Việt Nam đang quy hoạch sân bay 1,5 triệu khách/năm tại địa phương có mật độ dân số thấp nhất cả nước

Tỉnh Lai Châu đang xúc tiến quy hoạch sân bay tại khu vực Tân Uyên và Mường Khoa, hướng tới hình thành cảng hàng không nội địa dùng chung dân dụng và quân sự, qua đó mở thêm kết nối giao thông cho một trong những địa phương thưa dân nhất cả nước.

Bộ Xây dựng hiện nay đang lấy ý kiến đối với hồ sơ Quy hoạch chi tiết Cảng hàng không Lai Châu thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Theo phương án mới, sân bay được định hướng đạt cấp 4C, công suất 300.000 hành khách/năm vào năm 2030 và nâng lên 1,5 triệu hành khách/năm vào năm 2050.

Theo hồ sơ quy hoạch, sân bay Lai Châu được bố trí tại xã Tân Uyên và xã Mường Khoa, tỉnh Lai Châu, có chức năng là cảng hàng không nội địa, khai thác dùng chung cho dân dụng và quân sự.

Trong giai đoạn đến năm 2030, sân bay được quy hoạch khai thác các dòng máy bay A320/A321, B737 và tương đương. Khu bay gồm đường cất hạ cánh dài 2.600m, rộng 45m; đường lăn song song dài khoảng 595m và sân đỗ đáp ứng 3 vị trí đỗ máy bay code C.

Nhà ga hành khách được tính toán với công suất 0,3 triệu hành khách/năm, trong khi năng lực khai thác hàng hóa đạt khoảng 1.000 tấn/năm. Đến năm 2050, công suất sân bay dự kiến tăng lên 1,5 triệu hành khách/năm và 4.000 tấn hàng hóa/năm. Sân đỗ được mở rộng lên 6 vị trí đỗ máy bay code C, đồng thời tiếp tục dành quỹ đất để mở rộng khi nhu cầu tăng lên.

Tổng nhu cầu sử dụng đất theo phương án quy hoạch khoảng hơn 171ha. Trong đó, hơn 18ha do hàng không dân dụng quản lý, hơn 11ha thuộc phạm vi quản lý quân sự và hơn 142ha là khu vực dùng chung do phía dân dụng quản lý.

Từ sân bay cấp 3C lên 4C

Đáng chú ý, định hướng mới có sự điều chỉnh so với quy hoạch tổng thể được Thủ tướng phê duyệt năm 2023. Theo Quyết định số 648 ngày 7/6/2023, sân bay Lai Châu được xác định là cảng hàng không nội địa cấp 3C, công suất 500.000 hành khách/năm vào năm 2030 và 1,5 triệu hành khách/năm vào năm 2050.

Tại Quyết định số 1140 ngày 1/7/2026 của Bộ Xây dựng về điều chỉnh Quy hoạch hệ thống cảng hàng không toàn quốc, sân bay Lai Châu được nâng định hướng lên cấp 4C, nhưng công suất năm 2030 được điều chỉnh xuống còn 300.000 hành khách/năm; mục tiêu năm 2050 vẫn giữ ở mức 1,5 triệu hành khách/năm.

Đơn vị tư vấn đánh giá việc quy hoạch, đầu tư sân bay Lai Châu không chỉ nhằm bổ sung năng lực kết nối giao thông mà còn gắn với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh và năng lực khẩn nguy, cứu trợ cho Lai Châu và khu vực miền núi phía Bắc. Đây cũng là bài toán đáng chú ý trong bối cảnh Lai Châu hiện là địa phương có dân số và mật độ dân số thấp nhất cả nước. Tỉnh hiện có khoảng 512.000 người, mật độ khoảng 57 người/km2, thấp hơn nhiều so với mức trung bình khoảng 300 người/km2 của cả nước. Dân cư chủ yếu sinh sống tại khu vực nông thôn, miền núi và phân bố khá phân tán.

Với đặc điểm này, quy mô khai thác của sân bay Lai Châu được đặt trong tầm nhìn dài hạn, gắn với yêu cầu mở rộng khả năng kết nối và tạo thêm động lực phát triển cho địa phương thay vì chỉ dựa trên nhu cầu đi lại hiện hữu.

Nếu được triển khai hiệu quả, sân bay Lai Châu có thể trở thành một mắt xích quan trọng mở rộng không gian phát triển của Lai Châu, nhất là về du lịch, đầu tư và kết nối vùng. Dù vậy, bài toán lớn sẽ nằm ở khả năng tạo nguồn khách và duy trì các đường bay ổn định trong một địa phương có dân cư thưa, địa hình đặc thù. Do đó, công suất 1,5 triệu hành khách/năm là mục tiêu cho tầm nhìn đến 2050 và hiệu quả thực tế sẽ phụ thuộc vào tốc độ phát triển kinh tế - xã hội cùng nhu cầu vận tải hàng không của tỉnh.