Pháp bắt tàu chở dầu có liên hệ với Nga và một tài phiệt Iran, Moscow tố cáo đây là ‘hành vi cướp biển’

Lộ danh tính tàu chở dầu bị Pháp bắt giữ vì nghi ngờ dính líu tới Nga và “ông trùm dầu mỏ” người Iran

Hôm thứ Hai (1/6), Pháp cho biết họ vừa bắt giữ một tàu chở dầu có liên hệ với Nga trên Đại Tây Dương vào cuối tuần qua. Ngay sau đó, Điện Kremlin đã lên án vụ việc mới nhất nhằm vào “Hạm đội bóng tối” giúp Moscow lách các lệnh trừng phạt quốc tế và cho rằng hành động này chẳng khác nào “hành vi cướp biển”.

Kể từ tháng 9 năm ngoái, Pháp đã kiểm tra và chặn 3 con tàu khác bị nghi thuộc “Hạm đội bóng tối” – mạng lưới tàu được Nga sử dụng để né tránh các lệnh trừng phạt của phương Tây đối với hoạt động xuất khẩu nhiên liệu hóa thạch sau khi phát động chiến dịch quân sự tại Ukraine năm 2022.

Theo các công tố viên, con tàu Tagor bị bắt giữ vào sáng Chủ nhật (31/5) tại vùng biển quốc tế với sự hỗ trợ của Anh và các đối tác khác, sau khi thuyền trưởng người Nga nhiều lần từ chối tuân thủ mệnh lệnh của giới chức.

Về phần mình, người phát ngôn Điện Kremlin, ông Dmitry Peskov tuyên bố: “Chúng tôi coi những hành động này là bất hợp pháp. Chúng gần như là hành vi cướp biển trên biển quốc tế. Nga đang thực hiện các biện pháp nhằm bảo đảm an toàn cho hàng hóa của mình”.

Theo cơ sở dữ liệu nguồn mở Opensanctions.org, tàu Tagor bị nghi vận chuyển dầu của Nga hoặc Iran bất chấp các lệnh trừng phạt quốc tế, đồng thời có liên hệ với doanh nhân vận tải dầu mỏ đình đám người Iran Mohammad Hossein Shamkhani.

Theo nhà chức trách Pháp, tàu Tagor đang trên hành trình từ Murmansk, thành phố ở Tây Bắc nước Nga thì bị lực lượng chức năng tiếp cận kiểm tra.

Người phát ngôn của cơ quan quản lý hàng hải Đại Tây Dương thuộc Pháp cho biết con tàu này đã treo cờ giả của Cameroon và đang hướng về phía Limbe, một thành phố ven biển ở phía Tây quốc gia châu Phi này.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tuyên bố: “Không thể chấp nhận việc các con tàu né tránh các lệnh trừng phạt quốc tế, vi phạm luật biển và tài trợ cho cuộc chiến mà Nga đã tiến hành chống lại Ukraine trong hơn 4 năm qua”.

Ông Macron đã đăng tải một đoạn video mà chính quyền xác nhận là ghi lại cảnh bắt giữ, cho thấy các lực lượng đặc nhiệm đang đu dây từ trực thăng xuống boong tàu.

Cơ quan quản lý hàng hải Đại Tây Dương cho biết cuộc chặn bắt diễn ra cách vùng Brittany hơn 400 hải lý (740 km) về phía Tây.

“Việc kiểm tra giấy tờ đã xác nhận những nghi vấn về tính hợp lệ của lá cờ mà con tàu đang sử dụng”, cơ quan này cho biết.

Con tàu Tagor với 23 thủy thủ đoàn, hiện “được Hải quân Pháp hộ tống tới một điểm neo đậu để tiếp tục kiểm tra”, theo thông báo.

Khi được hỏi về mối liên hệ giữa tàu Tagor và “ông trùm vận tải dầu mỏ” người Iran - Mohammad Hossein Shamkhani, các quan chức Pháp đã từ chối bình luận.

Mohammad Hossein Shamkhani là con trai của Ali Shamkhani, một quan chức an ninh từng là cố vấn cho lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei. Cả hai được cho là đã thiệt mạng ngày 28/2, ngày đầu tiên của các cuộc tấn công của liên quân Mỹ - Israel làm bùng phát cuộc chiến ở Trung Đông.

Việc kiểm soát tàu là “cần thiết”

Đại sứ quán Nga tại Pháp cho biết đã yêu cầu phía Pháp cung cấp thông tin về thành phần thủy thủ đoàn.

“Phía Pháp chưa gửi bất kỳ thông báo nào liên quan đến các hành động được thực hiện đối với con tàu này”, đại sứ quán Nga viết trên Telegram.

Tàu chở dầu Tagor trước đây từng treo cờ Madagascar, Quần đảo Marshall và Panama.

Các công tố viên cho biết việc “tiếp quản quyền kiểm soát con tàu là cần thiết”.

Văn phòng công tố tại thành phố Brest, Tây Bắc nước Pháp cho biết họ đã mở cuộc điều tra hình sự về các hành vi không chứng minh được quốc tịch của tàu Tagor, không treo cờ hợp lệ và từ chối chấp hành mệnh lệnh.

“Đây là một con tàu đã được theo dõi từ trước”, ông Guillaume Le Rasle, người phát ngôn cơ quan quản lý hàng hải Đại Tây Dương nói với một hãng thông tấn quốc tế, đồng thời cho biết con tàu này đang nằm trong danh sách trừng phạt của Liên minh châu Âu (EU) và Mỹ.

“Quyết định buộc tàu đổi hướng được đưa ra vào tối Chủ nhật (31/5)”, ông nói thêm. “Mục tiêu là xác minh tính hợp lệ của quốc kỳ mà con tàu đang sử dụng”.

Các tàu thuộc “Hạm đội bóng tối” thường xuyên thay đổi quốc kỳ đăng ký – một hành vi được gọi là “nhảy cờ” (flag-hopping) hoặc sử dụng đăng ký không hợp lệ nhằm tránh bị theo dõi.

Ba con tàu khác bị Pháp bắt giữ từ tháng 9 năm ngoái do nghi ngờ thuộc “Hạm đội bóng tối” của Nga đều đã được phép tiếp tục hành trình sau khi chủ sở hữu nộp phạt.

Tháng 4 vừa qua, Pháp đã công bố kế hoạch tăng gấp đôi mức phạt đối với các tàu không treo cờ hợp lệ hoặc từ chối tuân thủ mệnh lệnh của lực lượng chức năng.

Nhiều nước phương Tây đã áp đặt lệnh trừng phạt đối với hàng trăm tàu thuộc “Hạm đội bóng tối” của Nga kể từ sau chiến dịch quân sự tại Ukraine năm 2022.

Cho đến nay, gần 600 con tàu bị nghi thuộc mạng lưới này đang nằm trong danh sách trừng phạt của EU.

Theo Bangkok Post