Tận dụng dầu ăn chiên lại và rác thải làm nhiên liệu: BSR và PVOIL được giao nhiệm vụ quan trọng

Cục Hàng không Việt Nam vừa báo cáo Bộ Xây dựng về kết quả thực hiện nhiệm vụ liên quan đến nhiên liệu hàng không bền vững (SAF).

Theo Cục Hàng không Việt Nam, trong quá trình xây dựng Luật Hàng không dân dụng Việt Nam và các văn bản hướng dẫn thi hành Luật, cơ quan quản lý đã xây dựng các quy định liên quan đến bảo vệ môi trường, giảm phát thải khí nhà kính và chuyển đổi năng lượng phù hợp với xu thế phát triển công nghệ hàng không dân dụng quốc tế, quy định của Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế (ICAO) và mục tiêu cam kết của Chính phủ Việt Nam tại Hội nghị COP26, hướng tới mục tiêu phát triển hàng không bền vững và đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.

Trong đó, dự thảo Thông tư quy định về giảm phát thải khí nhà kính và bảo vệ môi trường trong hoạt động hàng không dân dụng đang được lấy ý kiến các bộ, ngành. Nội dung về lộ trình sử dụng SAF tại Việt Nam cũng được đưa vào dự thảo này.

Theo Cục Hàng không Việt Nam, lộ trình sử dụng SAF được đề xuất trên cơ sở các cam kết của Việt Nam, quy định của Cơ chế bù đắp và giảm phát thải carbon đối với các chuyến bay quốc tế (CORSIA), khả năng tự chủ nguồn cung SAF trong nước và yêu cầu duy trì ổn định thị trường vận tải hàng không.

Việc xây dựng lộ trình cũng hướng tới tránh tạo ra những cú sốc đối với thị trường vận tải hàng không và các hãng hàng không Việt Nam. Cục Hàng không Việt Nam cho biết sẽ phối hợp với Học viện Chiến lược, bồi dưỡng cán bộ xây dựng trong quá trình hoàn thiện lộ trình sử dụng SAF tại Việt Nam.

Cơ quan này cũng cho biết đã phối hợp với Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng quốc gia Việt Nam (Petrovietnam), Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam và các doanh nghiệp cung ứng nhiên liệu hàng không, các hãng hàng không tham gia Tổ soạn thảo 2 thông tư liên quan để có thể tham gia ý kiến trực tiếp trong quá trình xây dựng quy định về SAF và thực hiện cơ chế giảm CO2, nghĩa vụ bù trừ carbon theo cơ chế CORSIA.

Petrovietnam đã giao Tổng Công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR) và Tổng Công ty Dầu Việt Nam (PVOIL) triển khai các nội dung liên quan.

Trong đó, BSR đã nghiên cứu cơ hội đầu tư sản xuất SAF theo công nghệ HEFA, công nghệ sản xuất SAF từ các loại dầu, mỡ phù hợp. PVOIL và Viện Dầu khí Việt Nam đã nghiên cứu dầu ăn đã qua sử dụng (UCO) và một số nguồn nguyên liệu khác.

Công ty TNHH MTV Vận tải Xăng dầu Dầu khí Việt Nam (PVOILTrans) đã có hoạt động thu gom UCO và kinh nghiệm liên quan đến chứng nhận ISCC EU (Hệ thống chứng nhận tính bền vững).

Ngoài ra, BSR cũng đã thực hiện phối trộn và xuất bán lô nhiên liệu chứa 5% SAF từ SAF nhập khẩu và Jet A-1 do BSR sản xuất.

Không chỉ ở khâu sản xuất, Việt Nam cũng đã có những kinh nghiệm bước đầu về nhập khẩu, cung ứng và sử dụng SAF trong khai thác hàng không.

Cụ thể, CTCP Nhiên liệu bay Petrolimex (Petrolimex Aviation) đã nhập khẩu và cung ứng SAF cho các chuyến bay của Vietjet tại Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất trong năm 2024 và tham gia hoạt động pha chế SAF trong năm 2025.

Vietjet cũng đã có kinh nghiệm sử dụng SAF trên các chuyến bay. Tuy nhiên, mức độ sẵn sàng của các hãng hàng không chưa đồng đều; một số hãng chưa có kế hoạch SAF cụ thể hoặc chưa có thông tin để đánh giá khả năng triển khai.

Bên cạnh nguồn nguyên liệu và khả năng sản xuất, hạ tầng cung ứng tại các cảng hàng không cũng được xác định là một mắt xích quan trọng trong chuỗi SAF.

Cục Hàng không Việt Nam nhận định, hệ thống nhiên liệu hiện hữu có thể là cơ sở để tiếp tục nghiên cứu khả năng tiếp nhận và cung ứng SAF.

Tại Cảng hàng không quốc tế Nội Bài, CTCP Dịch vụ nhiên liệu hàng không Nội Bài (công ty con của ACV) bước đầu đánh giá hạ tầng hiện có có khả năng được xem xét sử dụng cho SAF hoặc Jet A-1 có pha SAF.

Tuy nhiên, để triển khai cần đánh giá cụ thể tính tương thích của hệ thống bể chứa, đường ống, thiết bị và hệ thống tra nạp. Đồng thời, các yêu cầu về chất lượng, thử nghiệm, chứng nhận và truy xuất nguồn gốc cũng cần được làm rõ.

Trong thời gian tới, Cục Hàng không Việt Nam sẽ tiếp tục phối hợp với Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng quốc gia Việt Nam, Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) để triển khai các nhiệm vụ về SAF ở Việt Nam.

Khảo sát nguồn nguyên liệu thô sẵn có tại Việt Nam

Một trong những nội dung trọng tâm của dự án là khảo sát các nguồn nguyên liệu thô sẵn có tại Việt Nam như sinh khối nông nghiệp, dầu ăn đã qua sử dụng, rác thải và công nghệ chuyển đổi phù hợp để sản xuất SAF.

Từ đó, có đủ thông tin để phân tích, đánh giá, nhận diện các đặc điểm và yếu tố ảnh hưởng đến việc phát triển, triển khai SAF.

Từ kết quả khảo sát hiện trạng, Cục Hàng không Việt Nam sẽ nghiên cứu đề xuất mô hình chuỗi cung ứng, giải pháp quản lý và lộ trình từng bước đưa SAF vào áp dụng tại thị trường Việt Nam; đồng thời đánh giá và sàng lọc kỹ lưỡng các nguồn nguyên liệu tiềm năng sẵn có tại Việt Nam cũng như các lộ trình chuyển đổi công nghệ phù hợp.

Cùng với đó, cơ quan quản lý sẽ tổ chức đào tạo chuyên sâu, tập huấn kỹ thuật chuyển giao công nghệ cho đội ngũ cán bộ hàng không trong nước và đưa ra khuyến nghị về các hành động tiếp theo để triển khai ngành công nghiệp SAF tại Việt Nam.