Nữ NSND đầu tiên lập kỷ lục Việt Nam, con gái của 'tổ nghề sống' cải lương Nam Bộ, U90 sống viên mãn trong biệt thự 50 năm tuổi
Trong suốt những năm tháng làm nghệ thuật, nữ NSND đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng công chúng.
Được giao vai khi mới 18 ngày tuổi, để lại dấu ấn qua nhiều vai diễn cải lương, kịch nói và được công chúng ưu ái gọi với danh xưng “kỳ nữ sân khấu”, đó là NSND Kim Cương.
NSND Kim Cương tên đầy đủ Nguyễn Thị Kim Cương, sinh năm 1937 trong một gia đình có truyền thống nghệ thuật. Mẹ bà là NSND Bảy Nam, được công chúng gọi với danh xưng "tổ nghề sống" của cải lương Nam Bộ. Cha bà là ông bầu Cương, một nhân vật có ảnh hưởng trong giới sân khấu cải lương thời đó.
Ngoài ra, bà cố và bà nội của nữ NSND đều là bầu gánh nổi tiếng, nhà ngoại có 11 người cậu, dì, 4 trong số đó đều là nghệ sĩ cải lương nổi tiếng.

Sinh ra trong một gia đình có truyền thống nghệ thuật nhiều đời nên không khó để bà tiếp xúc với sân khấu. Từ khi mới 18 ngày tuổi, NSND Kim Cương đã được đưa lên sân khấu để đóng vai con của Thị Mầu. Khi lớn hơn một chút, bà lại được giao nhiều vai diễn khác nhau, từ vai con/cháu cho tới những vai đòi hỏi kỹ thuật diễn xuất tinh tế và sâu sắc hơn.
Vai diễn chính thức đầu tiên và cũng là vai diễn góp phần làm nên tên tuổi của Kim Cương là nhân vật Na Tra trong vở “Na Tra lóc thịt” do chính NSND Bảy Nam, mẹ của bà viết kịch bản.
Những tưởng sẽ nối nghiệp gia đình tiếp tục với sân khấu cải lương thì NSND Kim Cương bất ngờ rẽ hướng sang kịch nói. Ở một lĩnh vực mới, bà không chỉ là diễn viên mà còn trực tiếp tham gia sáng tác, góp phần tạo dựng những tác phẩm kịch nói mang dấu ấn riêng.
Trong suốt những năm tháng hoạt động nghệ thuật, bà đã viết nhiều tác phẩm nổi bật. Sau này, bà được Trung tâm Sách Kỷ lục Việt Nam xác nhận kỷ lục là nghệ sĩ viết nhiều kịch bản kịch nói nhất Việt Nam (năm 2006). Bà cũng là NSND đầu tiên đạt thành tích này.

Bà từng tham gia nhiều vở diễn như “Lá sầu riêng”, “Dưới hai màu áo”, “Trà hoa nữ”, "Bông hồng cài áo", "Tôi là mẹ"... Trong số đó, vở “Lá sầu riêng” do chính bà viết kịch bản rồi cùng NSND Bảy Nam diễn xuất đã để lại ấn tượng sâu sắc, lấy đi nhiều nước mắt của khán giả.
Ngoài hoạt động nghệ thuật, NSND Kim Cương còn dành thời gian học tập, nghiên cứu để nâng cao chuyên môn. Bà từng đi tu nghiệp tại Bulgaria về chuyên ngành đạo diễn.
Với quá trình hoạt động ở nhiều vị trí khác nhau, từ diễn viên, tác giả kịch bản đến đạo diễn và giảng dạy, NSND Kim Cương trở thành người có ảnh hưởng đối với nhiều thế hệ nghệ sĩ sân khấu.
Năm 2012, NSND Kim Cương nghỉ hưu. Sau khi rời sân khấu, bà dành nhiều thời gian cho hoạt động thiện nguyện và công tác xã hội.

Hiện, bà sống cùng con và các cháu tại một căn biệt thự riêng ở trung tâm TP. Hồ Chí Minh. Căn biệt thự đã hơn 50 năm tuổi, không gian bên trong lưu giữ nhiều đồ cổ, có một bức tượng hơn 200 năm tuổi. Đáng chú ý, trong căn biệt thự còn có bức tượng chân dung Kim Cương do bà đặt làm tại Thái Lan từ năm 2017.
Dù đã nghỉ hưu, NSND Kim Cương vẫn dành sự quan tâm đặc biệt cho sân khấu. Mới đây, bà tổ chức đêm diễn “Tri ân khán giả” tại TP. Hồ Chí Minh. Chương trình là dịp để bà gửi lời cảm ơn đến công chúng đã dành tình yêu và đồng hành cùng mình trong suốt hành trình nghệ thuật, đồng thời gặp lại những đồng nghiệp từng gắn bó với bà trên sân khấu cải lương, kịch nói qua nhiều thập niên.