Ô tô có thể trượt đăng kiểm chỉ vì tiếng còi nếu đề xuất này được thông qua

Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến đối với Dự thảo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về kiểm định xe cơ giới tham gia giao thông đường bộ nhằm thay thế QCVN 122:2024/BGTVT. Một trong những nội dung thu hút nhiều sự quan tâm là đề xuất bổ sung tiêu chí kiểm tra cường độ âm thanh của còi ô tô. Theo đó, những phương tiện có còi phát ra âm lượng dưới 87 dB(A) hoặc trên 112 dB(A) sẽ không đạt kiểm định và phải khắc phục trước khi được cấp giấy chứng nhận đăng kiểm.

Theo dự thảo, đây là một trong những thay đổi đáng chú ý khi nhiều khiếm khuyết trước đây được xếp ở mức nhẹ hoặc không đáng kể sẽ được nâng lên thành khiếm khuyết nghiêm trọng. Điều đó đồng nghĩa với việc chủ xe không chỉ cần bảo đảm còi còn hoạt động, mà còn phải đáp ứng yêu cầu về cường độ âm thanh theo quy chuẩn kỹ thuật.

Thực tế, quy định hiện hành chủ yếu đánh giá tình trạng hoạt động của còi như khả năng phát âm thanh, hư hỏng hay lắp đặt không đúng quy định. Dự thảo mới bổ sung thêm tiêu chí định lượng về âm lượng, hướng tới việc bảo đảm còi đủ lớn để cảnh báo nhưng không gây ô nhiễm tiếng ồn hoặc ảnh hưởng đến những người tham gia giao thông.

Theo các chuyên gia kỹ thuật ô tô, việc đưa ra ngưỡng giới hạn từ 87 dB(A) đến 112 dB(A) có cơ sở về mặt an toàn. Còi có âm lượng quá nhỏ sẽ làm giảm hiệu quả cảnh báo trong điều kiện giao thông đông đúc, trong khi còi quá lớn có thể khiến người tham gia giao thông giật mình, gây mất tập trung và làm gia tăng nguy cơ tai nạn. Bên cạnh đó, tình trạng chủ xe tự ý thay còi hơi hoặc còi công suất lớn vượt tiêu chuẩn vẫn xuất hiện trên thực tế, tạo ra tiếng ồn vượt mức cần thiết.

Theo quy trình được đề cập trong dự thảo, việc đo âm lượng còi sẽ được thực hiện bằng thiết bị chuyên dụng. Micro được bố trí cách đầu xe 7 m, ở độ cao từ 0,5 m đến 1,5 m so với mặt đất; xe ở trạng thái không tải và còi được kích hoạt theo quy trình quy định. Kết quả đánh giá được xác định trên cơ sở giá trị trung bình của nhiều lần đo.

Tuy nhiên, đề xuất này cũng đang tạo ra nhiều ý kiến băn khoăn từ giới chuyên môn và doanh nghiệp vận tải. Một trong những vấn đề được đặt ra là tính ổn định của kết quả đo trong điều kiện thực tế.

Anh Nguyễn Minh Đức, người nhiều năm kinh doanh trong lĩnh vực ô tô tại TP.HCM, chia sẻ: "Âm lượng của còi phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố như khoảng cách đặt thiết bị đo, góc đo, độ cao của micro, tiếng ồn môi trường, tình trạng động cơ khi đo, cũng như sai số của chính thiết bị đo. Chỉ cần thay đổi vị trí đo hoặc điều kiện môi trường, kết quả có thể chênh lệch vài dB(A). Trong khi với quy định mới, chỉ cần vượt ngưỡng hoặc thấp hơn ngưỡng vài đơn vị cũng đủ khiến phương tiện không đạt đăng kiểm. Đó là điều khiến nhiều người lo lắng”.

Ở góc độ doanh nghiệp vận tải, ông Lê Trung Tính, Chủ tịch Hiệp hội Ô tô Vận tải TP.HCM, cho rằng tại nhiều quốc gia như Đức, Nhật Bản hay phần lớn các bang của Mỹ, hoạt động kiểm định định kỳ chủ yếu kiểm tra còi có hoạt động bình thường và có bị thay đổi trái phép hay không. Việc đo chính xác cường độ âm thanh thường chỉ được áp dụng khi chứng nhận kiểu loại phương tiện hoặc khi có nghi ngờ xe đã bị cải tạo.

Ông Lê Trung Tính góp ý: "Nếu quy định này được ban hành chính thức, điều quan trọng là quy chuẩn cần quy định cụ thể quy trình đo, bao gồm khoảng cách đặt thiết bị, vị trí đo, điều kiện môi trường, số lần đo, cách lấy kết quả và sai số cho phép của thiết bị. Chỉ khi quy trình đo được chuẩn hóa, kết quả kiểm định mới bảo đảm tính thống nhất giữa các trung tâm đăng kiểm, tránh tình trạng cùng một chiếc xe nhưng mỗi nơi cho một kết quả khác nhau”.

Hiện nay, dự thảo vẫn đang trong quá trình lấy ý kiến và chưa được ban hành chính thức. Việc tiếp thu ý kiến từ các chuyên gia, hiệp hội và người dân sẽ là cơ sở để cơ quan soạn thảo hoàn thiện quy chuẩn trước khi áp dụng. Nếu quy định được thông qua, đây sẽ là một trong những thay đổi đáng chú ý của công tác đăng kiểm, hướng đến mục tiêu nâng cao an toàn giao thông, đồng thời kiểm soát ô nhiễm tiếng ồn do phương tiện cơ giới gây ra.