Sử dụng đất ở hàng chục năm nhưng sổ đỏ ghi đất LNK: Có phải đất vi phạm?
Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, việc xác định thửa đất có sử dụng sai mục đích hay vi phạm pháp luật đất đai phải căn cứ hồ sơ cụ thể, trong đó cần làm rõ mục đích sử dụng được công nhận khi cấp sổ đỏ năm 1998.
Gia đình bà Đặng Thị Minh Tuyết (TPHCM) sử dụng thửa đất do bố mẹ tự khai phá từ trước năm 1975. Năm 1980, bố mẹ bà xây nhà cấp 4, đến năm 1992 thực hiện nghĩa vụ thuế nhà, đất và xây dựng. Tuy nhiên, khi được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (Sổ đỏ) năm 1998, mục đích sử dụng lại được ghi là đất LNK.
Theo thông tư 55/2013/TT-BTNMT về ký hiệu loại đất theo mục đích sử dụng, đất LNK thuộc nhóm đất nông nghiệp trồng cây lâu năm khác. Loại đất này được dùng để trồng các loại cây lâu năm không thuộc nhóm cây ăn quả hoặc cây công nghiệp lâu năm. Chủ yếu, đất LNK được sử dụng để trồng các loại cây lấy gỗ, tạo bóng mát hoặc làm cảnh quan như xoan, keo, bạch đàn, hoa sữa, lộc vừng,…
Ngoài ra, đất LNK có thể được trồng nhiều loại cây lâu năm khác nhau hoặc xen lẫn cây lâu năm với cây hàng năm trên cùng một diện tích, miễn sao phù hợp với quy hoạch sử dụng đất địa phương. Thông thường, loại đất này được Nhà nước giao cho cá nhân, hộ gia đình hoặc tổ chức trong một thời gian nhất định để khai thác và sử dụng nhằm tạo ra giá trị kinh tế đồng thời cải thiện môi trường sống.
Đến nay, khi gia đình làm thủ tục đăng ký biến động và thừa kế, cơ quan đăng ký đất đai yêu cầu cung cấp quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai và xác định trường hợp này thuộc diện sử dụng đất có vi phạm trước ngày 1/7/2014. Bà Tuyết muốn biết yêu cầu này có đúng hay không, thời điểm tính vi phạm được xác định thế nào và các quy định tại Luật Đất đai 2024, Nghị định 123/2024/NĐ-CP có được áp dụng đối với trường hợp của gia đình?
Về vấn đề này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, đây là vụ việc cụ thể, việc xem xét phải căn cứ hồ sơ lưu trữ và các quy định do địa phương ban hành theo thẩm quyền. Do không có đầy đủ hồ sơ liên quan, Bộ không có cơ sở để trả lời cụ thể trường hợp của bà Tuyết, mà chỉ đưa ra hướng dẫn chung.
Theo thông tin phản ánh, thửa đất đã được gia đình sử dụng vào mục đích đất ở từ năm 1980 và thực hiện nghĩa vụ thuế nhà, đất ở, xây dựng từ năm 1992. Tuy nhiên, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được cấp năm 1998 lại xác định mục đích sử dụng là đất LNK.
Trường hợp bà Tuyết cho rằng việc cấp Giấy chứng nhận năm 1998 xác định sai mục đích sử dụng đất, bà có thể gửi kiến nghị bằng văn bản đến UBND cấp xã nơi có đất. Cơ quan này có trách nhiệm kiểm tra, xem xét hồ sơ. Nếu xác định Giấy chứng nhận đã cấp không đúng mục đích sử dụng đất, UBND cấp xã thực hiện việc thu hồi Giấy chứng nhận và cấp lại theo quy định tại khoản 7 Điều 152 Luật Đất đai.
Ngược lại, nếu qua kiểm tra, UBND cấp xã xác định việc cấp Giấy chứng nhận năm 1998 với mục đích đất LNK là đúng quy định pháp luật, trường hợp này sẽ được xem xét theo quy định tại khoản 3 Điều 139 Luật Đất đai về việc sử dụng đất không đúng mục đích đã được Nhà nước công nhận quyền sử dụng đất.
Về thời điểm tính thời hiệu xử phạt, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết đối với hành vi chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp sang đất phi nông nghiệp nhưng không được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cho phép, thời điểm tính thời hiệu xử phạt là thời điểm người có thẩm quyền thi hành công vụ phát hiện hành vi vi phạm. Quy định này được nêu tại điểm b khoản 2 Điều 3 Nghị định số 123/2024/NĐ-CP.
Như vậy, việc xác định thửa đất của gia đình bà Tuyết có thuộc trường hợp sử dụng đất không đúng mục đích hay không không thể chỉ dựa vào việc gia đình đã sử dụng đất ở từ năm 1980 hoặc đã đóng thuế. Trước hết cần làm rõ mục đích sử dụng đất được công nhận khi cấp Giấy chứng nhận năm 1998 có đúng quy định hay không.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị bà Tuyết liên hệ cơ quan có thẩm quyền tại địa phương để được kiểm tra hồ sơ, xác định cụ thể tình trạng pháp lý của thửa đất và giải quyết thủ tục đăng ký biến động, thừa kế theo quy định.
