Nghỉ việc sớm cả chục năm rồi chờ đến tuổi hưu có bị trừ 2% lương hưu/năm không?

Theo quy định hiện hành, người lao động nghỉ việc trước tuổi nhưng chỉ bảo lưu thời gian đóng BHXH và chờ đến khi đủ tuổi mới làm thủ tục hưởng lương hưu thì không bị trừ 2% cho mỗi năm nghỉ việc trước đó. Mức giảm 2% chỉ áp dụng đối với trường hợp người lao động thực sự nghỉ hưu trước tuổi theo diện suy giảm khả năng lao động.

Nghỉ việc và nghỉ hưu sớm là hai trường hợp khác nhau

Điểm quan trọng người lao động cần phân biệt là nghỉ việc trước tuổi nghỉ hưu không đồng nghĩa với nghỉ hưu trước tuổi. Luật BHXH năm 2024, có hiệu lực từ ngày 1/7/2025, quy định người lao động khi nghỉ việc mà chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu có thể bảo lưu thời gian đã đóng BHXH. Khi đến tuổi và đáp ứng đủ điều kiện, thời gian đóng được bảo lưu sẽ là căn cứ để giải quyết chế độ hưu trí.

Trong khi đó, Điều 65 Luật BHXH năm 2024 quy định riêng về trường hợp hưởng lương hưu khi suy giảm khả năng lao động. Đây mới là trường hợp nghỉ hưu trước tuổi theo quy định và hưởng mức thấp hơn so với người đủ điều kiện nghỉ hưu thông thường.

Điều 66 của Luật BHXH năm 2024 nêu rõ, với người đủ điều kiện hưởng lương hưu theo Điều 65, sau khi tính tỷ lệ hưởng theo quy định thì cứ mỗi năm nghỉ hưu trước tuổi sẽ bị giảm 2%. Nếu thời gian nghỉ trước tuổi dưới 6 tháng thì không giảm; từ đủ 6 tháng đến dưới 12 tháng thì giảm 1%.

Như vậy, một người 50 hoặc 55 tuổi nghỉ việc, dừng đóng BHXH rồi chờ đến đúng tuổi nghỉ hưu mới nhận lương hưu không thuộc trường hợp bị giảm tỷ lệ vì nghỉ hưu sớm. Khoảng thời gian không tiếp tục đóng BHXH có thể khiến tổng số năm đóng không tăng thêm, nhưng bản thân việc bảo lưu không làm phát sinh khoản giảm 2% mỗi năm.

Đủ tuổi và đủ thời gian đóng mới được nhận lương hưu

Từ ngày 1/7/2025, Luật BHXH năm 2024 giảm thời gian đóng BHXH tối thiểu để hưởng lương hưu xuống còn 15 năm đối với người lao động đáp ứng điều kiện về tuổi. Theo Điều 64, người lao động thuộc diện áp dụng khi nghỉ việc, có từ đủ 15 năm đóng BHXH bắt buộc và đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định thì được hưởng lương hưu trong điều kiện thông thường. Một số nhóm làm nghề, công việc đặc thù có thể được áp dụng điều kiện tuổi thấp hơn theo luật.

Cách tính tỷ lệ lương hưu cũng phụ thuộc vào giới tính và tổng thời gian đóng BHXH. Với lao động nữ, 45% mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH tương ứng 15 năm, sau đó mỗi năm đóng thêm được tính 2%, tối đa 75%. Với lao động nam, 45% tương ứng 20 năm, sau đó mỗi năm thêm 2%, tối đa 75%. Riêng nam có từ đủ 15 đến dưới 20 năm đóng BHXH thì mức hưởng là 40% tương ứng 15 năm, sau đó mỗi năm thêm 1%.

Điều này có nghĩa, nếu người lao động nghỉ việc khi đã có thời gian đóng BHXH dài, việc không tiếp tục đóng sẽ không làm tỷ lệ lương hưu bị “phạt” vì số năm nghỉ việc. Tuy nhiên, họ cũng không được cộng thêm thời gian đóng trong những năm này.

Bảo lưu hay rút BHXH một lần là quyết định quan trọng

Với người đã có nhiều năm đóng BHXH nhưng chưa đến tuổi nghỉ hưu, bảo lưu thời gian đóng là một lựa chọn để duy trì cơ hội hưởng lương hưu về sau. Đây cũng là điểm khác biệt căn bản so với việc nhận BHXH một lần.

Vì vậy, trước khi nghỉ việc, người lao động nên kiểm tra chính xác tổng thời gian đã đóng, thời điểm dự kiến đủ tuổi nghỉ hưu và tỷ lệ lương hưu dự kiến. Trường hợp muốn tiếp tục tích lũy thời gian đóng sau khi nghỉ việc, người lao động cũng có thể tìm hiểu các quy định về BHXH tự nguyện để bảo đảm quyền lợi hưu trí lâu dài.