Nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á tuyên bố đủ tiền trả cho chủ nợ Trung Quốc trong dự án đường sắt cao tốc đình đám
Tiền đã có sẵn rồi” - Bộ Tài chính Indonesia chính thức nhận lại 60% cổ phần và đứng ra gánh toàn bộ nghĩa vụ trả nợ cho siêu dự án đường sắt tốc độ cao Whoosh.
Bộ Tài chính Indonesia có đủ nguồn lực nội bộ để đáp ứng các nghĩa vụ trả nợ cho dự án đường sắt tốc độ cao chặng Jakarta - Bandung (Whoosh) sau kế hoạch chuyển giao quyền sở hữu vào giữa tháng 9, một quan chức nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á mới đây cho biết.
Phát biểu tại Dinh Tổng thống, Bộ trưởng Bộ Tài chính “xứ sở vạn đảo” Purbaya Yudhi Sadewa tuyên bố Chính phủ sẽ không tìm kiếm các nhà đầu tư bên ngoài để trả nợ cho dự án, vì nguồn vốn cần thiết sẽ được huy động từ các doanh nghiệp Nhà nước thuộc phạm vi quản lý của Bộ này.
“Không, tiền đã có sẵn rồi”, ông Purbaya nói.
Theo kế hoạch tái cơ cấu, Bộ Tài chính Indonesia sẽ nhận chuyển nhượng 60% cổ phần tại PT Pilar Sinergi BUMN Indonesia (PSBI) — liên danh gồm công ty đường sắt Nhà nước PT KAI, PT Wijaya Karya, PT Jasa Marga và PTPN III — từ quỹ đầu tư chủ quyền Danantara Indonesia.
Giao dịch này không phát sinh khoản thanh toán nào cho Danantara, đồng nghĩa Bộ Tài chính sẽ tiếp nhận phần vốn góp mà không phải trả tiền ban đầu, đồng thời chịu toàn bộ trách nhiệm thanh toán nợ trong tương lai thông qua một Đơn vị thực hiện nhiệm vụ đặc biệt (SMV) hoặc Cơ quan dịch vụ công (BLU) được chỉ định.
40% cổ phần còn lại tại công ty vận hành, PT Kereta Cepat Indonesia China (KCIC), do liên danh Trung Quốc nắm giữ, sẽ giữ nguyên không đổi.
Ông Purbaya bày tỏ sự tự tin vào năng lực tài chính của các đơn vị thương mại trực thuộc Bộ Tài chính Indonesia, lưu ý rằng các SMV điển hình dưới sự giám sát của Bộ này tạo ra lợi nhuận hàng năm từ 3.000 tỷ đến 4.000 tỷ rupiah (170,1 triệu đến 226,8 triệu USD, tức gần 4.417 tỷ đến gần 5.889 tỷ đồng).
Ông nói thêm rằng SMV cụ thể được dự kiến quản lý công ty mẹ của siêu dự án đường sắt tốc độ cao này đạt lợi nhuận ròng hàng năm lên tới 800 tỷ rupiah (45,4 triệu USD, tức gần 1.178 tỷ đồng).
Việc tái cơ cấu nhằm giải quyết những lo ngại kéo dài về khoản nợ khổng lồ xung quanh dự án đường sắt tốc độ cao Whoosh, vốn đã trở thành gánh nặng lên bảng cân đối kế toán của thành viên dẫn đầu liên danh là PT KAI.
Các tính toán nợ chi tiết sẽ được hoàn tất sau khi quá trình chuyển nhượng cổ phần kết thúc.
Vấn đề nợ nần tại dự án đường sắt tốc độ cao Jakarta - Bandung, hay còn gọi là Whoosh, đã trở thành mối lo ngại ngày càng lớn đối với Chính phủ Indonesia trong những tháng gần đây.
Theo hãng thông tấn Antara, tổng vốn đầu tư cho siêu dự án đường sắt này đạt 7,27 tỷ USD (khoảng 120,38 nghìn tỷ rupiah), trong đó khoảng 75% nguồn vốn đến từ khoản vay của Ngân hàng Phát triển Trung Quốc (CDB) với lãi suất 2%/năm.
Khối nợ của dự án Whoosh đã thu hút sự chú ý và giám sát chặt chẽ từ công chúng, với tổng nợ phải trả ước tính khoảng 116 nghìn tỷ rupiah (7 tỷ USD), dấy lên những lo ngại về tính bền vững tài chính cũng như các tác động tiềm tàng đối với ngân sách Nhà nước.
Whoosh bắt đầu đi vào vận hành thương mại từ ngày 17/10/2023, biến Indonesia trở thành quốc gia đầu tiên tại Đông Nam Á vận hành hệ thống đường sắt tốc độ cao.
Kể từ đó, tuyến đường sắt này đã phục vụ hơn 12 triệu lượt hành khách với tỷ lệ đúng giờ đạt 99,9% và không xảy ra bất kỳ sự cố tai nạn nào, theo dữ liệu từ công ty vận hành KCIC.
Lượng khách của Whoosh liên tục tăng trưởng, ghi nhận kỷ lục 26.770 lượt khách/ngày vào tháng 6 năm 2025. Tính đến tháng 9, hành khách quốc tế đóng góp 566.829 lượt di chuyển, phản ánh sức hút ngày càng tăng của tuyến đường sắt tốc độ cao này như một điểm đến du lịch hấp dẫn ở Indonesia.
Dự án cũng thúc đẩy các doanh nghiệp địa phương phát triển, với 188 gian hàng hiện đang hoạt động tại các ga — trong đó có 76 gian hàng do các doanh nghiệp nhỏ, vừa và siêu nhỏ (MSME) vận hành — kinh doanh thực phẩm, quà lưu niệm và đồ dùng du lịch.
Whoosh đã trở thành biểu tượng cho sự chuyển mình của hạ tầng giao thông hiện đại tại Indonesia, tích hợp công nghệ tiên tiến cùng phương thức vận hành bền vững.
Tuyến đường sắt kết nối Jakarta và Bandung trong chưa đầy 1 giờ, giúp rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển và giảm thiểu tình trạng ùn tắc giao thông trên hành lang huyết mạch này.
Dẫn chứng những lợi ích về mặt xã hội, kinh tế và môi trường, Chính phủ Indonesia khẳng định lại cam kết thúc đẩy hạ tầng giao thông hiện đại - ngay cả khi bài toán nợ nần vẫn đang tồn đọng.
Theo Antara
