Nhà máy điện hạt nhân đầu tiên của Việt Nam nỗ lực gỡ khó, hướng tới vận hành sau 5 năm nữa

Ngày 28/10, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa Trịnh Minh Hoàng cùng đoàn công tác đã kiểm tra tiến độ triển khai các dự án di dân, tái định cư và giải phóng mặt bằng phục vụ xây dựng Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 tại xã Phước Dinh và Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2 tại xã Vĩnh Hải.

Theo báo cáo, tính đến ngày 27/10, công tác giải phóng mặt bằng tại hai dự án tiếp tục ghi nhận những chuyển biến tích cực, đặc biệt ở khâu phê duyệt phương án bồi thường, chi trả hỗ trợ và thu hồi đất.

Đối với dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1, cơ quan chức năng đã hoàn tất xác nhận nguồn gốc đất và lập phương án bồi thường cho 646 trường hợp, với tổng diện tích 474,9ha, tương đương 92,2% diện tích dự án.

Trong đó, phương án bồi thường của 478 trường hợp đã được phê duyệt, tương ứng 468,8ha, đạt 91%. Đến nay, 205 trường hợp đã nhận tiền bồi thường, hỗ trợ với tổng kinh phí 661,8 tỷ đồng.

Diện tích đất đã thu hồi đạt 396,5ha, tương đương 77% quy mô dự án. Tổng vốn giải ngân vượt 1.375 tỷ đồng, đạt 77,3% kế hoạch.

So với thời điểm ngày 21/10, số trường hợp được phê duyệt phương án bồi thường tăng thêm 19, trong khi vốn giải ngân tăng 21,3 tỷ đồng. Đáng chú ý, công tác di dời mồ mả tại khu vực dự án đã hoàn tất.

Trong khi đó, dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2 ghi nhận tiến độ giải phóng mặt bằng cao hơn. Công tác xác nhận nguồn gốc đất đã hoàn thành 100%, với 814 trường hợp được phê duyệt và chi trả bồi thường, hỗ trợ trên diện tích 403,3ha, đạt 97,5%.

Riêng trong giai đoạn từ ngày 21 đến 27/10, các đơn vị đã bổ sung và thực hiện chi trả 43 tỷ đồng tiền bồi thường tài sản, hỗ trợ di dời cho 72 trường hợp. Qua đó, tổng vốn giải ngân của dự án được nâng lên 2.214 tỷ đồng.

Đối với công tác di dời mồ mả, đến nay đã có 2.402/2.930 ngôi mộ được di dời, đạt 82%, tăng 118 ngôi mộ so với ngày 21/10.

Sau khi kiểm tra thực tế, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa Trịnh Minh Hoàng yêu cầu các địa phương và đơn vị liên quan tập trung tháo gỡ những vướng mắc còn tồn tại, đặc biệt trong công tác bồi thường, hỗ trợ và bàn giao mặt bằng. Các cơ quan chức năng phải khẩn trương rà soát những trường hợp đã được phê duyệt phương án bồi thường nhưng chưa nhận tiền, chủ động làm việc trực tiếp với từng hộ dân để giải thích rõ chính sách, quyền lợi và tổ chức chi trả theo quy định.

Đối với các trường hợp chưa đạt được sự đồng thuận, lãnh đạo tỉnh yêu cầu tăng cường đối thoại, vận động và phân loại từng nhóm vướng mắc để có phương án giải quyết phù hợp, tránh kéo dài thời gian thực hiện.

Cùng với công tác giải phóng mặt bằng, các đơn vị được giao đẩy nhanh thi công hạ tầng khu tái định cư và khu nghĩa trang, huy động nhân lực, phương tiện nhằm bảo đảm tiến độ và chất lượng công trình.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh cũng yêu cầu từng địa phương, đơn vị xác định rõ trách nhiệm và thời hạn hoàn thành các nhiệm vụ được giao, đồng thời kịp thời báo cáo những khó khăn vượt thẩm quyền để UBND tỉnh xem xét giải quyết.

Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và Ninh Thuận 2 là hai dự án điện hạt nhân đầu tiên được quy hoạch xây dựng tại Việt Nam, với công suất dự kiến mỗi nhà máy từ 2.000-3.200MW. Theo định hướng, các dự án đặt mục tiêu đưa vào vận hành trong giai đoạn 2031-2035.

Trước đó, năm 2009, Quốc hội đã thông qua chủ trương đầu tư dự án điện hạt nhân Ninh Thuận với tổng công suất khoảng 4.000MW, trên diện tích 1.642ha. Đến năm 2016, Quốc hội quyết định tạm dừng triển khai dự án trong bối cảnh cần cân đối nguồn lực đầu tư, điều kiện kinh tế vĩ mô và xem xét các yêu cầu về an toàn hạt nhân.

Sau gần 8 năm tạm dừng, ngày 25/11/2024, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII thống nhất chủ trương tái khởi động dự án, đồng thời tiếp tục nghiên cứu chương trình phát triển điện hạt nhân dài hạn nhằm góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Việc đẩy nhanh giải phóng mặt bằng, hoàn thiện hạ tầng tái định cư tại hai khu vực xây dựng nhà máy hiện là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, tạo điều kiện triển khai các bước đầu tư tiếp theo theo kế hoạch.