Sân bay đầu tiên xây dựng trên đảo nhân tạo: Từng là kỳ tích hàng không, dự báo chìm hoàn toàn sau 40 năm nữa

Hơn 30 năm sau ngày đi vào hoạt động, sân bay quốc tế Kansai vẫn được xem là một trong những công trình hạ tầng táo bạo nhất từng được con người xây dựng. Tọa lạc giữa vịnh Osaka trên một hòn đảo nhân tạo, sân bay này không chỉ là biểu tượng của năng lực kỹ thuật Nhật Bản mà còn là minh chứng cho tham vọng chinh phục những giới hạn tự nhiên. Tuy nhiên, công trình từng được ca ngợi là kỳ tích xây dựng trên biển hiện đang phải đối mặt với một thách thức kéo dài suốt nhiều thập kỷ: hiện tượng sụt lún.

Khi được đưa vào khai thác năm 1994, Kansai là sân bay đầu tiên trên thế giới được xây dựng hoàn toàn trên đảo nhân tạo ngoài khơi. Dự án có tổng vốn đầu tư khoảng 20 tỷ USD và từng được xem là một trong những công trình hạ tầng đắt đỏ nhất thế giới thời điểm đó. Việc lựa chọn vị trí ngoài biển giúp Nhật Bản giải quyết đồng thời nhiều bài toán, từ hạn chế quỹ đất tại khu vực đô thị đông đúc cho đến giảm tiếng ồn đối với khu dân cư quanh Osaka.

Để tạo nên hòn đảo đặt sân bay, các kỹ sư đã sử dụng hơn 200 triệu m3 vật liệu san lấp và xây dựng hệ thống gia cố nền móng quy mô chưa từng có. Tuy nhiên, ngay từ khi dự án còn trên bản vẽ, giới chuyên môn đã nhận thức rõ một thực tế rằng lớp đất sét phù sa dày hàng chục mét dưới đáy vịnh Osaka sẽ tiếp tục bị nén theo thời gian dưới sức nặng khổng lồ của đảo nhân tạo. Nói cách khác, việc sân bay bị lún không phải là điều bất ngờ mà là một hiện tượng đã được dự báo từ trước.

Theo số liệu được công bố trong những năm gần đây, hòn đảo đầu tiên của sân bay đã lún trung bình khoảng 13,66m kể từ khi bắt đầu quá trình bồi lấp. Riêng mặt bằng khai thác hiện thấp hơn khoảng 3,84m so với thời điểm sân bay chính thức mở cửa năm 1994. Tại đảo nhân tạo thứ hai, mức độ sụt lún còn lớn hơn, lên tới khoảng 17,47m kể từ khi triển khai xây dựng.

Giới chuyên gia còn dự đoán rằng nếu không có sự can thiệp đáng kể, đảo nhân tạo của sân bay có thể lún xuống bằng mực nước biển vào năm 2067.

Tuy nhiên đây chỉ là kịch bản dự báo chứ không phải kết luận chắc chắn bởi trên thực tế, phần lớn quá trình lún đã nằm trong các tính toán kỹ thuật ban đầu và được theo dõi chặt chẽ trong suốt vòng đời công trình. Điều đáng chú ý là tốc độ lún hiện nay đã giảm đáng kể so với giai đoạn đầu. Dữ liệu mới nhất cho thấy độ lún trung bình tại đảo thứ nhất chỉ còn khoảng 6cm trong năm qua, trong khi tại đảo thứ hai là khoảng 21cm. Theo các chuyên gia Nhật Bản, đây là dấu hiệu cho thấy nền đất đang dần ổn định sau nhiều năm chịu tải trọng lớn.

Đơn vị vận hành sân bay Kansai đã liên tục triển khai các giải pháp kỹ thuật nhằm kéo dài tuổi thọ công trình. Hơn 150 triệu USD đã được chi để nâng cao hệ thống đê chắn sóng bao quanh đảo nhân tạo. Bên cạnh đó, công tác theo dõi địa chất, quan trắc sụt lún và gia cố hạ tầng vẫn được thực hiện thường xuyên với sự tham gia của các chuyên gia hàng đầu.

Sau hơn ba thập kỷ hoạt động, Kansai vẫn vận hành bình thường và giữ vai trò là một trong những cửa ngõ hàng không quốc tế quan trọng nhất Nhật Bản. Dù đang phải đối mặt với những thách thức chưa từng có về địa chất và biến đổi khí hậu, công trình này vẫn được xem là một trong những thành tựu kỹ thuật nổi bật nhất của thế kỷ XX.