Ông Trump nhắm tới 3 quan chức Fed: 'Quân cờ' mới trong cuộc đối đầu với NHTW

Tổng thống Donald Trump đang có thêm “vũ khí mới” để sử dụng trong chiến dịch nhằm vào những người mà ông cho là đối thủ tại Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Tuy nhiên, một báo cáo của cơ quan giám sát công bố mới đây cho thấy không có cơ sở để truy cứu trách nhiệm hình sự liên quan đến những khoản chi phí lớn trong quá trình cải tạo trụ sở Fed.

Bên cạnh những tranh chấp với hai Thống đốc Fed là Lisa Cook và Michael Barr, ông Trump cũng đang quy trách nhiệm cho cựu Chủ tịch Fed Jerome Powell về các vấn đề liên quan đến chi phí cải tạo trụ sở. Điều này có thể khiến Tổng thống Mỹ tìm cách cách chức 3 trong số 7 thành viên Hội đồng Thống đốc Fed.

Tuy nhiên, các phán quyết gần đây của tòa án cho thấy bất kỳ nỗ lực nào nhằm loại bỏ các quan chức này cũng sẽ phải đối mặt với những rào cản pháp lý đáng kể.

Các động thái pháp lý có thể kéo dài nhiều tháng và thậm chí khiến những người bị nhắm tới trì hoãn kế hoạch rời Fed, giống như ông Powell đã làm. Khả năng ông Trump buộc Fed đảo ngược quyết định gần đây về lãi suất dường như cũng khá hạn chế, dù Tổng thống có thể gây tổn hại đáng kể tới tính độc lập và uy tín của định chế này nếu tiếp tục các biện pháp pháp lý.

Ông Trump dường như đang cân nhắc các phương án tiếp theo. Fed dự kiến công bố quyết định lãi suất mới nhất vào ngày 28/10, chỉ vài ngày trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ ngày 3/11. Chính quyền Trump cũng sẽ phải đối mặt với một thời hạn pháp lý liên quan đến vụ việc của bà Cook ngay sau cuộc bầu cử.

Nếu chính quyền Trump thực sự hành động nhằm vào bất kỳ ai trong số 3 Thống đốc nói trên, động thái này có thể phản tác dụng, theo Scott Alvarez, cựu Tổng cố vấn của Fed.

“Tất cả họ đều có động lực để theo đuổi kiện tụng và ở lại. Tòa án Tối cao đã nói rằng bà Lisa Cook có thể ở lại trong thời gian vụ kiện diễn ra. Nếu tất cả họ đều ở lại trong khi ông ấy tiếp tục theo đuổi việc này, thì tất cả những gì ông ấy làm được chỉ là gây tổn hại cho chính chương trình nghị sự của mình”, ông Alvarez nói.

Ông Trump đã nổi giận sau khi báo cáo của cơ quan thanh tra Fed được công bố hôm thứ Tư (30/9).

“Powell là một thảm họa”, Tổng thống nói với các phóng viên hôm thứ Tư khi được hỏi về những phát hiện trong báo cáo. Ông Trump cho rằng ông Powell “không nên ngồi trong Hội đồng Thống đốc Cục Dự trữ Liên bang”.

Ông Trump từng bổ nhiệm ông Powell trong nhiệm kỳ Tổng thống đầu tiên, nhưng nhanh chóng quay sang chỉ trích ông.

Ông Trump đã yêu cầu Bộ trưởng Tư pháp Todd Blanche xem xét báo cáo của cơ quan thanh tra. Người phát ngôn của Jeanine Pirro, Công tố viên Mỹ tại Đặc khu Columbia, cũng cho biết văn phòng của bà đang xem xét báo cáo.

Bộ Tư pháp Mỹ không phản hồi các câu hỏi qua email về kế hoạch của cơ quan này, cũng như việc quá trình xem xét của ông Blanche sẽ khác gì so với cuộc xem xét của bà Pirro. Trước đó, bà Pirro từng giám sát một cuộc điều tra hình sự nhằm vào ông Powell. Một thẩm phán đã bác các trát đòi tài liệu trong vụ việc, cho rằng “mục đích chủ yếu, nếu không muốn nói là duy nhất, là để quấy rối và gây sức ép lên ông Powell”.

Fed từ chối bình luận về những phát biểu của ông Trump liên quan đến ông Powell.

Báo cáo không tìm thấy bằng chứng về sai phạm hình sự

Báo cáo được chờ đợi từ lâu của cơ quan thanh tra Fed cho thấy hàng loạt vấn đề trong quản lý đã khiến chi phí xây dựng tăng khoảng 1 tỷ USD trong quá trình Fed cải tạo khu văn phòng tại Washington.

Tuy nhiên, báo cáo không tìm thấy bằng chứng về hành vi sai phạm hành chính, đồng thời không phát hiện vấn đề nào đủ nghiêm trọng để chuyển hồ sơ cho các công tố viên xem xét truy cứu hình sự.

“Cá nhân tôi không nghĩ rằng báo cáo về dự án cải tạo đủ để một tòa án cách chức ông Powell vì lý do chính đáng. Báo cáo đã minh oan cho ông ấy ở khía cạnh hình sự, đồng thời cũng cho thấy họ không xác định được bất kỳ sai phạm hành chính nào”, ông Alvarez nói.

Báo cáo chỉ ra rằng sự thiếu tổ chức trong bộ máy hành chính đã khiến Fed gặp khó khăn trong việc kiểm soát chi phí của dự án cải tạo và kết nối hai tòa nhà liên bang có giá trị lịch sử tại Washington. Văn phòng thanh tra chỉ trích Fed vì đã không thực thi mức giá tối đa được bảo đảm đối với dự án, cùng một số vấn đề khác.

Tuy nhiên, báo cáo mang tính hồi cứu này không thể trực tiếp chứng minh rằng Fed chắc chắn đã tiết kiệm được tiền nếu hoạt động quản lý tốt hơn. Trong một chú thích, báo cáo thừa nhận rằng quản lý tốt hơn “không nhất thiết đồng nghĩa với việc tổng chi phí của dự án sẽ thấp hơn”.

Báo cáo cũng không quy trách nhiệm cho ông Powell hay bất kỳ Thống đốc nào cụ thể về khoản chi vượt dự toán. Thay vào đó, báo cáo mô tả những thất bại trong quản lý dự án, ký kết hợp đồng, cũng như hệ thống quản trị và giám sát của Hội đồng Thống đốc.

Văn phòng thanh tra lưu ý rằng Hội đồng đã giao trách nhiệm cho đội ngũ nhân viên, điều được xem là phù hợp với cách một tổ chức lớn thường xử lý một dự án xây dựng.

Ông Powell có thể tiếp tục giữ vị trí Thống đốc Fed cho đến tháng 1/2028. Hồi tháng 3, ông cho biết sẽ tiếp tục tại nhiệm cho đến khi mối đe dọa pháp lý “thực sự và hoàn toàn chấm dứt, với sự minh bạch và kết thúc dứt khoát”.

Vụ Lisa Cook vẫn chưa kết thúc

Tháng 6, Tòa án Tối cao Mỹ đã ngăn chặn nỗ lực của ông Trump nhằm cách chức bà Lisa Cook liên quan đến cáo buộc bà khai gian trong hồ sơ vay thế chấp.

Tòa án cho rằng bà Cook phải được thông báo về các cáo buộc và có cơ hội phản hồi. Tòa cũng đưa ra hướng dẫn về những gì có thể được xem là “lý do chính đáng” nếu sau đó chính quyền muốn tiếp tục tìm cách cách chức bà.

Tính đến tháng 8, bà Cook đã nhận được thông báo và có cơ hội phản hồi, qua đó loại bỏ một trong những trở ngại đối với khả năng cách chức bà.

Tuy nhiên, chính quyền vẫn phải chứng minh trước tòa rằng họ đã đáp ứng ngưỡng pháp lý để xác định “lý do chính đáng” và điều này nhiều khả năng sẽ một lần nữa phải được Tòa án Tối cao xem xét.

Nhà Trắng chưa công khai đề cập đến vấn đề này kể từ khi bà Cook đưa ra phản hồi. Tuy nhiên, trong một cuộc phỏng vấn được tạp chí Time đăng hôm thứ Năm, ông Trump tiếp tục phàn nàn về bà Cook.

Nhà Trắng từ chối bình luận về việc Tổng thống có thể tiếp tục phản ứng như thế nào trước những phát hiện trong báo cáo của cơ quan thanh tra.

Tân Chủ tịch Fed Kevin Warsh đang “bị Hội đồng kiểm soát ở một mức độ nhất định”, ông Trump nói. “Chúng ta có Lisa ở đó”, ông nói, ám chỉ bà Cook.

Hiện tại, vụ việc của bà Cook đang được xem xét tại Tòa án Quận Mỹ dành cho Đặc khu Columbia, do Thẩm phán Jia Cobb chủ trì.

Bà Cobb yêu cầu các bên nộp báo cáo chung về tình trạng vụ kiện trước ngày 6/11, trong đó nêu cách thức vụ kiện nên được tiếp tục xử lý.

Michael Barr cũng nằm trong tầm ngắm

Trong khi đó, một cuộc điều tra độc lập bên ngoài về cách Fed xử lý vụ sụp đổ của Silicon Valley Bank (SVB) năm 2023 vẫn đang được tiến hành.

Báo cáo sơ bộ của công ty điều tra Starling Advisory Group chỉ trích các nhân viên giám sát ngân hàng của Fed. Theo báo cáo, những người này lẽ ra phải nhận biết được các rủi ro tại SVB sớm tới một năm trước khi ngân hàng sụp đổ.

Báo cáo sơ bộ không quy trách nhiệm cá nhân cho ông Michael Barr. Tuy nhiên, Nhà Trắng đã dồn trách nhiệm cho ông Barr trong vụ việc, dù chưa đi đến mức kêu gọi sa thải ông.

Có thể báo cáo này chưa đưa ra đủ bằng chứng để biện minh cho việc cách chức ông Barr trước một hệ thống tư pháp hoài nghi.

Tuy nhiên, một số người tại Fed cho rằng chính quyền Trump đã chứng minh rằng họ sẵn sàng hành động ngay cả khi bằng chứng chưa thực sự thuyết phục.

Hồi tháng 1, ông Powell đã đưa ra một tuyên bố bất thường sau khi các công tố viên ban hành trát yêu cầu cung cấp bằng chứng liên quan đến dự án cải tạo trụ sở Fed.

“Mối đe dọa mới này không liên quan đến lời khai của tôi hồi tháng 6 năm ngoái hay dự án cải tạo các tòa nhà của Cục Dự trữ Liên bang. Đó chỉ là những cái cớ”, ông Powell nói.