Sân bay hơn 60 năm của Việt Nam, hiện chỉ khai thác duy nhất 1 chặng gặp nhiều vấn đề trong quy hoạch

Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM) vừa gửi Bộ Xây dựng và Cục Hàng không Việt Nam văn bản góp ý hồ sơ Quy hoạch chi tiết Cảng hàng không Thọ Xuân thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Qua rà soát, VATM nhận thấy một số nội dung trong hồ sơ chưa thống nhất hoặc cần bổ sung cơ sở kỹ thuật, nhất là những vấn đề liên quan đến tổ chức vùng trời, phương thức bay, bố trí đường cất hạ cánh và hệ thống bảo đảm hoạt động hàng không.

Một trong những vấn đề đáng chú ý được VATM chỉ ra là sự khác biệt về thông số bố trí đường cất hạ cánh mới so với đường băng hiện hữu.

Theo hồ sơ quy hoạch, khoảng cách giữa tim đường cất hạ cánh 13L/31R dự kiến xây dựng và tim đường băng hiện tại được xác định là 360m. Tuy nhiên, kết quả kiểm tra phương án thể hiện trên bản vẽ cho thấy khoảng cách thực tế lên tới khoảng 1,6km. Trước sự chênh lệch này, VATM đề nghị đơn vị tư vấn kiểm tra lại phương án bố trí, bảo đảm số liệu trong thuyết minh và bản vẽ thống nhất với nhau.

Bên cạnh đó, hồ sơ cũng chưa làm rõ chế độ vận hành của hai đường băng. Trong khi một phần nội dung đề cập khả năng khai thác song song độc lập, phần khác lại xác định phương án khai thác phụ thuộc.

Đây là hai hình thức tổ chức hoạt động bay có yêu cầu kỹ thuật và điều hành khác nhau. Vì vậy, VATM đề nghị xác định cụ thể phương thức khai thác dự kiến, đồng thời bổ sung khoảng cách từ tim đường lăn song song mới đến từng đường cất hạ cánh.

Đối với đường băng hiện hữu, các thông số về dải bảo hiểm, đoạn dừng, khoảng trống và cự ly công bố cũng cần được cập nhật theo dữ liệu hàng không đang áp dụng.

Riêng đường cất hạ cánh thứ hai, VATM kiến nghị đánh giá đầy đủ khả năng thiết lập các phương thức tiếp cận, hạ cánh bằng thiết bị ILS CAT II, cũng như yêu cầu về khu vực không có chướng ngại vật tại hai đầu đường băng.

Theo định hướng quy hoạch, Cảng hàng không Thọ Xuân dự kiến đạt công suất 2 triệu hành khách/năm vào năm 2030 và tăng lên 7 triệu hành khách/năm vào năm 2050. Tuy nhiên, VATM cho rằng hồ sơ hiện chưa phân tích đầy đủ khả năng đáp ứng của vùng trời tương ứng với từng giai đoạn phát triển.

Đơn vị này đề nghị bổ sung dự báo số lượt cất, hạ cánh trong giờ cao điểm, phương án phân chia khu vực điều hành bay và khả năng phối hợp giữa hoạt động hàng không dân dụng với quân sự.

Đối với công nghệ dẫn đường, VATM lưu ý hồ sơ cần phản ánh đúng xu hướng khai thác hiện nay, trong đó phương thức dẫn đường dựa trên tính năng (PBN) đang được sử dụng chủ yếu.

Dù xác định PBN là yêu cầu bắt buộc, phần thiết kế phương thức bay trong hồ sơ lại tập trung vào các giải pháp truyền thống. Một số dữ liệu đánh giá hệ thống giám sát dịch vụ không lưu cũng mới phản ánh tình trạng đến khoảng năm 2022.

Do đó, VATM đề nghị cập nhật các thông số, đánh giá lại tính khả thi của phương thức bay PBN và làm rõ giải pháp sử dụng hệ thống dẫn đường hiện hữu hoặc đầu tư mới.

Một nội dung khác được VATM đặc biệt lưu ý là khả năng quan sát hoạt động tại sân bay từ đài kiểm soát không lưu. Theo phương án quy hoạch, Đài Kiểm soát không lưu Thọ Xuân hiện hữu, cao 45m, sẽ tiếp tục được sử dụng đến năm 2050, kết hợp nâng cấp và thay thế các trang thiết bị theo nhu cầu khai thác.

Tuy nhiên, nhà ga hành khách T1 sau mở rộng dự kiến cao 30m, có khả năng che khuất một phần sân đỗ tàu bay. VATM đề nghị xác định cụ thể những khu vực bị hạn chế tầm nhìn, đồng thời nghiên cứu giải pháp khắc phục nhằm bảo đảm công tác quan sát và điều hành bay an toàn.

Ngoài ra, hồ sơ cần hoàn thiện vị trí bố trí các thiết bị quan trắc khí tượng tự động (AWOS), bổ sung các trạm đo trần mây tại hai đầu đường băng mới và thể hiện đầy đủ khoảng cách giữa các thiết bị theo yêu cầu kỹ thuật.

Cảng hàng không Thọ Xuân được xây dựng từ năm 1965, ban đầu là sân bay quân sự Sao Vàng. Đến ngày 5/2/2013, sân bay chính thức khai thác hàng không dân dụng với chuyến bay đầu tiên từ TP.HCM. Hiện sân bay có một đường cất hạ cánh dài 3.200m, rộng 50m; sân đỗ đáp ứng khoảng 6 tàu bay cùng lúc và nhà ga T1 có công suất thiết kế 1,2 triệu hành khách/năm.

Năm 2022, sân bay đạt sản lượng cao nhất với gần 1,6 triệu lượt khách và gần 10.000 lượt cất, hạ cánh. Dù từng khai thác 9 đường bay nội địa, hiện Thọ Xuân chỉ còn duy trì đường bay Thanh Hóa - TP. HCM với tần suất khoảng 7-8 chuyến mỗi ngày.

Trong bối cảnh sân bay được định hướng mở rộng đáng kể quy mô khai thác, việc hoàn thiện các thông số kỹ thuật và phương án tổ chức hoạt động bay là cơ sở quan trọng để bảo đảm tính khả thi, đồng bộ và an toàn của quy hoạch trong dài hạn.