Lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước chỉ rõ điểm nghẽn khiến dòng vốn hàng trăm nghìn tỷ đồng khó chảy vào dự án

Tại Hội nghị “Ngành ngân hàng đồng hành khơi thông nguồn lực tài chính – ngân hàng phục vụ tăng trưởng vùng Đông Nam Bộ giai đoạn 2026–2030”, diễn ra chiều 23/10 tại TP.HCM, ông Phạm Đức Ấn, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước, nhấn mạnh năm 2026, Đông Nam Bộ đóng góp 31,4% vào tăng trưởng chung của nền kinh tế. TP.HCM và Đồng Nai tiếp tục giữ vai trò đầu tàu, lan tỏa động lực phát triển toàn vùng. Đáng chú ý, GRDP 9 tháng của các địa phương trong vùng đều tăng cao hơn mức tăng trưởng chung cả nước.

"Trong bối cảnh Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP cả năm ở mức 10–10,04% đối với các địa phương, áp lực huy động vốn cho sản xuất, kinh doanh ngày càng lớn. Việc khơi thông các nguồn lực tài chính không chỉ quyết định khả năng hoàn thành mục tiêu tăng trưởng năm 2026 mà còn tạo nền tảng phát triển cho giai đoạn 2026–2030", Thống đốc cho hay.

Theo ông Nguyễn Xuân Bắc, Phó Vụ trưởng phụ trách Vụ Tín dụng, đến cuối tháng 9/2026, dư nợ tín dụng toàn nền kinh tế đạt hơn 20,7 triệu tỷ đồng, tăng 11,7% so với cuối năm 2025. Riêng Đông Nam Bộ, dư nợ tín dụng ước đạt gần 6,8 triệu tỷ đồng, chiếm gần 35% tổng dư nợ cả nước.

Quy mô tín dụng lớn cho thấy vai trò quan trọng của hệ thống ngân hàng đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh và phát triển hạ tầng. Tuy nhiên, để dòng vốn thực sự đi vào nền kinh tế, đặc biệt là các dự án quy mô lớn, vẫn còn nhiều rào cản cần tháo gỡ.

757.000 tỷ đồng vốn vay cho 15 dự án trọng điểm

Theo đại diện Vụ Tín dụng, Ngân hàng Nhà nước đã triển khai cơ chế loại trừ hoặc cấp bổ sung hạn mức tăng trưởng tín dụng đối với các ngân hàng thương mại tham gia tài trợ 35 công trình, dự án trọng điểm trên cả nước, với tổng nhu cầu vốn vay khoảng 1,7 triệu tỷ đồng.

Trong đó, Đông Nam Bộ có 15 dự án với tổng nhu cầu vốn vay khoảng 757.000 tỷ đồng. Đây là nguồn lực đáng kể để thúc đẩy phát triển hạ tầng, tăng cường kết nối vùng và tạo động lực tăng trưởng trong giai đoạn 2026–2030.

Tuy nhiên, nhu cầu vốn lớn không đồng nghĩa toàn bộ khoản vay có thể được giải ngân ngay. Khả năng tiếp cận tín dụng còn phụ thuộc vào tiến độ hoàn thiện hồ sơ pháp lý, phương án tài chính và năng lực triển khai của từng dự án.

Nhiều dự án vẫn cần hoàn tất thủ tục đầu tư, đất đai và các điều kiện liên quan trước khi được xem xét cấp tín dụng. Vướng mắc trong giải phóng mặt bằng, chậm tiến độ hoặc chưa xác định rõ khả năng tạo nguồn thu cũng khiến ngân hàng khó đánh giá thời điểm giải ngân và khả năng thu hồi vốn.

Dự án lớn, thời gian hoàn vốn dài gây áp lực lên ngân hàng

Một điểm nghẽn khác nằm ở đặc thù nguồn vốn của các dự án hạ tầng. Những dự án này thường đòi hỏi vốn đầu tư lớn, thời gian xây dựng kéo dài và thời gian hoàn vốn nhiều năm, trong khi ngân hàng phải bảo đảm cân đối kỳ hạn nguồn vốn và tuân thủ các giới hạn an toàn.

Nếu phụ thuộc quá lớn vào tín dụng ngân hàng, áp lực cung ứng vốn dài hạn sẽ gia tăng. Vì vậy, cơ cấu vốn cần được tính toán ngay từ đầu, kết hợp vốn tín dụng với các kênh huy động khác và có cơ chế chia sẻ rủi ro phù hợp.

Bên cạnh đó, năng lực tài chính và quản trị của doanh nghiệp cũng ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng vay vốn. Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, hạn chế về vốn chủ sở hữu, tính minh bạch của báo cáo tài chính và tài sản bảo đảm có thể khiến quá trình thẩm định, xét duyệt khoản vay gặp khó khăn.

Những rào cản này cho thấy bài toán khơi thông dòng vốn không chỉ nằm ở việc mở rộng tín dụng, mà còn ở khả năng chuẩn bị dự án, hoàn thiện điều kiện vay và bảo đảm hiệu quả sử dụng vốn.

Để thúc đẩy dòng vốn phục vụ tăng trưởng Đông Nam Bộ, đại diện Vụ Tín dụng đề xuất tiếp tục điều hành tín dụng phù hợp với khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế, ưu tiên sản xuất, kinh doanh và các động lực tăng trưởng. Đồng thời, cần tăng cường kết nối ngân hàng – doanh nghiệp, theo dõi việc triển khai cơ chế hỗ trợ các dự án trọng điểm và kịp thời xử lý kiến nghị.

Về phía các tổ chức tín dụng, cần chủ động tiếp cận dự án, đơn giản hóa thủ tục, đa dạng hóa sản phẩm và nghiên cứu cho vay hợp vốn đối với những dự án quy mô lớn, nhất là trong các lĩnh vực công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp công nghệ số, logistics và xuất khẩu.

Đối với doanh nghiệp và chủ đầu tư, yêu cầu đặt ra là hoàn thiện hồ sơ pháp lý, minh bạch thông tin tài chính, bảo đảm đủ vốn chủ sở hữu và xây dựng phương án sản xuất, kinh doanh, trả nợ khả thi.