Quốc gia Đông Nam Á trả tiền để người dân đọc sách thay vì lướt mạng

Trong tháng này, Singapore đã khởi động một chiến dịch quốc gia kéo dài 5 năm nhằm thúc đẩy văn hóa đọc sách. Một trong những biện pháp đáng chú ý là việc trả một khoản tiền nhỏ cho người dân ghi lại thời gian đọc sách của họ trên website Chính phủ.

Các nhà chức trách kỳ vọng việc “game hóa” hoạt động đọc sách – sử dụng hệ thống điểm để theo dõi thói quen và đổi lấy phần thưởng nhỏ – cùng cảm giác được tham gia vào một phong trào chung sẽ giúp khôi phục thói quen đang nhanh chóng bị lấn át bởi những màn lướt nội dung vô tận dễ gây “thối não” (brain rot).

“Dù nội dung dạng ngắn giúp chúng ta cập nhật thông tin, đọc những nội dung dài giúp củng cố khả năng tập trung, tư duy phản biện và trí tưởng tượng”, Melissa Tam, Giám đốc điều hành Hội đồng Thư viện Quốc gia Singapore, cho biết.

Bà nói thêm: “Sau cùng, chúng tôi muốn xây dựng một quốc gia có những độc giả ham tìm hiểu, biết suy ngẫm, có khả năng đánh giá thông tin và đủ năng lực thích ứng với một thế giới ngày càng phức tạp”.

Ước tính người tham gia phải duy trì việc đọc trong 50 ngày mới kiếm được 0,8 USD (khoảng 20.700 đồng). Mỗi lần đọc từ 15 phút trở lên được cộng 20 đồng xu ảo, và phải tích lũy 1.000 đồng xu mới đổi được 0,8 USD. Mỗi ngày chỉ được ghi nhận một phiên đọc.

Chương trình đặc biệt này ra đời trong bối cảnh thời gian tập trung của con người ngày càng ngắn và thói quen đọc sách suy giảm trên toàn cầu.

Các nhà giáo dục đang phải đối mặt với hiện tượng “thối não” – cách nói về sự suy giảm khả năng nhận thức được cho là hệ quả của việc tiêu thụ quá nhiều nội dung hời hợt trên Internet – cũng như tình trạng “doomscrolling”, tức liên tục lướt qua những dòng tin và nội dung tiêu cực mà không có điểm dừng.

Bảng xếp hạng toàn cầu mới nhất công bố tuần trước cho thấy điểm đọc hiểu của học sinh 15 tuổi tại Mỹ đã giảm mạnh, trong khi các quốc gia châu Á như Singapore và Trung Quốc tiếp tục đạt kết quả đáng chú ý.

Nghiên cứu cũng chỉ ra một trong những thách thức nổi bật là tình trạng học sinh bị phân tâm nhiều hơn bởi các thiết bị kỹ thuật số trong lớp học.

Theo Loh Chin Ee, chuyên gia nghiên cứu thói quen đọc tại Viện Giáo dục Quốc gia Singapore, cốt lõi của sáng kiến này là biến việc đọc thành một thói quen thông qua cơ chế game hóa.

“Với một người đọc nhiều, 15 phút có thể là khoảng thời gian rất ngắn. Nhưng tôi nghĩ đây là một mức khởi đầu khá hợp lý. Điều đang xảy ra là nhiều người vẫn đọc nếu tính cả việc đọc chữ trên màn hình. Nhưng kiểu đọc sâu – dành thời gian, tập trung và thực sự gắn bó với việc đọc – có thể đang diễn ra ít hơn”, Loh nói.