phi USD hóa

Nga và Mexico đang xem xét khả năng xây dựng các cơ chế thanh toán mới ngoài hệ thống SWIFT nhằm tạo thuận lợi cho thương mại song phương và giảm sự phụ thuộc vào hạ tầng tài chính do phương Tây kiểm soát.

Hiện 10 quốc gia nắm giữ lượng vàng lớn nhất thế giới kiểm soát khoảng 70% tổng dự trữ vàng chính thức toàn cầu. Riêng Mỹ và các nước châu Âu chiếm hơn 60%, cho thấy vàng đang dần lấy lại vai trò quan trọng trong hệ thống dự trữ quốc tế.

Hiện SCO có 10 thành viên chính thức gồm Trung Quốc, Nga, Ấn Độ, Pakistan, Iran, Belarus, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Tajikistan và Uzbekistan.

Khảo sát mới của UBS cho thấy ngày càng nhiều văn phòng quản lý tài sản gia đình cắt giảm đầu tư vào các tài sản định giá bằng USD, đồng thời tìm kiếm cơ hội tại châu Phi, Mỹ Latinh và các thị trường mới nổi nhằm phân tán rủi ro.

Goldman Sachs cho biết tỷ lệ thanh toán thương mại bằng đồng nhân dân tệ trong các giao dịch liên quan tới Trung Quốc đã tăng gần gấp 3 kể từ năm 2019, trong bối cảnh Bắc Kinh đẩy mạnh tham vọng quốc tế hóa đồng tiền này thông qua thương mại, thanh toán xuyên biên giới và dòng vốn tài chính.

Khối lượng giao dịch qua cơ chế Swap Connect của Trung Quốc được dự báo sẽ tăng tốc mạnh khi nhu cầu phòng ngừa rủi ro với trái phiếu nhân dân tệ ngày càng bùng nổ, theo nhận định từ nhiều chiến lược gia tài chính.

Nhu cầu sử dụng đồng nhân dân tệ trên toàn cầu đang tăng mạnh, khi lượng tiền được các ngân hàng trung ương rút từ các thỏa thuận hoán đổi tiền tệ của Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) lên mức cao nhất trong vòng 2 năm.

Đề xuất này nằm trong các cuộc đàm phán tái cơ cấu nợ đang diễn ra giữa 2 nước.

Trung Quốc và Indonesia vừa kích hoạt hệ thống thanh toán QR xuyên biên giới, đánh dấu bước đi mới trong chiến lược của Bắc Kinh nhằm xây dựng mạng lưới thanh toán số khu vực, đồng thời thúc đẩy quốc tế hoá đồng nhân dân tệ và giảm phụ thuộc vào USD.

Cảnh báo được đưa ra trong bối cảnh các cuộc trao đổi giữa quan chức UAE và Mỹ về phương án hỗ trợ tài chính, phòng trường hợp xung đột Mỹ-Iran leo thang khiến nền kinh tế vùng Vịnh chịu thêm sức ép.

Chiến sự tại Iran đang thổi bùng kỳ vọng rằng đồng nhân dân tệ có thể tiến thêm một bước trong nỗ lực thách thức vị thế thống trị của đồng USD trong thương mại toàn cầu, đặc biệt ở thị trường dầu mỏ.

Điều này phần nào lý giải sự chênh lệch giữa tuyên bố của Bắc Kinh, coi nhân dân tệ là đồng tiền thanh toán lớn thứ 3 thế giới, và số liệu từ SWIFT, hệ thống theo dõi thanh toán quốc tế phổ biến nhất hiện nay.

Việc Brazil bác bỏ ý tưởng xây dựng một đồng tiền chung BRICS cho thấy khối này nhiều khả năng sẽ theo đuổi các hình thức hợp tác tiền tệ ít nhạy cảm về chính trị hơn, thay vì trực tiếp thách thức vị thế thống trị của USD, theo nhận định của các nhà phân tích.

Quốc gia này đang được cho là cân nhắc khả năng nối lại việc sử dụng đồng USD trong các giao dịch quốc tế, như một phần của gói thỏa thuận kinh tế quy mô lớn với Mỹ, được phía Ukraine gọi là “gói Dmitriev”.

Đây là một trụ cột quan trọng trong nỗ lực phi đô la hóa, tăng cường an ninh tài nguyên, và phòng ngừa rủi ro tài chính - địa chính trị.

Phía Trung Quốc cũng cam kết hỗ trợ các tổ chức tài chính Trung Quốc tại Anh phát triển các sản phẩm tài chính mới bằng nhân dân tệ, từ thanh toán, tài trợ thương mại đến các công cụ thị trường vốn.

Những biến động địa chính trị và kinh tế toàn cầu trong những năm gần đây đã đưa chủ đề phi đô la hóa - vốn từng chỉ được thảo luận trong một phạm vi học thuật hẹp - trở thành một nội dung trung tâm trong nghiên cứu và hoạch định chính sách tại Trung Quốc.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã kêu gọi đưa nhân dân tệ trở thành đồng tiền dự trữ toàn cầu, trong một trong những phát biểu rõ ràng nhất từ trước đến nay về tham vọng tiền tệ của Bắc Kinh, khi Trung Quốc tìm cách mở rộng vai trò trong hệ thống tiền tệ quốc tế.

Sau nhiều năm bàn thảo các phương án tự chủ về tài chính, BRICS dường như đang tiến thêm một bước khiến phương Tây không thể làm ngơ.

Giới phân tích dự báo giá vàng giao ngay sẽ hướng tới 6.000 USD trong năm nay, trong bối cảnh căng thẳng toàn cầu gia tăng cùng lực mua bền bỉ từ ngân hàng trung ương và nhà đầu tư cá nhân.

Dự trữ vàng và ngoại hối của Nga đã đạt mức cao kỷ lục 769,1 tỷ USD, chủ yếu nhờ đà tăng mạnh của giá vàng, kim loại quý hiện chiếm khoảng 43% tổng quy mô dự trữ.

Ngân hàng trung ương Ấn Độ đã đề xuất các quốc gia BRICS liên kết tiền số ngân hàng trung ương để tạo thuận lợi cho thanh toán thương mại xuyên biên giới và du lịch, theo hai nguồn tin, trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị gia tăng và sự phụ thuộc vào USD có thể giảm bớt.

Đà tăng ngoạn mục của vàng chưa có dấu hiệu dừng lại, khi kim loại quý này đã chính thức vượt đồng USD để trở thành tài sản dự trữ số 1 toàn cầu trong 2026. Cột mốc mới cho thấy sự dịch chuyển tâm lý mạnh mẽ của giới đầu tư, phản ánh xu hướng tìm đến các tài sản trú ẩn trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị làm suy yếu vai trò của USD.

Đồng kwacha của Nam Phi đã nối dài chuỗi tăng giá suốt từ năm ngoái, hiện nằm trong nhóm tăng giá mạnh nhất châu Phi so với đồng USD.

BRICS, khối kinh tế lớn của các nền kinh tế mới nổi gồm Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc và Nam Phi, đang tăng tốc chuyển dịch khỏi sự phụ thuộc vào USD bằng cách tích lũy vàng. Dù trên danh nghĩa các nước BRICS hiện nắm giữ khoảng 20% dự trữ vàng toàn cầu, nhưng nếu tính cả các quốc gia có quan hệ chiến lược chặt chẽ với khối, tổng sản lượng vàng mà nhóm này kiểm soát đã lên tới khoảng 50% sản lượng vàng toàn cầu.

Theo một báo cáo mới của Moscow Times, trong tháng 11/2025, Trung Quốc đã mua lượng vàng trị giá kỷ lục 961 triệu USD từ Nga, đánh dấu thương vụ vàng lớn nhất trong lịch sử thương mại song phương giữa hai nước.

Các nhà đầu tư đang ngày càng mạnh tay mua vào các khoản tín dụng bằng nhân dân tệ, trong bối cảnh cho vay bằng đồng tiền này tại các ngân hàng Trung Quốc có xu hướng vượt qua các khoản vay bằng USD ở nước ngoài. Mặt bằng lãi suất hấp dẫn đang tiếp sức cho nỗ lực lâu dài của Bắc Kinh nhằm đưa nhân dân tệ bước ra sân khấu tài chính toàn cầu.

Nhiều quốc gia nhỏ đang đẩy mạnh số hóa tài sản dựa trên vàng, tạo nên một lực cầu mới có thể ảnh hưởng đáng kể tới thị trường kim loại quý.

Các Ngân hàng Trung ương tăng mạnh việc mua vàng vào cuối năm 2025 do lo ngại bất ổn kinh tế và nhu cầu đa dạng hóa dự trữ, trong đó Ba Lan là một trong những nước mua nhiều nhất.

Tuyên bố của ông được đưa ra trong bối cảnh thảo luận về phi USD hóa, mạng lưới thanh toán thay thế và giao dịch bằng nội tệ đang gia tăng trong khối BRICS, đặc biệt sau khi các lệnh trừng phạt của phương Tây tái định hình bối cảnh tài chính quốc tế.

“Phi USD hóa là xu hướng có thật, nhưng diễn tiến chậm và không làm thay đổi thực tế rằng USD vẫn là đồng tiền chủ đạo trong thương mại quốc tế, dự trữ ngoại hối toàn cầu và các thị trường tài chính”, ông Philippe Dauba-Pantanacce nhận định.

Nga vừa bán thành công lô trái phiếu chính phủ đầu tiên định danh bằng nhân dân tệ (RMB), huy động khoảng 2,8 tỷ USD trong bối cảnh nước này tìm kiếm nguồn vốn thay thế và tăng cường phụ thuộc tài chính vào Bắc Kinh.

Bắc Kinh kỳ vọng đợt phát hành này của Nga sẽ củng cố vai trò của nhân dân tệ trong hệ thống tài chính toàn cầu.

Một thử nghiệm tài chính âm thầm đang diễn ra tại Myanmar có thể tạo ra bước ngoặt trong cuộc đấu quyền lực tiền tệ toàn cầu, làm suy yếu đáng kể hiệu lực của các lệnh trừng phạt do Mỹ dẫn dắt.

Lãi suất thấp của Trung Quốc đang khiến đồng nhân dân tệ trở thành lựa chọn huy động vốn hấp dẫn, khi các doanh nghiệp và nhà đầu tư trái phiếu tìm kiếm nguồn vốn rẻ hơn và các công cụ phòng ngừa rủi ro trong bối cảnh quan hệ giữa Bắc Kinh và Washington tiếp tục căng thẳng.

Theo dữ liệu của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), tỷ trọng của đồng USD trong dự trữ ngoại hối toàn cầu đã giảm dần trong nhiều thập kỷ - từ 85% vào thập niên 1970 xuống còn 58% vào năm 2022.