Sân bay gần 80 năm của Việt Nam do Pháp xây dựng, bỏ hoang hơn 20 năm và sắp được ‘hồi sinh’

Sân bay Nà Sản (Sơn La) được thực dân Pháp xây dựng từ năm 1950, ban đầu phục vụ mục đích quân sự và trở thành một cứ điểm quan trọng tại khu vực Tây Bắc. Khi đó, sân bay đóng vai trò là đầu mối tiếp vận, giúp quân đội Pháp duy trì lực lượng và bảo đảm hậu cần trước các đợt tiến công của quân đội Việt Minh.

Năm 1953, cứ điểm Nà Sản bị quân đội Việt Minh bao vây, tấn công, buộc quân Pháp phải rút khỏi khu vực. Sau năm 1954, sân bay bị bỏ hoang trong một thời gian.

Đến năm 1960, Việt Nam khôi phục hoạt động sân bay Nà Sản nhằm đáp ứng nhu cầu đi lại bằng đường hàng không của khu vực Tây Bắc. Tuy nhiên, do lượng hành khách còn thấp, sân bay tiếp tục phải đóng cửa sau một thời gian khai thác.

Năm 1978, sân bay được sửa chữa để đưa vào khai thác trở lại. Dù vậy, cơ sở hạ tầng ngày càng xuống cấp trong khi hiệu quả khai thác không cao, khiến sân bay chính thức ngừng hoạt động từ năm 2004.

Sau nhiều năm không khai thác, các công trình hàng không dân dụng tại sân bay Nà Sản như nhà ga hành khách, nhà điều hành và nhà xe thuộc sở hữu của Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) hiện đã xuống cấp nghiêm trọng. Khu đất sân bay hiện hữu có diện tích khoảng 149,95ha và đang do quân đội quản lý.

Trong khi đó, theo Quy hoạch hệ thống cảng hàng không toàn quốc thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 được điều chỉnh và phê duyệt, Việt Nam sẽ tiếp tục quản lý, đầu tư, khai thác hiệu quả các cảng hàng không hiện hữu, đồng thời nghiên cứu, phát triển 36 cảng hàng không, gồm 19 cảng hàng không quốc tế và 17 cảng hàng không nội địa.

Đáng chú ý, Cảng hàng không Nà Sản tiếp tục được xác định trong quy hoạch với định hướng đầu tư trên khu đất khoảng 544 ha, đạt tiêu chuẩn sân bay cấp 4C theo phân cấp của Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO). Quy mô này lớn hơn 3 lần diện tích khu đất sân bay hiện hữu, tạo dư địa để đầu tư đồng bộ hạ tầng và đáp ứng nhu cầu khai thác trong dài hạn.

Theo quy hoạch, sân bay Nà Sản được định hướng đạt công suất khoảng 1 triệu hành khách/năm vào năm 2030 và nâng lên 2 triệu hành khách/năm vào năm 2050. Tổng nhu cầu vốn đầu tư đến năm 2030 ước khoảng 5.100 tỷ đồng. Sau năm 2030, dự kiến tiếp tục đầu tư bổ sung hơn 1.200 tỷ đồng để mở rộng công suất theo quy hoạch đến năm 2050.

Việc khôi phục và nâng cấp sân bay Nà Sản được kỳ vọng sẽ tạo thêm một đầu mối giao thông hàng không quan trọng cho khu vực Tây Bắc, rút ngắn thời gian kết nối với các trung tâm kinh tế lớn, đồng thời tạo động lực phát triển du lịch, thương mại và thu hút đầu tư. Bên cạnh đó, dự án cũng có ý nghĩa trong việc nâng cao năng lực bảo đảm quốc phòng, an ninh tại khu vực chiến lược Tây Bắc.

Việc đưa sân bay Nà Sản tiếp tục vào Quy hoạch hệ thống cảng hàng không toàn quốc, với quy mô được mở rộng lên khoảng 544 ha, được xem là bước đi quan trọng nhằm từng bước hoàn thiện mạng lưới hạ tầng giao thông hàng không của vùng. Khi được đầu tư và đưa vào khai thác, sân bay không chỉ mở rộng khả năng kết nối của Sơn La mà còn được kỳ vọng tạo thêm động lực để địa phương khai thác hiệu quả các tiềm năng về du lịch, nông nghiệp và kinh tế cửa ngõ của khu vực miền núi phía Bắc.