'Tài sản đặt cọc' cho giấc mơ mua nhà của người trẻ

Những năm gần đây, người trẻ Việt bắt đầu tham gia mua chứng khoán rầm rộ. Làn sóng này bùng nổ mạnh mẽ nhất trong giai đoạn 2021-2022, làm thay đổi diện mạo thanh khoản của thị trường.

Từ đó, việc vay tiền bằng cổ phiếu cũng dần trở thành công cụ tài chính được nhiều nhà đầu tư cá nhân tại Việt Nam sử dụng, đặc biệt là nhóm nhà đầu tư trẻ.

Hiện nay, nhiều người cho rằng cổ phiếu không còn chỉ là công cụ dành riêng cho các giao dịch ngắn hạn trên thị trường chứng khoán mà đang được nhìn nhận như một loại tài sản có thể “tạo đòn bẩy”, giúp chủ sở hữu tiếp cận nguồn vốn phục vụ nhiều mục tiêu lớn hơn trong cuộc sống, trong đó đáng chú ý là mua nhà.

Với tâm lý tối ưu hóa dòng vốn, nhiều nhà đầu tư trẻ sẵn sàng sử dụng danh mục cổ phiếu đang nắm giữ làm tài sản thế chấp để vay tiền mặt, thay vì bán đi tài sản đầu tư đang kỳ vọng tăng trưởng.

Anh Hoàng Long (37 tuổi) đang sinh sống và làm việc ở Hà Nội cho biết: “Tôi từ Nghệ An ra Hà Nội học tập rồi làm việc tại đây. Hiện nay, cả vợ và 3 con cũng đang ở Hà Nội nên rất cần một căn nhà riêng để có không gian sinh hoạt rộng rãi hơn cho các con. Để gom đủ tiền mặt mua nhà trả một lần không hề dễ dàng, đặc biệt là ở thời điểm bất động sản có nhiều biến động.

Tuy nhiên, vợ chồng tôi cũng không muốn vay trả góp ngân hàng vì thời gian trả nợ quá dài, cảm giác rất áp lực. Vì thế, tôi và vợ bàn bạc lựa chọn vay thế chấp cổ phiếu để có đủ tiền mua nhà”.

Anh Long cho biết thêm, hiện sở hữu danh mục cổ phiếu trị giá khoảng 2 tỷ đồng, được tích lũy trong hơn 5 năm đầu tư trên thị trường chứng khoán. Bên cạnh đó, vợ chồng anh có thêm 2,5 tỷ đồng đến từ các khoản tiết kiệm, vàng tích lũy và sự hỗ trợ của 2 bên gia đình nội ngoại.

Với tài chính hiện tại, anh có thể tiếp cận thêm khoảng 1 tỷ đồng thông qua hình thức vay có tài sản đảm bảo. Khi cộng gộp các nguồn lực này, tổng ngân sách đủ để mua một căn hộ nhỏ hoặc căn hộ studio tại khu vực vùng ven đô thị.

Để hiện thực hóa kế hoạch, anh Long tìm đến DigiLend Invest sau khi được bạn bè giới thiệu. Đây là một nền tảng cho vay ngang hàng (P2P lending), nơi người vay có thể đăng tải nhu cầu vốn, còn các nhà đầu tư cá nhân hoặc tổ chức nhỏ sẽ lựa chọn tham gia tài trợ.

DigiLend Invest đóng vai trò trung gian kết nối giữa người vay đang sở hữu tài sản chứng khoán và các nhà đầu tư trên hệ thống. Trong trường hợp của anh Hoàng Long, hồ sơ được khởi tạo trên nền tảng, sau đó trải qua quá trình xác minh thông tin và đánh giá tín dụng dựa trên hệ thống chấm điểm nội bộ. Khi đáp ứng yêu cầu, khoản vay sẽ được niêm yết để các nhà đầu tư xem xét phân bổ vốn và giải ngân trực tiếp đến người vay trong thời gian tương đối ngắn.

Với người vay, mô hình này giúp mở rộng khả năng tiếp cận vốn với thủ tục đơn giản hơn và thời gian xử lý nhanh hơn so với một số kênh tín dụng truyền thống. Mức lãi suất được ghi nhận ở mức cạnh tranh, khoảng từ 8%/năm đối với các khoản vay kỳ hạn ngắn, phù hợp với nhiều mục đích tài chính khác nhau.

Như vậy, thay vì phải bán toàn bộ danh mục cổ phiếu, anh Long tận dụng hình thức vay có tài sản đảm bảo để hiện thực hóa kế hoạch mua nhà. Trong trường hợp thị trường diễn biến thuận lợi, danh mục đầu tư vẫn có thể tiếp tục gia tăng giá trị trong khi vẫn đáp ứng được nhu cầu tài chính trước mắt.

Theo một số quan sát từ thị trường tài chính khu vực, xu hướng sử dụng đòn bẩy tài chính đang gia tăng tại nhiều nền kinh tế châu Á, bao gồm Việt Nam. Nguyên nhân đến từ sự thay đổi trong quan điểm tài chính của thế hệ trẻ: Từ tích lũy truyền thống sang “sử dụng nợ có kiểm soát” để đạt mục tiêu tài sản sớm hơn.

Không chỉ riêng trường hợp anh Long, nhiều cặp vợ chồng trẻ có sẵn danh mục cổ phiếu cũng bắt đầu sử dụng chính tài sản này như một “bước đệm tài chính” để tiến gần hơn tới giấc mơ an cư.

Nếu như trước đây, nhiều gia đình có xu hướng tích lũy tiền mặt hoặc vàng trong thời gian dài để mua nhà trả một lần, hạn chế vay nợ, thì hiện nay, vay thế chấp đã trở thành lựa chọn phổ biến hơn, song hành với sự tăng trưởng của giá bất động sản và sự linh hoạt trong tư duy tài chính.

Tuy nhiên, mô hình tài chính này cũng đi kèm với một số rủi ro. Đó là ảnh hưởng từ biến động thị trường chứng khoán, giá trị tài sản thế chấp có thể giảm, dẫn đến áp lực bổ sung ký quỹ hoặc buộc phải bán tài sản trong thời điểm không thuận lợi. Điều này có thể tạo thêm gánh nặng tài chính cho các gia đình trẻ vốn đã phải chịu áp lực lớn từ khoản vay mua nhà.