Phát hiện Trung Quốc âm thầm đưa hơn 1.000 xe tải không người lái, di chuyển xuyên ngày đêm ở độ cao 5.200m để làm nhiệm vụ đặc biệt quan trọng

Tại mỏ lộ thiên thuộc Dự án Phát triển Mỏ Kim loại Hiếm Dahongliutan ở Hotan (Tân Cương, Trung Quốc), những chiếc xe tải khai thác không người lái chạy hoàn toàn bằng điện đang vận hành trên địa hình núi cao, tự động thực hiện các công đoạn vận chuyển, bốc dỡ và xử lý chướng ngại vật.

Việc đưa xe tải khai thác không người lái vào vận hành tại Dự án Dahongliutan là một trong những ví dụ cho thấy Tân Cương đang đẩy mạnh xây dựng các mỏ thông minh. Việc kết hợp công nghệ không người lái với phương tiện sử dụng năng lượng mới được kỳ vọng góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất, bảo đảm an toàn và giảm sự phụ thuộc vào nhân lực trong những khu vực có điều kiện tự nhiên khắc nghiệt.

Vận hành không người lái ở độ cao hơn 5.200m

Dự án Dahongliutan nằm sâu trong dãy núi Karakoram, với khu vực khai thác ở độ cao hơn 5.200m so với mực nước biển. Nơi đây quanh năm có thời tiết cực lạnh, gió mạnh và thiếu oxy, nhiệt độ có thời điểm xuống tới -35 độ C.

Điều kiện tự nhiên khắc nghiệt khiến cả người lao động và thiết bị khai thác phải đối mặt với nhiều thách thức. Để giảm những khó khăn này, dự án đã chuyển từ phương thức vận hành truyền thống sang mô hình khai thác thông minh, trong đó xe tải khai thác không người lái được xác định là một khâu đột phá.

Cuối tháng 1/2026, đội gồm 10 xe tải khai thác không người lái chạy hoàn toàn bằng điện được đưa vào khu vực làm việc, đánh dấu bước khởi đầu của hoạt động khai thác thông minh tại một mỏ lộ thiên ở vùng cao nguyên Tân Cương.

Sau một tháng hoạt động, lô xe tải khai thác không người lái đầu tiên đã vận hành liên tục 24 giờ. Hệ thống thông minh đạt được sự phân công công việc khoa học và vận hành hiệu quả, với những kết quả đáng kể.

Tại trung tâm chỉ huy của dự án, màn hình lớn hiển thị hình ảnh theo thời gian thực của các công đoạn khai thác, bốc xếp, vận chuyển và dỡ hàng. Kỹ thuật viên chỉ cần thực hiện một số thao tác trên bàn phím để khởi động xe và điều khiển phương tiện di chuyển theo tuyến đường được thiết lập đến khu vực làm việc.

Theo ông Huang Shijian, Phó Giám đốc Phòng Quản lý thiết bị của Dự án Dahongliutan, hệ thống điều phối xe tải thông minh được triển khai đồng thời với đội xe không người lái đóng vai trò là trung tâm điều hành của quá trình xây dựng mỏ thông minh.

Hệ thống này dựa trên mạng 5G tại khu vực khai thác, tích hợp bốn hệ thống con gồm thiết bị đầu cuối trên xe, điều phối an toàn tích hợp, giám sát video trên xe và điều khiển trực quan ba chiều. Qua đó, hệ thống có thể thực hiện các chức năng như điều phối vận chuyển quặng, chỉ huy sản xuất, giám sát từ xa và hiển thị ba chiều.
Mở rộng mô hình mỏ thông minh.

Tân Cương hiện có hơn 1.000 xe tải khai thác mỏ không người lái, được triển khai tại các khu vực sản xuất than chủ yếu như Trấn Đông và Hami. Tuy nhiên, phần lớn các ứng dụng vẫn hoạt động theo mô hình “vận hành khu vực độc lập”, với những hạn chế về phạm vi hoạt động và số lượng xe trong mỗi đội.

Để khắc phục hạn chế này, các doanh nghiệp khai thác mỏ đang nghiên cứu mô hình phối hợp đa nền tảng giữa xe tải có người lái và xe tải không người lái, qua đó nâng cao hiệu quả khai thác.

Tại mỏ than lộ thiên Geeland, công nghệ vận hành hỗn hợp toàn diện đã được áp dụng, cho phép xe tải không người lái tích hợp vào toàn bộ đội xe và cùng sử dụng mạng lưới giao thông với các phương tiện có người điều khiển.

Theo ông He Tong, kỹ thuật viên tại Phòng Dự án Khai thác lộ thiên Jilangde thuộc Tập đoàn Xây dựng Than Trung Quốc, Chi nhánh Tân Cương, xe tải khai thác không người lái duy trì tốc độ từ 15 đến 20km/giờ. Khi gặp phương tiện đi ngược chiều, xe tự động phát tín hiệu, giảm tốc độ và nhường đường. Khi phát hiện chướng ngại vật phía trước, hệ thống lập tức kích hoạt phanh và chỉ tiếp tục di chuyển sau khi nhận được xác nhận an toàn thủ công.

Những tính năng này là kết quả của hơn ba năm nghiên cứu và phát triển của đội ngũ kỹ thuật. Nhóm nghiên cứu xây dựng hệ thống nhận thức dựa trên “5G + định vị chính xác cao + kết hợp đa cảm biến”, sử dụng LiDAR, radar sóng milimet và camera để giám sát môi trường xung quanh 360 độ, với khả năng nhận diện vật cản ở độ chính xác đến từng cm.

Đội ngũ kỹ thuật cũng phát triển hệ thống lập kế hoạch thông minh theo mô hình “hợp tác giữa xe và đường”. Hệ thống có khả năng thu thập dữ liệu theo thời gian thực về vị trí phương tiện, tải trọng và điều kiện đường sá để linh hoạt điều chỉnh tuyến đường vận chuyển.

Trên cơ sở hai công nghệ này, nhóm phát triển thuật toán an toàn tương tác người-máy. Nhờ đó, xe tải không người lái có thể nhận diện các tín hiệu như đèn xi-nhan và còi từ phương tiện có người lái, dự đoán ý định di chuyển và chủ động thực hiện các thao tác tránh va chạm.

Hướng tới khai thác thông minh trên diện rộng

Theo ông Huang Shijian, bước tiếp theo của Dự án Dahongliutan là thúc đẩy triển khai quy mô lớn các hệ thống lái xe thông minh, hoàn thiện hệ thống xây dựng mỏ thông minh tại vùng cao nguyên và tăng cường phối hợp thông minh giữa các công đoạn trong dự án.

Mục tiêu là từng bước giảm sự hiện diện của người lao động tại những khu vực có điều kiện tự nhiên khắc nghiệt, qua đó hạn chế những nguy cơ đối với sức khỏe do môi trường cao nguyên gây ra.

Một lãnh đạo thuộc Sở Quản lý Khẩn cấp Tân Cương cho biết, quá trình xây dựng mỏ thông minh, chủ yếu là các mỏ than, tại địa phương đang chuyển từ giai đoạn thí điểm sang triển khai trên diện rộng. Nhu cầu số hóa và ứng dụng công nghệ thông minh trong hoạt động khai thác ngày càng tăng.

Ngày 1/2/2026, Sở Quản lý Khẩn cấp Tân Cương cùng hai sở, ngành liên quan ban hành thông báo về việc tiếp tục tăng cường hoạt động thường xuyên của các mỏ than thông minh.

Thông báo yêu cầu thúc đẩy ứng dụng các phương tiện vận hành không người lái và thiết bị thông minh khác trên toàn khu vực khai thác, đồng thời liên tục nâng cao độ chính xác và tính ổn định của các thiết bị thông minh.