Từ 1/9, loạt chính sách mới về đất đai, nhà ở có hiệu lực: Người dân cần đặc biệt lưu ý điều gì?

Mỗi thửa đất sẽ có “căn cước” riêng

Một trong những thay đổi đáng chú ý từ ngày 1/9 là việc triển khai Cơ sở dữ liệu định danh địa điểm, theo Nghị định 326/2026/NĐ-CP.

Theo khoản 2 Điều 2, đối tượng được định danh địa điểm rất rộng, gồm thửa đất, công trình kiến trúc, công trình xây dựng, kết cấu xây dựng, địa danh, các cấu trúc vật lý và những đối tượng khác được quy định tại Phụ lục của Nghị định.

Đáng chú ý, trong 71 đối tượng được liệt kê tại Phụ lục, thửa đất là đối tượng thứ 71, mang mã đối tượng LA01.

Theo Điều 3 và Điều 4, mỗi địa điểm chỉ có một mã định danh duy nhất, không trùng lặp trong toàn hệ thống. Mã định danh địa điểm là dãy số tự nhiên gồm 12 chữ số, do Cơ sở dữ liệu định danh địa điểm xác lập.

Mã này phải bảo đảm tính ổn định lâu dài, đồng thời có khả năng liên kết, tích hợp, kết nối và chia sẻ dữ liệu với các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành.

Điều này được kỳ vọng tạo nền tảng để kết nối dữ liệu về đất đai, địa chỉ, công trình và các thông tin liên quan, qua đó giảm tình trạng dữ liệu phân tán giữa nhiều hệ thống.

Một điểm người dân cần đặc biệt lưu ý là Nghị định có hiệu lực từ 1/9 không đồng nghĩa toàn bộ thửa đất trên cả nước sẽ đồng loạt được cấp mã định danh ngay trong ngày này.

Theo Điều 17 Nghị định 326, đối với những đối tượng đã có đầy đủ thông tin tối thiểu, các bộ, cơ quan ngang bộ thực hiện đồng bộ dữ liệu vào Cơ sở dữ liệu định danh địa điểm để triển khai khi Nghị định có hiệu lực. Trong trường hợp thông tin chưa đầy đủ, cơ quan có thẩm quyền phải xây dựng lộ trình thu thập, tạo lập, bổ sung và đồng bộ dữ liệu.

VNeID có thêm dữ liệu về địa điểm

Một thay đổi khác đáng chú ý là từ 1/9, tổ chức, cá nhân được khai thác dữ liệu công khai về định danh địa điểm trên VNeID.

Khoản 2 Điều 7 quy định tổ chức, cá nhân được khai thác dữ liệu công khai về định danh địa điểm trên ứng dụng định danh quốc gia. Đồng thời, mỗi cá nhân, tổ chức có thể khai thác thông tin của chính mình trong Cơ sở dữ liệu định danh địa điểm thông qua VNeID.

Những dữ liệu công khai có thể gồm: mã định danh địa điểm, loại đối tượng, địa chỉ, lối tiếp cận, mã bưu chính, tọa độ, trạng thái hoạt động hoặc sử dụng, tên địa điểm, dấu hiệu nhận biết và thông tin địa chỉ các thành phần thuộc địa điểm.

Trong một số trường hợp, việc khai thác dữ liệu được thực hiện thông qua tổ chức cung cấp dịch vụ xác thực điện tử và có thể phát sinh phí khai thác, sử dụng thông tin.

Việc dữ liệu định danh địa điểm được khai thác trên VNeID không có nghĩa người dân có thể tùy ý tra cứu toàn bộ thông tin về quyền sử dụng đất của người khác.

Theo khoản 3 Điều 7, thông tin trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; thông tin về cơ quan, tổ chức, cá nhân sở hữu hoặc sử dụng địa điểm cùng một số dữ liệu khác thuộc nhóm thông tin không công khai.

Việc khai thác, chia sẻ các dữ liệu này phải tuân thủ quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân và bảo vệ bí mật nhà nước.

Có thể giảm giấy tờ khi làm thủ tục hành chính

Một tác động đáng chú ý khác của cơ chế mới nằm ở việc khai thác dữ liệu để giải quyết thủ tục hành chính. Khoản 1 Điều 7 Nghị định 326 quy định, khi chia sẻ, khai thác dữ liệu định danh địa điểm, cơ quan giải quyết thủ tục hành chính không yêu cầu cung cấp lại thành phần hồ sơ nếu thông tin trong thành phần hồ sơ đó đã có dữ liệu trong Cơ sở dữ liệu định danh địa điểm.

Cơ sở dữ liệu này được xây dựng từ dữ liệu về địa chỉ, đất đai, công trình kiến trúc, công trình xây dựng, kết cấu xây dựng, nền địa lý... trong các cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu chuyên ngành.

Điều này có thể giúp giảm việc người dân, doanh nghiệp phải kê khai hoặc nộp lại những thông tin mà cơ quan nhà nước đã có thể khai thác từ hệ thống dữ liệu.

Tuy nhiên, cần hiểu đúng: quy định mới không đồng nghĩa với việc tất cả giấy tờ trong hồ sơ thủ tục hành chính sẽ tự động được bãi bỏ.

Việc không phải cung cấp lại chỉ áp dụng đối với những thông tin cần thiết đã thực sự có trong Cơ sở dữ liệu định danh địa điểm và có thể được khai thác theo quy định.