Tháng 3/2027, đề án cải cách tiền lương sẽ trình Trung ương: Lộ trình ra sao, lương công chức có gì thay đổi?
Dự kiến trình Trung ương vào tháng 3/2027, đề án cải cách tiền lương kỳ vọng thay đổi cách tính lương công chức sau nhiều năm áp dụng cơ chế hiện hành.

Tại Hội nghị đối thoại chính sách phát triển hệ sinh thái kinh tế bạc diễn ra mới đây, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cho biết Hội nghị Trung ương 5 khóa XIV dự kiến ban hành nghị quyết mới về cải cách tiền lương và bảo hiểm xã hội, làm cơ sở sửa đổi toàn diện Luật Bảo hiểm xã hội.
Bên cạnh đó, Bộ luật Lao động cũng sẽ được sửa đổi nhằm thích ứng với tình trạng già hóa dân số, tạo điều kiện để người cao tuổi tiếp tục tham gia thị trường lao động phù hợp với sức khỏe và khả năng.
Theo kế hoạch, Đề án cải cách chính sách tiền lương và bảo hiểm xã hội dự kiến được trình Bộ Chính trị, Ban Bí thư vào tháng 2/2027, trước khi báo cáo Hội nghị Trung ương 5 vào tháng 3/2027.
Lộ trình trình đề án cải cách tiền lương đã được xác định đến tháng 3/2027
Cụ thể, Quyết định 124/QĐ-BCĐCCTLBHXH ngày 29/8/2026 đã ban hành Kế hoạch nghiên cứu, xây dựng Đề án cải cách chính sách tiền lương và bảo hiểm xã hội trình Hội nghị lần thứ 5 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV.
Theo quyết định này, Bộ Nội vụ được giao chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành và cơ quan liên quan thực hiện 3 nhóm nhiệm vụ, gồm nghiên cứu, xây dựng đề án trình Hội nghị Trung ương 5 khóa XIV; tổng hợp, hoàn thiện đề án và xây dựng dự thảo nghị quyết; triển khai các nhiệm vụ thực hiện đề án sau khi trình Hội nghị Trung ương.
Trong giai đoạn từ tháng 8 đến tháng 9/2026, Bộ Nội vụ cùng các thành viên Ban Chỉ đạo thực hiện việc tổng hợp, xây dựng và hoàn thiện lần đầu dự thảo đề án, đồng thời lấy ý kiến chuyên gia. Đến tháng 10/2026, dự thảo được tiếp tục hoàn thiện lần thứ hai và trình Ban Chỉ đạo.
Sang tháng 11/2026, Bộ Nội vụ báo cáo Đảng ủy Chính phủ để tiếp thu, hoàn thiện dự thảo đề án.
Song song với quá trình xây dựng đề án, dự thảo nghị quyết cũng được triển khai theo lộ trình riêng. Từ tháng 8 đến tháng 11/2026, các cơ quan liên quan xây dựng, hoàn thiện dự thảo nghị quyết lần đầu. Tháng 12/2026, dự thảo được trình Ban Chỉ đạo và báo cáo Đảng ủy Chính phủ để tiếp thu, hoàn thiện.
Đến tháng 1/2027, dự thảo nghị quyết được hoàn thiện lần thứ hai. Tháng 2/2027, Bộ Nội vụ tiếp tục báo cáo Đảng ủy Chính phủ về dự thảo này, đồng thời trình Bộ Chính trị, Ban Bí thư.
Theo kế hoạch, tháng 3/2027, Đề án cải cách chính sách tiền lương và bảo hiểm xã hội sẽ được trình Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV tại Hội nghị lần thứ 5.
Một trong những nội dung đáng chú ý của lộ trình cải cách là định hướng thay đổi phương thức xác định và chi trả tiền lương trong khu vực công.
Theo Nghị quyết 27 năm 2018, mục tiêu đặt ra là xây dựng hệ thống bảng lương mới theo vị trí việc làm, chức danh và chức vụ lãnh đạo, thay thế cách tính lương dựa trên mức lương cơ sở và hệ số như hiện nay.
Tuy nhiên, kế hoạch cải cách tổng thể dự kiến triển khai từ tháng 7/2024 đã chưa thể thực hiện hai nội dung cốt lõi là xây dựng bảng lương mới và sắp xếp lại các chế độ phụ cấp. Thay vào đó, chính sách tiền lương được điều chỉnh thông qua việc tăng mức lương cơ sở.
Cụ thể, từ tháng 7/2024, mức lương cơ sở tăng từ 1,8 triệu đồng lên 2,34 triệu đồng/tháng. Tiếp đó, từ ngày 1/7/2026, mức lương cơ sở tiếp tục được điều chỉnh lên 2,53 triệu đồng/tháng theo Nghị định 161/2026.
Đây là bước điều chỉnh nhằm cải thiện thu nhập của cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang hưởng lương từ ngân sách nhà nước, trong khi mục tiêu dài hạn của cải cách tiền lương là từng bước thay đổi phương thức xác định và chi trả tiền lương trong khu vực công.
Hiện nay, tiền lương của công chức vẫn được tính theo công thức: Lương = Hệ số lương x Mức lương cơ sở. Trong đó, hệ số lương được quy định tại Nghị định 204/2004.
Như vậy, nếu cải cách tiền lương theo định hướng của Nghị quyết 27 được triển khai, phương thức tính lương dựa trên hệ số và mức lương cơ sở sẽ được thay thế bằng hệ thống bảng lương gắn với vị trí việc làm, chức danh và chức vụ lãnh đạo.
Sau 33 năm, mức lương cơ sở đã tăng hơn 21 lần
Nhìn lại quá trình điều chỉnh tiền lương, từ năm 1993 đến nay, sau 33 năm, mức lương cơ sở đã có 20 lần tăng. Từ mức 120.000 đồng/tháng, con số này đã tăng lên 2,53 triệu đồng/tháng từ ngày 1/7/2026, tương đương mức tăng hơn 21 lần.
Trước ngày 1/12/1993, tiền lương của người lao động được quy định tại nhiều văn bản khác nhau, bao gồm bảng lương chức vụ dân cử, bảng lương chuyên môn nghiệp vụ ngành tòa án, kiểm sát, cán bộ, công nhân viên cơ quan Đảng, đoàn thể, công chức, viên chức hành chính, sự nghiệp, lực lượng vũ trang và tiền lương trong các doanh nghiệp.

Ngày 26/1/1994, Chính phủ ban hành Nghị định 5-CP quy định tạm thời việc thực hiện mức lương mới đối với người đương nhiệm trong các cơ quan nhà nước, Đảng, đoàn thể, lực lượng vũ trang và doanh nghiệp; đồng thời điều chỉnh mức lương hưu, mức trợ cấp đối với các đối tượng chính sách xã hội.
Theo nghị định này, mức tiền lương tối thiểu 120.000 đồng/tháng được thực hiện từ ngày 1/12/1993. Đây là mức lương cơ sở đầu tiên được sử dụng làm căn cứ tính các mức lương và phụ cấp theo hệ số mức lương, hệ số các mức phụ cấp lương của người lao động.
Từ ngày 1/1/1997, mức lương này được sử dụng chính thức với khái niệm "mức lương tối thiểu", sau đó chuyển thành "mức lương tối thiểu chung", áp dụng đối với người lao động hưởng lương, phụ cấp từ nguồn kinh phí thuộc ngân sách nhà nước và người lao động trong các doanh nghiệp.
Đến ngày 1/7/2013, Chính phủ không còn quy định mức lương tối thiểu chung mà tách thành lương tối thiểu áp dụng cho người lao động khu vực tư nhân và lương cơ sở áp dụng cho người lao động khu vực công, gồm cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang.
Từ đó đến nay, mức lương cơ sở tiếp tục được sử dụng làm căn cứ tính tiền lương trong các bảng lương, mức phụ cấp và thực hiện các chế độ khác đối với người lao động khu vực công.