Quốc hội đang xem xét tách dự án điện hạt nhân Ninh Thuận thành 3 dự án độc lập

Sáng 21/8, trong chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI thảo luận tại hội trường về định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai năm 2024, đồng thời xem xét nhiều nội dung quan trọng, trong đó có nội dung đáng chú ý liên quan đến việc đề xuất tách Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận thành các dự án độc lập.

Theo Tờ trình của Chính phủ, dự án điện hạt nhân Ninh Thuận được đề xuất chia thành 3 dự án gồm: Dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư phục vụ các dự án điện hạt nhân Ninh Thuận; Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận 2. Sau khi được tách, các dự án sẽ kế thừa dữ liệu và kết quả công việc đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt, đồng thời tiếp tục thực hiện theo quy định pháp luật.

Chính phủ dự kiến chỉ đạo các cơ quan liên quan lập, thẩm định và phê duyệt chủ trương đầu tư đối với Ninh Thuận 1 và Ninh Thuận 2 theo hình thức đầu tư và nguồn vốn phù hợp. Khi chủ trương đầu tư Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận 1 được cấp có thẩm quyền phê duyệt, Nghị quyết số 41/2009/QH12 về chủ trương đầu tư Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận sẽ hết hiệu lực.

Việc phân tách dự án gắn với phương án giao các chủ đầu tư riêng. Theo thông tin tại phiên thẩm tra, Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 do Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) thực hiện, trong khi Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2 do Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) đảm nhận.

Cơ quan thẩm tra cho rằng việc tách dự án là cần thiết để từng chủ đầu tư có cơ sở thực hiện các thủ tục về chủ trương đầu tư và triển khai dự án theo quy định.

Đề xuất này được Chính phủ xây dựng trên cơ sở các quy định của Luật Đầu tư công năm 2024, Luật Đầu tư số 143/2025/QH15 và chủ trương tháo gỡ khó khăn cho dự án đã được Bộ Chính trị đồng ý.

Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra lưu ý việc chia tách phải bảo đảm không làm thay đổi mục tiêu, yêu cầu và những nội dung cơ bản trong chủ trương đầu tư đã được Quốc hội quyết định. Đồng thời, quá trình này phải tránh tạo khoảng trống pháp lý và không làm giảm yêu cầu quản lý nhà nước đối với một dự án điện hạt nhân có tính chất đặc biệt quan trọng.

Trước đó, ngày 17/8, Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường đã tổ chức phiên họp mở rộng để thẩm tra sơ bộ Tờ trình số 550/TTr-CP ngày 14/8/2026 của Chính phủ về việc tách Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận thành các dự án độc lập.

Theo Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải, dự án điện hạt nhân Ninh Thuận là dự án quan trọng quốc gia. Trong bối cảnh Việt Nam đặt yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng và thúc đẩy triển khai dự án, việc Chính phủ đề xuất chia tách thành các dự án độc lập được đánh giá là yêu cầu cấp thiết, có cơ sở về chính trị, pháp lý và thực tiễn.

Cùng phiên làm việc sáng 21/8, Quốc hội cũng nghe Tờ trình và báo cáo thẩm tra về cơ chế, chính sách đối với dự án xây dựng khu đô thị lấn biển để tích hợp vào dự án Luật Phát triển đô thị; dự án Nghị quyết về giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp đối với cá nhân và doanh nghiệp; đồng thời biểu quyết việc bổ sung Chương trình Kỳ họp.

Theo tìm hiểu, nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và Ninh Thuận 2 được quy hoạch là hai nhà máy điện hạt nhân đầu tiên của Việt Nam, đặt tại tỉnh Ninh Thuận cũ (nay là tỉnh Khánh Hòa), với tổng công suất kết hợp khoảng 4.000 MW.

Cả hai dự án chính thức được phê duyệt vào năm 2009 và Nhà nước giao cho Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) và Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (Petrovietnam) làm chủ đầu tư cùng các đối tác quốc tế (Nga và Nhật Bản) hỗ trợ thiết kế, tài trợ và triển khai.

Tuy nhiên, vào tháng 11/2016, Quốc hội Việt Nam quyết định tạm dừng hai dự án này, lý do bao gồm chi phí đầu tư tăng cao, các lo ngại về an toàn và hiệu quả kinh tế do Fukushima cản trở, khiến dự án rơi vào trạng thái "đình chỉ hoàn toàn".

Cuối năm 2024 và đầu năm 2025, Quốc hội và Chính phủ đã thông qua chủ trương nghiên cứu lại dự án, đồng thời giao EVN - PVN chuẩn bị khôi phục triển khai, với kỳ vọng hoàn thành vận hành các tổ máy đầu tiên vào khoảng cuối năm 2030 hoặc chậm nhất là 2031.