Người dân dùng chiêu này để đăng ký SIM có thể bị phạt tới 100 triệu đồng

Mối đe dọa mới đối với xác thực điện tử

Việc xác thực bằng khuôn mặt kết hợp với giấy tờ tùy thân đã trở thành quy trình phổ biến khi đăng ký SIM điện thoại, mở tài khoản ngân hàng hay sử dụng nhiều dịch vụ số. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển nhanh của AI tạo sinh (Generative AI) và công nghệ deepfake, các hệ thống xác thực này cũng đối mặt với nguy cơ bị lợi dụng.

Chỉ từ một số hình ảnh chân dung thu thập trên mạng xã hội, các đối tượng có thể sử dụng AI để tạo video hoặc hình ảnh khuôn mặt có khả năng mô phỏng cử động đầu, chớp mắt, biểu cảm và khẩu hình nhằm đánh lừa các hệ thống nhận diện sinh trắc học. Khi kết hợp với giấy tờ tùy thân bị đánh cắp hoặc mua bán trái phép, những dữ liệu giả mạo này có thể được sử dụng để đăng ký thuê bao viễn thông, mở tài khoản ngân hàng hoặc thực hiện nhiều giao dịch điện tử dưới danh tính của người khác.

Thực tế, tình trạng sử dụng thông tin cá nhân của người khác để đăng ký SIM đã tồn tại nhiều năm. Các SIM sau đó thường được bán lại cho các đối tượng lừa đảo để thực hiện các cuộc gọi giả danh cơ quan công an, viện kiểm sát, ngân hàng hoặc đơn vị giao hàng nhằm chiếm đoạt tài sản của người dân.

Ông Võ Đỗ Thắng, Giám đốc Trung tâm Đào tạo An ninh mạng Athena, nhận định: "Trong lĩnh vực viễn thông, các đường dây chuyên đăng ký SIM bằng thông tin giả hoặc thông tin của người khác đã tồn tại nhiều năm".

Trong khi đó, ông Ngô Minh Hiếu, Giám đốc Dự án Chongluadao.vn, cho biết: "Các công cụ bẻ khóa, xác thực khuôn mặt nhằm bảo mật ngân hàng hiện được nhiều đối tượng phạm pháp bày bán công khai trên chợ đen, trong đó có ứng dụng Telegram, thách thức hoạt động bảo mật của các doanh nghiệp viễn thông, ngân hàng”.

Phạt tới 100 triệu đồng để bịt "lỗ hổng" mới

Trước sự gia tăng của các hình thức giả mạo bằng AI, Chính phủ đã bổ sung quy định xử phạt riêng đối với hành vi sử dụng công nghệ để làm giả dữ liệu nhận dạng trong đăng ký thuê bao viễn thông. Theo quy định có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, cá nhân sử dụng công nghệ hoặc các biện pháp kỹ thuật để giả mạo thông tin, hình ảnh hoặc dữ liệu sinh trắc học nhằm đăng ký thuê bao viễn thông sẽ bị xử phạt hành chính từ 80 triệu đồng đến 100 triệu đồng, nếu hành vi chưa đủ yếu tố cấu thành tội phạm.

Đây được xem là bước hoàn thiện quan trọng trong khung pháp lý, bởi trước đây các quy định chủ yếu xử lý hành vi đăng ký sai thông tin thuê bao hoặc sử dụng giấy tờ không hợp lệ, trong khi các thủ đoạn sử dụng AI và deepfake chưa được quy định cụ thể.

Việc bổ sung chế tài không chỉ nhằm xử lý người trực tiếp thực hiện hành vi giả mạo mà còn hướng tới triệt tiêu nguồn cung SIM đăng ký bằng danh tính giả – một mắt xích quan trọng trong nhiều vụ lừa đảo công nghệ cao.

Bên cạnh việc tăng mức xử phạt, các doanh nghiệp viễn thông cũng được yêu cầu nâng cấp hệ thống nhận diện sinh trắc học, tăng cường phát hiện dấu hiệu giả mạo, kiểm tra thông tin thuê bao và phối hợp với cơ quan chức năng trong quản lý dữ liệu.

Đối với người dân, việc bảo vệ dữ liệu cá nhân trở thành yếu tố then chốt trong bối cảnh AI ngày càng phát triển. Các chuyên gia khuyến cáo không nên công khai ảnh căn cước công dân, giấy phép lái xe hoặc ảnh chân dung chất lượng cao trên mạng xã hội; đồng thời tuyệt đối không cho người khác mượn giấy tờ tùy thân để đăng ký SIM hay thực hiện giao dịch điện tử.

Nếu phát hiện có số thuê bao đứng tên mình nhưng không sử dụng, người dân cần nhanh chóng liên hệ doanh nghiệp viễn thông để kiểm tra và xử lý.