Noi gương Việt Nam, Lào ‘bắt tay’ Nga xây dựng nhà máy điện hạt nhân đình đám Đông Nam Á

Lào và Nga đã đồng ý bắt đầu các nghiên cứu sơ bộ nhằm xây dựng một nhà máy điện hạt nhân tại Lào. Giai đoạn đầu tiên hướng tới việc xác định các vị trí tiềm năng để phát triển và đánh giá cách thức một nhà máy trong tương lai tích hợp vào hệ thống năng lượng của “xứ sở Triệu Voi”.

Quyết định này được đưa ra vào ngày 15/6, trong cuộc gặp giữa Thủ tướng Lào Sonexay Siphandone và Thủ tướng Nga Mikhail Mishustin tại thủ đô Moscow (Nga). Tại đây, hai nước đã đồng ý hợp tác trong việc sử dụng năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình.

Thỏa thuận này là một phần trong những nỗ lực rộng lớn hơn nhằm hỗ trợ các dự án chung trong các lĩnh vực năng lượng, cơ sở hạ tầng, nông nghiệp và công nghệ cao.

Trong cuộc gặp, ông Mishustin mô tả Lào là một trong những đối tác chủ chốt của Nga tại Đông Nam Á, đồng thời nhấn mạnh cần phải mở rộng thương mại và đầu tư song phương. Ông lưu ý rằng khối lượng thương mại hiện tại vẫn chưa phản ánh đúng tiềm năng kinh tế của cả hai nước.

Bộ trưởng Bộ Phát triển Kinh tế Nga Maxim Reshetnikov cho biết kim ngạch thương mại giữa hai quốc gia đã tăng gần gấp đôi vào năm ngoái, đạt gần 50 triệu USD (xấp xỉ 1.315 tỷ đồng). Ông nói thêm rằng Nga muốn bán nhiều sản phẩm thực phẩm, phân bón và máy móc hơn cho Lào, đồng thời mua thêm hàng dệt may, cao su tự nhiên và cà phê của Lào.

Ông cho biết Nga sẵn sàng chia sẻ chuyên môn trong các lĩnh vực kinh tế số, hệ thống điện tử tự hành và trí tuệ nhân tạo (AI) như một phần của các nỗ lực rộng lớn hơn nhằm thắt chặt mối quan hệ kinh tế và công nghệ.

Video bước tiến hạt nhân của Nga: Tập đoàn Rosatom đạt được thỏa thuận chiến lược lớn với Lào - Nguồn clip: ET Now

Thủ tướng Mishustin cũng khuyến khích Lào tăng cường sử dụng các nền tảng giao dịch kỹ thuật số của Nga để tiếp cận thị trường Nga và Liên minh Kinh tế Á - Âu (EAEU) rộng lớn hơn. Đây là một khối kinh tế khu vực bao gồm Nga, Belarus, Kazakhstan, Armenia và Kyrgyzstan với thị trường chung hơn 180 triệu người tiêu dùng.

Bên cạnh đó, ông Mishustin lưu ý rằng hơn 8.000 chuyên gia Lào đã được đào tạo tại Nga và hoan nghênh sự gia tăng trao đổi du lịch gần đây, với lượng khách qua lại giữa hai nước tăng gấp rưỡi vào năm ngoái.

Lào và Nga có kế hoạch làm sâu sắc thêm mối quan hệ hợp tác thông qua hội nghị Nga - ASEAN tại Kazan từ ngày 17 - 19/6.

Các nhà lãnh đạo khu vực, bao gồm Chủ tịch nước Lào Thongloun Sisoulith, đại diện từ 10 quốc gia ASEAN khác và Tổng thống Nga Vladimir Putin đã tham dự hội nghị thượng đỉnh này. Các cuộc thảo luận tập trung vào việc hợp tác kinh tế, kinh doanh và tăng cường mối quan hệ đối tác chiến lược ASEAN - Nga.

Bên cạnh Lào, Nga cũng đã đạt được những thỏa thuận hợp tác quan trọng với hai quốc gia Đông Nam Á khác là Việt Nam và Indonesia để triển khai xây dựng các dự án điện hạt nhân.

Tại thành phố Kazan (Nga), tập đoàn năng lượng hạt nhân quốc doanh Nga Rosatom đã chia sẻ với báo giới về các thỏa thuận và khả năng hợp tác với các nước ASEAN (Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á) vào ngày 17/6/2026.

Sự kiện này diễn ra bên lề Hội nghị Cấp cao kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN - Nga ở Kazan, nơi Tổng Giám đốc Rosatom Alexey Likhachev đã có các cuộc trao đổi về sự quan tâm lớn từ các nước thành viên ASEAN (như Indonesia và Việt Nam) đối với công nghệ hạt nhân và các dự án năng lượng chiến lược của tập đoàn này.

Cuộc gặp gần đây giữa ông Likhachev và Tổng thống Indonesia Prabowo tại Jakarta cũng tạo thêm động lực cho mối quan hệ hợp tác này.

“Chúng tôi đang tiến tới các thỏa thuận về việc xây dựng đội tàu nhà máy điện hạt nhân nổi với sự hợp tác của các doanh nghiệp địa phương quan tâm đến việc nội địa hóa công nghệ”, ông Likhachev cho biết.

Vị Tổng Giám đốc Rosatom không tiết lộ khu vực nào của Indonesia – quốc gia quần đảo lớn nhất thế giới – sẽ là nơi đặt nhà máy điện hạt nhân nổi này. Hiện Nga là nước duy nhất trên thế giới vận hành nhà máy điện hạt nhân nổi mang tên Akademik Lomonosov.

Trong số các nước láng giềng ASEAN của Indonesia, Rosatom đã ký thỏa thuận với Lào về việc sử dụng năng lượng hạt nhân cho mục đích “hòa bình”. Cách đây không lâu, Rosatom cũng đồng ý khôi phục tham vọng điện hạt nhân của Việt Nam bằng một thỏa thuận dự kiến xây dựng hai tổ máy phát điện do Nga thiết kế với tổng công suất 2.400 MW.