Trung Quốc tăng tốc quốc tế hóa nhân dân tệ, giáng đòn vào vị thế thống trị của đồng USD

Phát biểu tại Diễn đàn Lujiazui, sự kiện tài chính thường niên lớn nhất của Trung Quốc diễn ra ở Thượng Hải ngày 17/6, Thống đốc Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) Pan Gongsheng đã công bố hàng loạt biện pháp mới nhằm mở rộng vai trò của thành phố này trong hệ thống tài chính quốc tế.

Theo ông Pan, Trung Quốc sẽ triển khai chương trình thí điểm giao dịch ngoại hối bằng đồng nhân dân tệ ở thị trường nước ngoài thông qua Thượng Hải. Mục tiêu là thúc đẩy quá trình mở cửa hai chiều của thị trường tài chính, đồng thời biến Thượng Hải thành trung tâm phân bổ tài sản và quản trị rủi ro đối với các tài sản định giá bằng nhân dân tệ trên toàn cầu.

Bên cạnh đó, PBOC sẽ thiết lập cơ chế repo dành cho các ngân hàng trung ương và cơ quan tiền tệ nước ngoài. Theo cơ chế này, các tổ chức quốc tế có thể sử dụng những tài sản chất lượng cao như trái phiếu chính phủ Trung Quốc để thực hiện các giao dịch mua bán lại, qua đó hỗ trợ quản lý thanh khoản và phân bổ tài sản bằng đồng nhân dân tệ.

Trung Quốc cũng cho phép 6 ngân hàng lớn gồm Ngân hàng Công thương Trung Quốc (ICBC), Ngân hàng Nông nghiệp Trung Quốc, Ngân hàng Trung Quốc, Ngân hàng Xây dựng Trung Quốc, Ngân hàng Giao thông và Citic Bank thực hiện các giao dịch ngoại hối bằng nhân dân tệ ở nước ngoài thông qua Hệ thống Giao dịch Ngoại hối Trung Quốc tại Khu thương mại tự do Thượng Hải.

Ngoài ra, ngân hàng trung ương sẽ đưa vào vận hành kho dữ liệu thị trường liên ngân hàng, trong khi trung tâm vận hành quốc tế đồng nhân dân tệ số, được công bố từ năm ngoái, hiện đã chính thức hoạt động.

Thượng Hải đóng vai trò trung tâm trong tham vọng tài chính của Trung Quốc

Tại diễn đàn, PBOC và chính quyền Thượng Hải khẳng định sẽ phối hợp chặt chẽ để thúc đẩy quốc tế hóa lĩnh vực tài chính của thành phố. Đây được xem là một trong những trụ cột quan trọng trong tham vọng xây dựng "cường quốc tài chính" của Bắc Kinh.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh ngày càng nhiều ngân hàng trung ương, đặc biệt tại các quốc gia đang phát triển, gia tăng nắm giữ trái phiếu chính phủ Trung Quốc và các tài sản bằng nhân dân tệ.

Dữ liệu của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cho thấy tỷ trọng dự trữ bằng nhân dân tệ trên thế giới đã tăng trong những năm gần đây. Tính đến cuối tháng 4, các tổ chức nước ngoài, bao gồm ngân hàng trung ương, đang nắm giữ khoảng 3,12 nghìn tỷ nhân dân tệ, tương đương 462 tỷ USD, trên thị trường trái phiếu liên ngân hàng Trung Quốc. Con số này chiếm khoảng 1,8% tổng quy mô thị trường.

Trong khi đó, giá trị cổ phiếu A-share do nhà đầu tư nước ngoài nắm giữ đạt khoảng 4 nghìn tỷ nhân dân tệ, tương đương khoảng 3% tổng vốn hóa.

Cùng với nỗ lực quốc tế hóa đồng tiền, Cục Quản lý Ngoại hối Nhà nước Trung Quốc (SAFE) cũng thông báo sẽ cấp thêm hạn ngạch cho chương trình Nhà đầu tư tổ chức trong nước đủ điều kiện (QDII) vào mùa thu năm nay.

Chương trình QDII được triển khai từ năm 2006, cho phép các tổ chức tài chính Trung Quốc đầu tư ra nước ngoài thông qua hạn ngạch ngoại hối do cơ quan quản lý cấp. Đến cuối năm 2025, tổng tài sản của các quỹ QDII đã đạt 833,7 tỷ nhân dân tệ, tăng 57% so với một năm trước đó.

Tái cấu trúc hệ thống tài chính để phục vụ nền kinh tế mới

Các động thái mới được đưa ra trong bối cảnh nền kinh tế Trung Quốc vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức. Dữ liệu mới nhất cho thấy tiêu dùng nội địa tiếp tục yếu và đầu tư chưa phục hồi mạnh.

Trong tháng 5, các ngân hàng Trung Quốc giải ngân 520 tỷ nhân dân tệ tín dụng mới, thấp hơn đáng kể so với mức 620 tỷ nhân dân tệ cùng kỳ năm trước. Điều này phản ánh nhu cầu vay vốn suy yếu ở cả doanh nghiệp lẫn hộ gia đình.

Theo ông Pan Gongsheng, nền kinh tế Trung Quốc đang trải qua quá trình chuyển đổi sâu sắc từ các động lực tăng trưởng cũ sang những lĩnh vực mới. Vì vậy, hệ thống tài chính cũng cần thay đổi để đáp ứng yêu cầu phát triển chất lượng cao.

Ông cho biết PBOC sẽ tiếp tục cải cách cơ chế điều hành lãi suất theo hướng dựa nhiều hơn vào tín hiệu thị trường. Ngân hàng trung ương cũng đang nghiên cứu cơ chế hỗ trợ thanh khoản khẩn cấp cho các tổ chức tài chính phi ngân hàng nhằm tăng khả năng ứng phó với những cú sốc trên thị trường.

Theo ông Pan, quy mô thị trường là yếu tố quan trọng đối với sức cạnh tranh tài chính của một quốc gia, nhưng sự đa dạng của sản phẩm và dịch vụ tài chính mới là yếu tố quyết định vị thế lâu dài.

Ông nhấn mạnh dòng vốn tại Trung Quốc đang dịch chuyển mạnh khỏi bất động sản và hạ tầng để chảy vào các lĩnh vực công nghệ cao, năng lượng xanh và kinh tế số, những ngành được kỳ vọng sẽ trở thành động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.

Theo SCMP