Thành phố đáng sống nhất thế giới tại Việt Nam sẽ trở thành đô thị biển kết nối toàn cầu, hướng tới hàng đầu châu Á

Tái cấu trúc toàn bộ không gian phát triển

Theo Dự thảo Quy hoạch chung TP. Đà Nẵng đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075, phạm vi lập quy hoạch bao gồm toàn bộ địa giới hành chính thành phố và không gian biển theo quy định. Tổng diện tích địa giới hành chính khoảng 11.870,34km2.

Quy hoạch được xây dựng với các mốc ngắn hạn đến năm 2040, có xét đến năm 2030; dài hạn đến năm 2050 và tầm nhìn đến năm 2075. Hồ sơ đã được Bộ Xây dựng tổ chức hội nghị thẩm định ngày 8/9/2026.

Điểm đáng chú ý nhất của đồ án là TP. Đà Nẵng sẽ không chỉ mở rộng quy mô đô thị mà hướng tới tái cấu trúc không gian phát triển theo mô hình tích hợp, đa cực, đa trung tâm, đa tầng và đa lớp.

Mục tiêu đến năm 2050 là xây dựng Đà Nẵng trở thành thành phố biển sinh thái, hiện đại, thông minh, giàu bản sắc, an toàn, hấp dẫn và đáng sống mang tầm quốc tế; đồng thời trở thành một cực tăng trưởng quan trọng của quốc gia, giữ vai trò trung tâm về khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo, logistics, kinh tế biển, thương mại, tài chính, thương mại tự do, khoa học - công nghệ, chuyển đổi số và kinh tế số.

Ở lĩnh vực dịch vụ, Đà Nẵng được định hướng trở thành trung tâm du lịch - di sản, văn hóa - thể thao, giáo dục - đào tạo và y tế chất lượng cao.

Đến năm 2075, tham vọng được đẩy lên một cấp độ khác: Đà Nẵng hướng tới trở thành thành phố biển sinh thái, hiện đại, thông minh, kết nối toàn cầu, nằm trong nhóm những đô thị giàu bản sắc hàng đầu châu Á và đáp ứng các tiêu chí, điều kiện của đô thị đặc biệt.

Một thành phố, 3 vùng, 3 cực, 2 trục và 4 hành lang

Để hiện thực hóa định hướng này, Dự thảo Quy hoạch đề xuất cấu trúc “3 vùng - 3 cực - 2 trục - 4 hành lang”, tạo nên mạng lưới liên kết thay vì tập trung phát triển vào một lõi đô thị duy nhất. Trong đó, cực phía Bắc lấy trung tâm Đà Nẵng hiện hữu và phần mở rộng làm hạt nhân. Cực phía Nam gồm Chu Lai - Tam Kỳ - Núi Thành. Cực liên kết khu vực Nam Hội An gồm Duy Xuyên - Thăng Bình - Quế Sơn.

Hai trục Bắc - Nam cùng bốn hành lang Đông - Tây sẽ tạo mạng lưới kết nối từ khu vực ven biển phía Đông tới các vùng nông nghiệp, lâm nghiệp và miền núi phía Tây. Đây cũng là một trong những điểm được Bộ Xây dựng lưu ý, khi yêu cầu tiếp tục hoàn thiện hệ thống giao thông và tăng cường kết nối giữa phía Đông với phía Tây thành phố.

Cách tổ chức này cho thấy Đà Nẵng đang chuyển từ tư duy phát triển một đô thị trung tâm sang một chuỗi đô thị có nhiều cực tăng trưởng, trong đó mỗi khu vực đảm nhận một chức năng và được liên kết bằng hệ thống giao thông, hạ tầng kỹ thuật và các hành lang kinh tế.

Theo dự thảo, dân số toàn thành phố được dự báo khoảng 5 triệu người vào năm 2040 và khoảng 6 triệu người vào năm 2050; sức chứa và khả năng dung nạp dân số được dự trữ ở mức khoảng 8 triệu người. Các chỉ tiêu này vẫn đang được tiếp tục rà soát, điều chỉnh trong quá trình thẩm định.

Tam Kỳ, Hội An trở thành những mắt xích mới

Trong cấu trúc đô thị mới, Tam Kỳ được xác định là một trong những hạt nhân quan trọng ở phía Nam. Đô thị này có diện tích khoảng 9.398ha, dân số dự báo đến năm 2050 khoảng 280.000 người, giữ vai trò trung tâm nghiên cứu đổi mới sáng tạo, kinh tế, văn hóa, y tế và giáo dục, đồng thời là hạt nhân đô thị của cụm động lực phát triển phía Nam.

Trong khi đó, Hội An được định hướng trở thành đô thị hạt nhân du lịch trong tam giác di sản Hội An - Cù Lao Chàm - Mỹ Sơn. Với diện tích khoảng 6.355ha và dân số dự báo khoảng 230.000 người vào năm 2050, khu vực này được yêu cầu cân bằng giữa bảo tồn và phát triển, lấy cấu trúc cảnh quan tự nhiên và môi trường làm trọng tâm.

Như vậy, trong cấu trúc mới, Đà Nẵng không chỉ dựa vào các động lực đô thị, công nghiệp hay dịch vụ hiện đại mà còn khai thác hệ thống di sản và cảnh quan như một phần quan trọng của cấu trúc phát triển.

Từ “Đô thị - Nông thôn” đến “Sông - Biển - Rừng”

Một điểm khác biệt đáng chú ý của dự thảo là tư duy phát triển không gian được đặt trong mối liên kết giữa “Đô thị - Nông thôn”, “Đô thị - Di sản” và “Sông - Biển - Rừng”.

Các không gian này được định hướng trở thành một hệ sinh thái thống nhất, trong đó phát triển kinh tế phải song hành với bảo vệ môi trường, sử dụng hiệu quả tài nguyên và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Đây cũng là lý do dự thảo không chỉ tập trung vào mở rộng đô thị mà còn đặt ra yêu cầu tổ chức không gian xanh, mặt nước, không gian biển, không gian ngầm và các giải pháp nâng cao khả năng chống chịu của đô thị.

Tại hội nghị thẩm định, các thành viên Hội đồng đề nghị Đà Nẵng tiếp tục làm rõ hệ thống không gian xanh, mặt nước; nghiên cứu không gian ngầm; định hướng phát triển năng lượng tái tạo ngoài khơi và rà soát hệ thống thu gom, xử lý chất thải rắn sinh hoạt.

Đặc biệt, với các khu vực phát triển mới trên không gian biển, Bộ Xây dựng yêu cầu phải đánh giá đầy đủ điều kiện tự nhiên, thủy động lực, môi trường, hạ tầng, cảnh quan, quốc phòng - an ninh và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu, nước biển dâng trước khi triển khai.

Một trong những yêu cầu xuyên suốt của quy hoạch là hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội phải được phát triển đồng bộ, đóng vai trò dẫn dắt và định hình không gian. Điều này đặc biệt quan trọng khi Đà Nẵng đang hướng tới một cấu trúc đô thị trải rộng, nhiều cực và nhiều hành lang liên kết.

Trong các định hướng phát triển trước đó, thành phố cũng đã xác định ưu tiên các dự án tạo không gian phát triển mới, hạ tầng giao thông kết hợp đô thị theo mô hình TOD, hạ tầng phục vụ Khu thương mại tự do, khu công nghệ cao, khu công nghiệp, logistics và các hạ tầng phục vụ chuyển đổi số, vi mạch bán dẫn, trí tuệ nhân tạo. Trong đồ án mới, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tiếp tục được xác định là nền tảng trong tổ chức không gian, quản lý và phát triển đô thị, nông thôn.

Nếu được triển khai đồng bộ, cấu trúc này sẽ tạo ra một Đà Nẵng có nhiều trung tâm chức năng thay vì phụ thuộc vào một lõi đô thị duy nhất; đồng thời mở rộng không gian phát triển từ khu vực ven biển sang phía Tây, phía Nam và các vùng liên kết.

Trở thành đô thị đặc biệt vào năm 2075

Dự thảo Quy hoạch chung TP. Đà Nẵng đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075 vì thế không đơn thuần là câu chuyện mở rộng địa giới hay gia tăng dân số. Điểm cốt lõi nằm ở việc tái định hình cấu trúc phát triển của toàn thành phố, kết nối các cực đô thị, các hành lang kinh tế, không gian biển, vùng di sản và khu vực miền núi trong một hệ thống thống nhất.

Nếu mục tiêu đến năm 2050 là xây dựng một thành phố biển sinh thái, hiện đại, thông minh và đáng sống mang tầm quốc tế, thì tầm nhìn 2075 đặt Đà Nẵng vào một tham vọng lớn hơn: trở thành đô thị kết nối toàn cầu, giàu bản sắc hàng đầu châu Á và đủ điều kiện hướng tới mô hình đô thị đặc biệt.

Để biến tầm nhìn đó thành hiện thực, thách thức lớn nhất sẽ không chỉ nằm ở quy mô đầu tư mà còn ở khả năng tổ chức không gian, phát triển hạ tầng đồng bộ, bảo vệ hệ sinh thái và bảo đảm sự liên kết thực chất giữa các cực phát triển.

Đây cũng là yêu cầu được Bộ Xây dựng nhấn mạnh khi đề nghị Đà Nẵng tiếp tục hoàn thiện đồ án theo hướng có tầm nhìn dài hạn nhưng đủ linh hoạt để thích ứng với những thay đổi về kinh tế - xã hội, khoa học - công nghệ và biến đổi khí hậu.