Sau dầu mỏ, Mỹ nhắm 'mỏ vàng' 644 tấn của Venezuela

Theo các nguồn tin cho biết, động thái này có thể mở cửa ngành khai khoáng Venezuela cho các nhà đầu tư Mỹ, đồng thời giúp doanh nghiệp Mỹ tiếp cận không chỉ dầu mỏ mà còn nhiều loại khoáng sản có ý nghĩa quan trọng đối với an ninh quốc gia.

Đây cũng là bước mở rộng chiến lược của ông Trump nhằm đưa các nguồn tài nguyên Venezuela phù hợp hơn với lợi ích chiến lược và kinh tế của Washington, sau khi quân đội Mỹ tiến hành chiến dịch đột kích và phế truất lãnh đạo Venezuela Nicolas Maduro hồi tháng 1.

Theo các nguồn tin, chính quyền Trump đang cân nhắc nhiều biện pháp để tăng sự hiện diện của Mỹ trong ngành khai khoáng Venezuela, trong đó có khả năng ban hành một sắc lệnh hành pháp tập trung vào khoáng sản quan trọng.

Tuy nhiên, sắc lệnh này vẫn đang trong quá trình soạn thảo và chiến lược của chính quyền Mỹ nhằm bảo đảm nguồn khoáng sản từ Venezuela vẫn có thể thay đổi.

Các quan chức Mỹ cũng đã gặp gỡ một số doanh nghiệp để đánh giá mức độ quan tâm đối với việc đầu tư hoặc tham gia vào ngành khai khoáng Venezuela.

“Mọi người đều đang theo dõi sát tình hình dầu mỏ và nhận thấy khoáng sản quan trọng có thể trở thành một hướng đi song song”, một nguồn tin là lãnh đạo doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực khoáng sản quan trọng, từng gặp các quan chức chính quyền Mỹ để thảo luận về Venezuela, cho biết.

Người phát ngôn Nhà Trắng Taylor Rogers cho biết Mỹ và Venezuela đang “hưởng lợi từ sự hợp tác được nối lại giữa hai chính phủ cũng như những khoản đầu tư mới của các doanh nghiệp phương Tây vào các ngành công nghiệp chủ chốt của Venezuela”.

Một quan chức Nhà Trắng cho biết hiện chưa cần ban hành sắc lệnh hành pháp, đồng thời khẳng định chính quyền tin rằng các luật hiện hành đã tạo ra khuôn khổ đủ vững chắc cho hoạt động đầu tư.

Mở rộng ảnh hưởng, cạnh tranh với Trung Quốc

Nỗ lực này nằm trong chiến lược rộng hơn của ông Trump nhằm tái khẳng định ảnh hưởng của Mỹ tại Mỹ Latinh và kiềm chế sự mở rộng dấu ấn kinh tế của Trung Quốc trong khu vực.

Ông Maduro, một chính trị gia theo đường lối xã hội chủ nghĩa hiện bị giam tại một nhà tù liên bang ở New York với cáo buộc buôn bán ma túy mà ông phủ nhận, từng xây dựng quan hệ kinh tế và ngoại giao chặt chẽ với Trung Quốc.

Sau khi ông Maduro bị lật đổ, Phó Tổng thống kiêm đồng minh của ông là Delcy Rodriguez trở thành Tổng thống lâm thời Venezuela và đã chuyển hướng chính sách, tăng cường hợp tác với Mỹ.

Với trữ lượng dầu mỏ khổng lồ cùng tiềm năng đáng kể về vàng và nhiều loại khoáng sản khác, Venezuela mang lại cho chính quyền Trump cơ hội gắn quyền tiếp cận tài nguyên với các mục tiêu về kinh tế và an ninh quốc gia của Mỹ.

Washington đã bắt đầu thực hiện một số bước nhằm mở ngành khoáng sản Venezuela cho doanh nghiệp Mỹ.

Tháng 3, Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài thuộc Bộ Tài chính Mỹ cho phép thực hiện một số giao dịch liên quan đến vàng có nguồn gốc Venezuela, trong đó có các hoạt động liên quan đến Minerven, doanh nghiệp khai thác vàng thuộc sở hữu nhà nước.

Cuối tháng đó, Bộ Tài chính Mỹ tiếp tục mở rộng phạm vi cho phép sang các loại khoáng sản có nguồn gốc Venezuela, bao gồm vàng, đồng thời cho phép thực hiện một số dịch vụ liên quan đến khai khoáng và đàm phán các hợp đồng đầu tư tiềm năng.

Những động thái này đã tạo ra khuôn khổ để các doanh nghiệp Mỹ tìm kiếm cơ hội trong ngành khai khoáng Venezuela, trong lúc chính quyền Trump tìm cách khôi phục đầu tư và đồng thời gia tăng ảnh hưởng của Mỹ đối với ngành dầu mỏ nước này.

Ông Trump cũng đã có những bước đi mạnh mẽ nhằm tái định hình ngành dầu mỏ Venezuela. Tuần trước, ông công bố một thỏa thuận theo đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát đa số đối với hơn 65 tỷ thùng dầu trong tổng trữ lượng dầu đã được chứng minh của Venezuela. Tuy nhiên, cấu trúc pháp lý cụ thể của thỏa thuận chưa được công bố.

Những động thái này đang làm dấy lên lo ngại tại Venezuela rằng ông Trump có thể biến quốc gia này thành một "thuộc địa kiểu mới".

Dù vậy, bên trong Venezuela đang xuất hiện lo ngại rằng ông Trump có thể biến quốc gia này thành một “thuộc địa kiểu mới”.

Venezuela cần đánh giá lại tiềm năng khoáng sản

Việc đánh giá tiềm năng khoáng sản của Venezuela vẫn gặp nhiều khó khăn do phần lớn dữ liệu địa chất đã lỗi thời. Bên cạnh đó, các nhóm khai thác bất hợp pháp đang kiểm soát nhiều mỏ vàng tại Vành đai Khai khoáng Orinoco, khu vực rộng lớn nằm gần biên giới Venezuela với Guyana và Brazil.

Venezuela từng khai thác vàng, quặng sắt, bauxite (bô-xít) và nickel. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng các công ty khai khoáng và nhà đầu tư nhiều khả năng sẽ yêu cầu những nghiên cứu địa chất mới trước khi rót vốn quy mô lớn, do những bất định về trữ lượng khoáng sản, cơ sở hạ tầng yếu kém và tình trạng khai thác trái phép lan rộng.

Năm 2012, giới chức Venezuela từ chối gia hạn giấy phép khai thác mỏ nickel Loma de Niquel của Anglo American. Khi đó, mỏ này được ước tính có trữ lượng hơn 4 triệu tấn nickel. Chính phủ Venezuela sau đó tiếp quản các tài sản liên quan và đã tìm cách khôi phục hoạt động khai thác kể từ đó.

Một báo cáo của chính phủ Venezuela năm 2018 ước tính nước này sở hữu khoảng 644 tấn vàng, 14,68 tỷ tấn quặng sắt, 321,5 triệu tấn bauxite và 407.885 tấn nickel.

Tuy nhiên, báo cáo sử dụng các thuật ngữ “trữ lượng” và “tài nguyên” lẫn lộn, khiến việc xác định chính xác bao nhiêu khoáng sản có thể được khai thác hiệu quả về mặt kinh tế trở nên khó khăn.

Một bản đồ do chính phủ Venezuela công bố năm 2021, dựa trên dữ liệu được tổng hợp từ năm 2009, xác định nhiều mỏ của các loại khoáng sản khác như đồng, nickel, coltan, uranium và tungsten nhưng không đưa ra ước tính về khối lượng.

Venezuela dường như không sở hữu trữ lượng đất hiếm đáng kể, nhóm khoáng sản được sử dụng trong nam châm và nhiều công nghệ tiên tiến.

Tháng 4, các nhà lập pháp Venezuela nhất trí thông qua luật khai khoáng mới nhằm thúc đẩy đầu tư. Theo luật, các mỏ khoáng sản vẫn thuộc sở hữu của chính phủ và mức thuế tiền bản quyền có thể lên tới 13% giá trị sản lượng khoáng sản.