PGS.TS Trần Đình Thiên: Tăng trưởng GDP hai con số không đến từ nới tín dụng, mà từ kỷ luật sử dụng vốn

Dòng tiền không thể tiếp tục “đi lệch pha”

Chia sẻ tại Hội thảo “La bàn đầu tư 2026: Tâm điểm dòng tiền”, chiều 20/1, PGS-TS Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện kinh tế Việt Nam, cho rằng triển vọng tăng trưởng năm 2026 sẽ phụ thuộc quyết định vào ba trụ cột: Đầu tư công đóng vai trò dẫn dắt, kỷ luật chính sách được giữ vững và niềm tin thị trường được củng cố thực chất.

Theo PGS.TS Trần Đình Thiên, trong điều kiện kinh tế hiện nay, việc dòng tiền có xu hướng tìm đến bất động sản là phản ứng mang tính tự nhiên. Tuy nhiên, nếu dòng vốn tiếp tục tập trung quá mức vào các phân khúc mang tính đầu cơ, nền kinh tế sẽ phải trả giá bằng áp lực lãi suất gia tăng và những điều chỉnh mang tính khiên cưỡng của thị trường.

Ông nhấn mạnh, định hướng lớn của Chính phủ không phải là tiếp tục “nuôi” bất động sản thương mại, mà là chuyển trọng tâm dòng vốn sang đầu tư công, đặc biệt là các dự án hạ tầng quy mô lớn. Đây không chỉ là câu chuyện kích cầu, mà là chiến lược tạo năng lực tăng trưởng dài hạn.

“Thông qua các dự án hạ tầng trọng điểm, doanh nghiệp Việt có cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị, nâng cao năng suất và năng lực cạnh tranh. Đó mới là nền tảng của tăng trưởng bền vững”, PGS.TS Trần Đình Thiên đánh giá.

Một điểm đáng chú ý trong điều hành năm 2026, theo ông Trần Đình Thiên, là sự quyết liệt của Chính phủ trong phát triển nhà ở xã hội, với sự tham gia cam kết của hơn 20 tập đoàn lớn. Khác với các gói kích cầu ngắn hạn trước đây, đây là giải pháp mang tính cấu trúc, nhằm tạo nguồn cung thực cho thị trường.

Việc đẩy mạnh nhà ở xã hội không chỉ giúp giảm áp lực giá nhà đối với người có nhu cầu ở thực, mà còn góp phần hạ nhiệt rủi ro bong bóng tài sản – một trong những mầm mống gây bất ổn vĩ mô trong trung và dài hạn.

Không phải ‘bơm tiền’, mà là nâng hiệu quả vốn

Ở góc nhìn dài hạn, PGS.TS Trần Đình Thiên cho rằng đầu tư công cần tiếp tục giữ vai trò công cụ điều tiết chiến lược, thay vì để nền kinh tế phụ thuộc quá nhiều vào các dòng vốn mang tính chu kỳ và đầu cơ.

Mục tiêu của việc giải ngân một lượng vốn lớn không phải là tạo cú hích tăng trưởng ngắn hạn, mà là bảo đảm dòng tiền thực sự ở lại trong khu vực doanh nghiệp Việt, giúp doanh nghiệp tích lũy nội lực, nâng cao khả năng chống chịu và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Phân tích mục tiêu tăng trưởng GDP trên 10% trong năm 2026, PGS.TS Trần Đình Thiên cho rằng việc điều chỉnh tăng trưởng tín dụng về khoảng 15%, thấp hơn mức 19,1% của năm trước, không phải là yếu tố mang tính quyết định.

“Tăng trưởng thực chất không đến từ việc bơm thêm tiền, mà đến từ khả năng chuyển hóa vốn thành năng lực sản xuất – kinh doanh thực”, ông nhấn mạnh.

Theo đó, một trong những ưu tiên lớn nhất của điều hành kinh tế năm 2026 cần là xử lý dứt điểm các dự án lãng phí, kém hiệu quả, qua đó giải phóng những nguồn lực đang bị “đóng băng” và tái phân bổ dòng vốn về các khu vực có năng suất cao hơn.

Trao quyền cho địa phương, tháo gỡ tăng trưởng từ gốc

Dù đầu tư công đóng vai trò dẫn dắt, song để tạo hiệu ứng lan tỏa sang khu vực tư nhân, PGS.TS Trần Đình Thiên cho rằng chính sách tiền tệ cần tập trung vào ổn định mặt bằng lãi suất, tăng tính dự báo và củng cố niềm tin thị trường.

Khi chi phí vốn ở mức chấp nhận được và môi trường chính sách đủ minh bạch, doanh nghiệp tư nhân mới sẵn sàng mở rộng đầu tư, tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị được hình thành từ đầu tư công, thay vì chỉ tận dụng đòn bẩy tài chính.

Đối với các vùng còn nhiều khó khăn như vùng sâu, vùng xa hay khu vực Tây Nam Bộ, PGS.TS Trần Đình Thiên cho rằng cần có cách tiếp cận linh hoạt và thực tế hơn. Thay vì áp đặt các chỉ tiêu tăng trưởng cứng nhắc, Chính phủ nên trao quyền tự chủ lớn hơn cho địa phương, đồng thời tập trung hỗ trợ về hạ tầng, thể chế và phát triển doanh nghiệp.

Khi những “điểm nghẽn” nền tảng được tháo gỡ, tăng trưởng sẽ hình thành một cách tự nhiên, phù hợp với năng lực nội tại của từng vùng, thay vì chạy theo các con số mang tính hình thức.