Thâm hụt, lạm phát và Fed gây sức ép lên trái phiếu Mỹ, giới đầu tư dè chừng

Chưa bao giờ kể từ năm 2006, lợi suất của những trái phiếu Kho bạc Mỹ có kỳ hạn dài nhất lại duy trì ở mức cao như hiện nay trong một khoảng thời gian dài đến vậy.

Thâm hụt ngân sách khổng lồ, một làn sóng phát hành trái phiếu doanh nghiệp mới và cuộc họp Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) có thể mang tính quyết định được dự báo sẽ tiếp tục khiến giới đầu tư thận trọng trong những tuần tới.

Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 30 năm đã chạm 5,34% vào giữa tháng 8, mức cao nhất kể từ năm 2007 và chỉ thấp hơn 10 điểm cơ bản so với mức cao nhất trong 22 năm.

Tính đến thứ Hai (31/8), lợi suất đã đóng cửa trên ngưỡng 5% trong 55 phiên kể từ đầu tháng 1, nhiều nhất trong bất kỳ năm nào kể từ năm 2006. Đến thứ Ba (1/9), lợi suất đứng ở mức 5,27%.

Nhiều nhà đầu tư không kỳ vọng xu hướng này sẽ đảo chiều bền vững, ngay cả sau khi Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent khiến thị trường bất ngờ vào tháng trước khi công bố kế hoạch mở rộng chương trình mua lại trái phiếu cũ, nhằm kiềm chế đà tăng của lợi suất.

Các đợt mua vào của Bộ Tài chính Mỹ sẽ phần nào bị đối trọng bởi lượng trái phiếu doanh nghiệp dự kiến phát hành trị giá 215 tỷ USD trong tháng 9, sau khi hoạt động phát hành đạt mức kỷ lục trong tháng 8. Trong khi đó, rất ít người kỳ vọng những lo ngại về ngân sách Mỹ - vốn đã gây sức ép lên thị trường trái phiếu Chính phủ - sẽ sớm biến mất.

John Briggs, Trưởng bộ phận chiến lược lãi suất Mỹ tại Natixis North America, nhận định lợi suất trái phiếu kỳ hạn dài sẽ tiếp tục ở mức cao “cho đến khi cải cách các chương trình phúc lợi bắt buộc làm thay đổi bức tranh thâm hụt ngân sách”.

“Các chương trình mua lại trái phiếu chỉ như muối bỏ bể”, ông nói.

Trong khi đó, cuộc họp của Fed vào tháng 9 sẽ là phép thử đối với quyết tâm của Chủ tịch Kevin Warsh trong việc tăng lãi suất trước tình trạng lạm phát dai dẳng. Nếu Ngân hàng Trung ương Mỹ do dự trong việc tăng lãi suất, đà bán tháo trái phiếu kỳ hạn dài được dự báo sẽ càng mạnh hơn.

Trong phiên giao dịch hôm thứ Hai, thị trường dự đoán Fed có khoảng 70% khả năng tăng lãi suất tại cuộc họp ngày 15-16/9, với mức tăng được kỳ vọng khoảng 0,17 điểm phần trăm, sau khi Chủ tịch Kevin Warsh đưa ra những phát biểu cứng rắn tại Hội nghị Jackson Hole tuần trước.

Số liệu việc làm của Mỹ trong tháng 8, dự kiến công bố vào thứ Sáu (4/9), cùng với các dữ liệu lạm phát quan trọng được công bố ngày 11/9, sẽ cung cấp thêm những dấu hiệu về mức độ gia tăng của áp lực giá trong nền kinh tế.

Do trái phiếu kỳ hạn càng dài càng nhạy cảm với những lo ngại về lạm phát, nếu xuất hiện dấu hiệu cho thấy Fed vẫn giữ nguyên chính sách ngay cả khi tốc độ tăng giá tiêu dùng tăng nhanh, các nhà đầu tư sẽ càng có lý do để tránh xa trái phiếu kỳ hạn 30 năm - một phân khúc đang chịu nhiều sức ép.

“Nếu muốn kéo lợi suất ở kỳ hạn dài xuống, bạn phải thắt chặt lãi suất”, Gregory Faranello, Trưởng bộ phận giao dịch và chiến lược lãi suất Mỹ tại AmeriVet Securities, cho biết.

Ông cho biết kỳ vọng Fed sẽ tăng lãi suất, đồng thời giữ quan điểm tích cực đối với trái phiếu Kho bạc kỳ hạn 10 năm và các kỳ hạn ngắn hơn.

Tuy nhiên, một số nhà đầu tư khác lại đang đặt cược vào khả năng thị trường tiếp tục suy yếu. Giao dịch quyền chọn trái phiếu Kho bạc hôm thứ Hai cho thấy các nhà giao dịch đang hướng tới những mức lợi suất cao hơn đáng kể đối với trái phiếu kỳ hạn 30 năm. Trong một giao dịch, nhà đầu tư đặt cược lợi suất có thể tăng lên khoảng 5,7% trước khi hợp đồng đáo hạn vào ngày 20/11.

Bức tranh thị trường càng trở nên phức tạp bởi vị thế khá đặc thù của trái phiếu kỳ hạn 30 năm trong thị trường Kho bạc Mỹ trị giá 31.000 tỷ USD.

Nhu cầu đối với trái phiếu Kho bạc kỳ hạn dài chủ yếu đến từ các nhà đầu tư như các công ty bảo hiểm và quỹ hưu trí, những tổ chức cần các tài sản có kỳ hạn dài để cân đối với các nghĩa vụ tài chính kéo dài qua nhiều thập niên.

Ngược lại, các nhà quản lý trái phiếu muốn giảm mức độ nhạy cảm của danh mục trước biến động lãi suất - thường hạn chế tỷ trọng đầu tư vào các trái phiếu kỳ hạn dài.

Điều này khiến trái phiếu Kho bạc kỳ hạn 30 năm trở thành một phân khúc tương đối đặc biệt: Nguồn cầu tự nhiên bị giới hạn, trong khi các yếu tố như thâm hụt ngân sách, nguồn cung trái phiếu Chính phủ và kỳ vọng chính sách tiền tệ của Fed đều có thể tạo sức ép lớn lên lợi suất.

Với việc lợi suất đã duy trì trên 5% trong thời gian dài nhất kể từ năm 2006, giới đầu tư hiện phải đối mặt với câu hỏi liệu đợt tăng lợi suất này chỉ là một giai đoạn tạm thời hay đang phản ánh một sự thay đổi căn bản trong cách thị trường định giá rủi ro tài khóa và lạm phát của Mỹ.

Một số nhà đầu tư đặt câu hỏi về việc trái phiếu kỳ hạn dài còn có thể giảm giá sâu đến đâu, sau khi lợi suất đã tăng khoảng 65 điểm cơ bản so với mức đáy trong năm nay.

John Briggs của Natixis, người đã duy trì quan điểm bi quan đối với nhóm trái phiếu kỳ hạn dài trong suốt năm nay, cho biết ông đã chuyển sang trạng thái “trung lập hơn” ở mặt bằng hiện tại.

“Lợi suất kỳ hạn 30 năm vẫn có xu hướng nhích lên, nhưng mức phần bù kỳ hạn (term premium) và lợi suất thực (real yields) đã tăng khá xa. Lợi suất không thể tiếp tục tăng với tốc độ cao mãi mãi”, ông nói.

Priya Misra, nhà quản lý danh mục đầu tư tại JPMorgan Asset Management, cho rằng các chương trình mua lại trái phiếu của Bộ Tài chính Mỹ có thể giúp củng cố nhu cầu đối với trái phiếu kỳ hạn dài, nhưng “hoàn toàn có thể bị lấn át bởi làn sóng nguồn cung trái phiếu từ quá trình xây dựng hạ tầng AI”.

“Có thể chúng ta đang tiến gần đến đỉnh của lợi suất ở kỳ hạn dài, nhưng vẫn tồn tại nhiều bất định do có quá nhiều lực tác động đan xen đang diễn ra”, bà nói.