Không chỉ bổ sung một tuyến đường mới, dự án còn hoàn thiện một mắt xích quan trọng trong mạng lưới giao thông liên vùng đang được hình thành tại khu vực phía Nam.

Điểm đáng chú ý của tuyến cao tốc này nằm ở khả năng kết nối. Theo quy hoạch, Bến Lức - Long Thành nằm trên trục cao tốc Bắc - Nam, kết nối Tây Nam Bộ với Đông Nam Bộ và đồng thời là một phần của Vành đai 3 TP. HCM.

Từ phía Tây, tuyến kết nối với cao tốc TP. HCM - Trung Lương; ở phía Đông, tuyến liên thông với khu vực Quốc lộ 51 và cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu. Khi toàn tuyến được khai thác, người dân và hàng hóa từ các tỉnh miền Tây sẽ có thêm hướng di chuyển về khu vực Long Thành thay vì tiếp tục phụ thuộc chủ yếu vào các trục đường xuyên qua khu vực đô thị TP.HCM. Đây cũng được xem là lợi thế đáng chú ý trong bối cảnh sân bay Long Thành đang trở thành một đầu mối giao thông mới của vùng. Bến Lức - Long Thành được xác định là tuyến đường nhanh nhất để khu vực Tây Nam Bộ tiếp cận sân bay Long Thành, đồng thời mở hướng kết nối tới Vũng Tàu và cụm cảng Cái Mép - Thị Vải.

Với TP. HCM, tuyến đường có một chức năng khác khi góp phần chia sẻ áp lực giao thông cho khu vực nội đô và các tuyến cửa ngõ phía Đông. Phần tuyến đi trùng Vành đai 3 sẽ tạo thêm hành lang để dòng xe liên vùng, đặc biệt là xe tải, hạn chế đi vào Vành đai 2 theo trục Võ Chí Công - cầu Phú Mỹ - Nguyễn Văn Linh.

Đây là vấn đề có ý nghĩa thực tế khi nhiều năm qua, lưu lượng phương tiện giữa miền Tây và miền Đông vẫn tập trung lớn trên Quốc lộ 1, Nguyễn Văn Linh, Võ Chí Công và cao tốc TP. HCM - Long Thành. Vào các dịp lễ, Tết hoặc cuối tuần, những tuyến đường này thường chịu áp lực rất lớn.

Việc Bến Lức - Long Thành hoàn thành toàn tuyến vì thế không chỉ bổ sung năng lực thông hành mà còn tạo thêm một phương án tổ chức lại dòng phương tiện giữa các khu vực.

Hơn 57km hoàn thiện một mắt xích còn dang dở

Trước thời điểm thông xe toàn tuyến, VEC đã đưa vào khai thác khoảng 30km, gồm đoạn phía Tây từ nút giao cao tốc TP. HCM - Trung Lương đến nút giao Nguyễn Hữu Thọ (Nguyễn Văn Tạo) và đoạn phía Đông từ nút giao Phước An đến nút giao Quốc lộ 51.

Phần còn thiếu nằm ở giữa, từ nút giao Nguyễn Hữu Thọ đến nút giao Phước An, trong đó có hai công trình đặc biệt là cầu Bình Khánh và cầu Phước Khánh. Chính đoạn tuyến này khiến hai đầu cao tốc chưa thể kết nối thành một hành lang liên tục. Khi phần còn lại được hoàn thiện, toàn bộ tuyến dài 57,8km sẽ có thể phát huy đầy đủ chức năng kết nối vốn được đặt ra từ khi dự án triển khai.

Theo phương án tổ chức giao thông, các loại ô tô được phép lưu thông trên toàn tuyến, trừ xe quá khổ, quá tải.

Tốc độ tối đa được quy định 90km/h trên đoạn từ đầu dự án, tại nút giao với cao tốc TP. HCM - Trung Lương, đến trước đường dẫn cầu Bình Khánh; tốc độ tối thiểu 60km/h. Từ đầu cầu Bình Khánh đến hết phần đường đầu cầu Phước Khánh, tốc độ tối đa giảm xuống 80km/h, tối thiểu 60km/h. Đoạn từ cầu Phước Khánh đến nút giao Tân Hiệp tiếp tục có tốc độ tối đa 90km/h và tối thiểu 60km/h.

Các hạng mục tại nút giao Quốc lộ 51 và nút giao Tân Hiệp cũng dự kiến hoàn thiện để bảo đảm kết nối đồng bộ với cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu.

Tuy nhiên, trong giai đoạn cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu chỉ phục vụ ô tô dưới 9 chỗ, các phương tiện cỡ lớn đi từ Bến Lức - Long Thành theo hướng này sẽ phải rời cao tốc tại nút giao Quốc lộ 51.

Hai cây cầu có tĩnh không cao nhất cả nước

Điểm đặc thù của tuyến nằm ở hai cầu Bình Khánh và Phước Khánh. Hai cầu có tĩnh không 55m, cao nhất Việt Nam, đồng thời là những vị trí cần lưu ý về điều kiện gió khi phương tiện lưu thông.

Việc phân làn cũng được quy định cụ thể. Xe tải trên 7,5 tấn và xe khách trên 29 chỗ phải đi trên làn số 2, sát làn dừng khẩn cấp; chỉ được chuyển làn khi vượt xe khác hoặc khi làn này tạm đóng để sửa chữa.

Ô tô con, xe bán tải pickup cabin kép, xe tải van không quá 7,5 tấn và các phương tiện còn lại được sử dụng cả làn số 1 và làn số 2. Nếu đi ở làn số 1, phương tiện phải nhường đường cho xe xin vượt theo quy định.

Dự án cao tốc Bến Lức - Long Thành có chiều dài gần 58km, điểm đầu tại nút giao với cao tốc TP. HCM - Trung Lương và Vành đai 3 ở Tây Ninh, đi qua phía nam TP. HCM trước khi nối quốc lộ 51 tại Đồng Nai. Theo quyết định được phê duyệt, tuyến cao tốc có 4 làn xe, hai làn dừng khẩn cấp, vận tốc thiết kế 100km/h. Tổng mức đầu tư ban đầu 31.320 tỷ đồng, sau điều chỉnh còn hơn 29.500 tỷ đồng.

Từng được khởi công năm 2014 và dự kiến hoàn thành sau 5 năm nhưng đến năm 2019, dự án mới đạt khoảng 80% khối lượng sau đó ngưng trệ do vướng thủ tục và nguồn vốn. Sau khi các vướng mắc được tháo gỡ, dự án chính thức được tái khởi động trở lại từ cuối năm 2023. Chủ tịch Hiệp hội Vận tải hàng hóa TP. HCM Bùi Văn Quản cho rằng đi theo Bến Lức - Long Thành dự kiến chỉ mất 40-45 phút, rút ngắn hơn một giờ và thời gian di chuyển cũng được ổn định hơn.

Với việc đưa 57,8km vào khai thác, cao tốc Bến Lức - Long Thành sẽ hoàn thiện thêm một hành lang giao thông xuyên vùng, kết nối trực tiếp hơn giữa Tây Nam Bộ với TP. HCM và Đông Nam Bộ. Trong bức tranh hạ tầng phía Nam đang liên tục được mở rộng, tuyến đường này được kỳ vọng góp phần phân bổ lại dòng phương tiện, tăng khả năng tiếp cận sân bay Long Thành, các đô thị phía Đông và hệ thống cảng biển, đồng thời tạo thêm dư địa kết nối cho toàn Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.