Phó Chủ tịch tỉnh Hưng Yên: Có nhà đầu tư ký MOU với hơn 30 tỉnh, rất khó cho công tác hoạch định
"Có nhà đầu tư đã đi 34 tỉnh và ký MOU với hơn 30 tỉnh" - câu chuyện được Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hưng Yên Lê Quang Hòa chia sẻ cho thấy những bất cập trong công tác xúc tiến đầu tư hiện nay.
Tại tọa đàm "Nghị quyết 10: Phát triển hệ sinh thái FDI chất lượng cao", ông Lê Quang Hòa, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hưng Yên, cho biết sau khi hợp nhất với Thái Bình, Hưng Yên đang sở hữu dư địa phát triển lớn với hơn 3,6 triệu dân, diện tích trên 2.500 km2, đồng thời nằm trong nhóm 10 địa phương dẫn đầu cả nước về thu hút FDI với gần 1.000 doanh nghiệp FDI đang hoạt động.
Địa phương hiện quy hoạch 67 khu công nghiệp, hơn 100 cụm công nghiệp với quỹ đất dự kiến trên 20.000ha đến năm 2030, đồng thời phát triển Khu kinh tế ven biển Thái Bình và Khu công nghệ cao gần 500ha nhằm đón dòng vốn công nghệ cao.
Tuy nhiên, theo ông Hòa, hạ tầng thôi là chưa đủ. Muốn thu hút được dòng vốn FDI chất lượng cao, Việt Nam cần thay đổi cách tiếp cận.

"Có nhà đầu tư đã ký MOU với hơn 30 tỉnh"
Theo lãnh đạo tỉnh Hưng Yên, điểm nghẽn lớn nhất hiện nay nằm ở công tác xúc tiến đầu tư.
Ông cho biết các địa phương hiện phải tự tìm kiếm nhà đầu tư thông qua những kênh nhỏ lẻ như tham tán thương mại, đại sứ quán hay các mối quan hệ riêng. Điều này khiến hoạt động xúc tiến thiếu sự điều phối ở tầm quốc gia.
"Dạng xúc tiến như hiện nay chỉ có thể thu hút được những nhà đầu tư rất nhỏ. Nhà đầu tư lớn cần sự bảo đảm của quốc gia và một chiến lược phát triển rõ ràng cho từng vùng", ông nói.
Ông Hòa kể lại một câu chuyện khiến địa phương phải suy nghĩ.
"Có nhà đầu tư nước ngoài đến tỉnh Hưng Yên và nói rằng: 'Tôi đã đi 34 tỉnh và tôi ký MOU với ba mươi mấy tỉnh rồi'. Như thế là rất khó khăn trong hoạch định".
Theo ông, Việt Nam cần nhanh chóng đổi mới mô hình tổ chức xúc tiến đầu tư theo hướng tập trung hơn.
"Nhiều nước như Hàn Quốc chỉ có một trung tâm xúc tiến đầu tư trực thuộc Chính phủ làm đầu mối thống nhất để giới thiệu cơ chế, chính sách và định hướng thu hút đầu tư. Tôi rất mong Việt Nam cũng đổi mới theo hướng này".
Không thể để các địa phương "giẫm chân nhau"
Một kiến nghị khác được Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hưng Yên nhấn mạnh là cần sớm có quy hoạch quốc gia về thu hút FDI theo từng ngành, từng vùng.
Theo ông, Luật Công nghiệp chiến lược cần làm rõ địa phương nào phù hợp với loại hình công nghệ nào để định hướng dòng vốn đầu tư, tránh tình trạng nhiều tỉnh cùng chạy theo một mô hình.
Ông lấy ví dụ Hưng Yên đang phát triển khu công nghệ cao gắn với trung tâm dữ liệu nhờ lợi thế về địa chất và năng lượng. Nếu nhiều địa phương cùng phát triển mô hình tương tự sẽ dẫn đến đầu tư dàn trải và lãng phí nguồn lực.
Bên cạnh đó, ông cũng cho rằng liên kết vùng vẫn là điểm nghẽn lớn.
"Hưng Yên không có cảng biển lớn, không có sân bay. Việc tự phối hợp giữa các địa phương để hình thành chuỗi logistics và hệ sinh thái công nghiệp của vùng Đồng bằng sông Hồng vẫn rất khó khăn", ông nói, đồng thời đề nghị Trung ương đóng vai trò điều phối để các địa phương bổ trợ thay vì cạnh tranh lẫn nhau.
Muốn doanh nghiệp Việt vào chuỗi FDI phải vượt qua ba rào cản
Không chỉ bàn về thu hút đầu tư, ông Hòa cũng thẳng thắn chỉ ra những rào cản khiến doanh nghiệp Việt Nam khó tham gia chuỗi cung ứng của các tập đoàn nước ngoài.
Theo ông, Hưng Yên hiện có khoảng 4.200 doanh nghiệp, trong đó 975 doanh nghiệp FDI. Tuy nhiên, tại một số khu công nghiệp như Sumitomo, gần như toàn bộ hệ sinh thái đều là doanh nghiệp Nhật Bản, doanh nghiệp Việt rất khó chen chân.
Ông cho rằng doanh nghiệp trong nước đang đối mặt với ba thách thức lớn gồm: Thiếu nguồn nhân lực chất lượng cao khi doanh nghiệp FDI có khả năng trả lương vượt trội; hạn chế về công nghệ, đặc biệt ở các ngành công nghệ cao; thiếu vốn do phần lớn doanh nghiệp nội địa có quy mô nhỏ và vừa.
Để tháo gỡ, Hưng Yên đặt mục tiêu phát triển các khu công nghiệp theo hướng doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp Việt cùng hoạt động trong một hệ sinh thái, từ đó tạo điều kiện để doanh nghiệp nội địa từng bước tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu. Đồng thời, tỉnh sẽ thúc đẩy chuyển giao công nghệ, hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực quản trị, tiếp cận vốn và tăng cường kết nối giữa doanh nghiệp trong nước với nhà đầu tư nước ngoài.