Nhà nước sẽ quyết giá đất bằng dữ liệu: Động thái mới nhằm chặn 'thổi giá', tạo giá ảo

Đề xuất thay đổi cơ chế định giá đất

Sáng 19/8, thừa ủy quyền của Thủ tướng, Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng trình Quốc hội định hướng dự thảo Luật Đất đai sửa đổi.

Theo Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng, sau hai năm thi hành, Luật Đất đai 2024 đã có nhiều nội dung đột phá, góp phần hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng đất. Tuy nhiên, thực tế triển khai vẫn phát sinh một số khó khăn, trong đó có những quy định chưa đồng bộ với mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp.

Dự thảo Luật Đất đai sửa đổi gồm 7 nhóm chính sách. Đáng chú ý, về tài chính đất đai và giá đất, Chính phủ đề xuất Nhà nước quyết định giá đất dựa trên dữ liệu, phương pháp định giá và kết nối với dữ liệu đất đai cùng các lĩnh vực liên quan.

Theo Bộ trưởng, cơ chế này nhằm hạn chế tình trạng giá đất bị thao túng, hình thành giá ảo, đồng thời điều tiết hợp lý phần giá trị tăng thêm từ đất.

Bên cạnh đó, Chính phủ đề xuất chính sách phù hợp về tiền sử dụng đất, tiền thuê đất đối với đất sản xuất, kinh doanh và các dự án phát triển nhà ở cho thuê.

Giá đất làm căn cứ tính nhiều nghĩa vụ tài chính

Theo dự thảo, giá đất do Nhà nước định giá sẽ căn cứ vào mục đích sử dụng, thời hạn sử dụng, thông tin đầu vào và các quy định pháp luật liên quan.

Bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất được đề xuất sử dụng để tính các khoản thu ngân sách từ đất đai. Đây cũng có thể là căn cứ xác định giá trị quyền sử dụng đất khi cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước và tính tiền bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất.

Theo quy định hiện hành, Nhà nước áp dụng giá đất cụ thể để tính tiền bồi thường khi thu hồi đất. Mức giá này đồng thời được sử dụng để tính tiền sử dụng đất khi giao đất không qua đấu giá, đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư; tiền thuê đất trả một lần và giá trị quyền sử dụng đất khi cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước.

Thẩm tra nội dung này, Phó chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Quốc hội Nguyễn Ngọc Bảo đề nghị quy định rõ về bảng giá đất, hệ số điều chỉnh và các tỷ lệ tăng, giảm nhằm bảo đảm mục tiêu huy động nguồn lực đất đai.

Cơ quan thẩm tra cũng cho rằng cần tách bạch việc xác định giá đất với cơ chế bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.

Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị tiếp tục nghiên cứu, chỉ quy định trong luật những nội dung mang tính nguyên tắc về giá đất, đồng thời giao Chính phủ quy định chi tiết để bảo đảm tính linh hoạt và phù hợp thực tiễn.

Cơ quan này cũng đề nghị tiếp tục hoàn thiện cơ chế định giá đất sản xuất, kinh doanh nhằm tạo thuận lợi cho doanh nghiệp và bảo đảm nguồn thu ngân sách.

Luật Đất đai sửa đổi dự kiến được trình Quốc hội xem xét, thông qua tại kỳ họp thường lệ vào tháng 10.