Nhà máy điện hạt nhân đầu tiên của Việt Nam vẫn đối diện khó khăn lớn

Theo TTXVN, Khánh Hòa đang khẩn trương triển khai các nhiệm vụ được Trung ương giao để phục vụ dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2 - hai nhà máy điện hạt nhân đầu tiên của Việt Nam. Trọng tâm hiện nay là đẩy nhanh các dự án thành phần về di dân, tái định cư và giải phóng mặt bằng nhằm tạo quỹ đất sạch, đáp ứng tiến độ của dự án trọng điểm quốc gia.

Theo ông Phạm Minh Tân - Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh Khánh Hòa cho biết, đơn vị được UBND tỉnh giao làm chủ đầu tư các dự án thành phần 1 và 2 thuộc Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 (xã Phước Dinh) và Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2 (xã Vĩnh Hải).

Đối với dự án thành phần 1 phục vụ Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1, Ban Quản lý dự án đã phê duyệt thiết kế bản vẽ thi công và dự toán, đồng thời triển khai lựa chọn nhà thầu cho 6 gói thầu xây lắp. Trong đó, gói thầu xây dựng hạ tầng kỹ thuật khu tái định cư đã hoàn tất lựa chọn nhà thầu và ký hợp đồng thi công.

Đơn vị thi công hiện đã tiếp nhận 34,7ha trong tổng diện tích 65,12ha mặt bằng để triển khai xây dựng lán trại và tổ chức thi công. Các gói thầu còn lại, gồm hệ thống cấp nước, hạ tầng xã hội, khu neo đậu tàu cá kết hợp kè bảo vệ bờ biển, khu nghĩa trang và hệ thống điện trung áp, đang được đẩy nhanh công tác lựa chọn nhà thầu.

Dự án thành phần 2 phục vụ Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2 gồm khu tái định cư rộng 31,8ha, khu tái định canh và khu nghĩa trang. Đến nay, báo cáo nghiên cứu khả thi đã được UBND tỉnh phê duyệt, hồ sơ thiết kế triển khai sau thiết kế cơ sở được Sở Xây dựng thẩm định, đồng thời Ban Quản lý dự án đã hoàn thiện hồ sơ thiết kế bản vẽ thi công, dự toán và tổ chức lựa chọn nhà thầu theo kế hoạch.

Tuy nhiên, dự án vẫn gặp vướng mắc lớn liên quan đến việc chuyển đổi mục đích sử dụng 155,78ha đất rừng, trong đó có 134,49ha rừng tự nhiên và 21,29ha rừng trồng. Để tháo gỡ khó khăn, Ban Quản lý dự án đã phối hợp với đơn vị tư vấn rà soát, loại bỏ khu tái định canh khỏi hồ sơ hiện trạng rừng theo kết quả kiểm tra của Sở Nông nghiệp và Môi trường. Đồng thời, đơn vị đã đề nghị UBND tỉnh chấp thuận phương án nộp tiền trồng rừng thay thế và chuyển mục đích sử dụng rừng để hoàn thiện cơ sở pháp lý triển khai dự án.

Theo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh Khánh Hòa, công tác giải phóng mặt bằng hiện vẫn là nút thắt lớn nhất, đặc biệt tại dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1. Việc xác định chủ sử dụng đất, nguồn gốc và quá trình sử dụng đất, cũng như hạn mức bồi thường còn nhiều khó khăn. Bên cạnh đó, một số khu vực phát sinh tình trạng phân lô, tách thửa trái phép hoặc kê khai tài sản trên đất không đúng thực tế, ảnh hưởng đến tiến độ thu hồi đất.

Theo UBND xã Phước Dinh, hiện vẫn còn khoảng 216ha chưa thể bàn giao, trong đó khoảng 200 ha thuộc khu vực xây dựng nhà máy và khoảng 16 ha thuộc khu tái định cư. Các diện tích này đang tiếp tục được rà soát, xác minh; những trường hợp có dấu hiệu vi phạm đã được chuyển cơ quan công an để kiểm tra, xử lý theo quy định.

Để bảo đảm tiến độ dự án, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh đề nghị UBND xã Phước Dinh đẩy nhanh công tác thu hồi đất, bồi thường và giải phóng mặt bằng, đồng thời bàn giao mặt bằng theo từng giai đoạn để phục vụ thi công. Đối với xã Vĩnh Hải, đơn vị đề nghị sớm hoàn tất việc di dời mộ vào khu nghĩa trang mới và tổ chức lấy ý kiến người dân về chủ trương không tiếp tục thực hiện khu tái định canh, tạo cơ sở triển khai các hạng mục còn lại.

Bên cạnh đó, Ban Quản lý dự án cũng kiến nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường sớm tham mưu UBND tỉnh chấp thuận vị trí đất làm vật liệu san lấp phục vụ khu tái định cư Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1, đồng thời xem xét chấp thuận mỏ đất đắp cho dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2 nhằm bảo đảm nguồn vật liệu và không làm ảnh hưởng đến tiến độ thi công.