Thanh tra Chính phủ phát hiện nhiều doanh nghiệp khoáng sản nợ tiền, lệch số liệu: 2 công ty niêm yết bị gọi tên
Kết luận mới công bố của Thanh tra Chính phủ chỉ ra nhiều doanh nghiệp khoáng sản còn nợ tiền và chênh lệch lớn giữa số liệu khai thác với khối lượng kê khai thuế, phí.
Mới đây, Thanh tra Chính phủ công khai Kết luận thanh tra số 467/KL-TTCP ngày 18/7/2026 về công tác quản lý thăm dò, khảo sát, quy hoạch, cấp phép, khai thác và vận chuyển khoáng sản làm vật liệu xây dựng tại một số địa phương khu vực phía Nam.
Kết luận cho thấy bên cạnh những khoản thu ngân sách lớn từ hoạt động khai thác khoáng sản, một số doanh nghiệp vẫn còn nghĩa vụ tài chính chưa hoàn tất. Cơ quan thanh tra đồng thời phát hiện chênh lệch đáng kể giữa số liệu khoáng sản khai thác được báo cáo và khối lượng kê khai để tính thuế, phí tại nhiều mỏ.
Theo kết quả thanh tra, trong giai đoạn từ ngày 1/1/2019 đến 30/6/2024, ngân sách Nhà nước đã thu hơn 650 tỷ đồng từ hoạt động khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường tại Đồng Tháp. Con số này tại Bình Phước là hơn 809 tỷ đồng, Đồng Nai hơn 3.379 tỷ đồng và Bà Rịa - Vũng Tàu hơn 736 tỷ đồng.
Tại Bình Phước, cơ quan thanh tra xác định 3 đơn vị khai thác khoáng sản còn nợ tổng cộng gần 9,9 tỷ đồng. Trong đó, gần 9,3 tỷ đồng là tiền cấp quyền khai thác khoáng sản.
Cụ thể, CTCP Hóa An (MCK: DHA) còn khoản tiền cấp quyền khai thác liên quan đến mỏ đá xây dựng tại xã Tân Lợi, huyện Hớn Quản cũ. Trong khi đó, Công ty TNHH Đức Bình còn nghĩa vụ tài chính tại mỏ đá xây dựng Phước Thiện, huyện Bù Đốp cũ.
Ngoài ra, Công ty TNHH MTV Sản xuất Thương mại Đô Thành, đơn vị khai thác mỏ đất sét làm gạch ngói tại xã An Khương, huyện Hớn Quản cũ, còn nợ hơn 568 triệu đồng tiền ký quỹ bảo vệ môi trường.
Tại Bà Rịa - Vũng Tàu, Công ty TNHH MTV Khai thác Xây dựng Bảo Châu, chủ đầu tư mỏ cát xây dựng 55 tại xã Bưng Riềng, huyện Xuyên Mộc cũ, còn nợ ngân sách Nhà nước hơn 3,33 tỷ đồng và 200 triệu đồng tiền ký quỹ bảo vệ môi trường.
Một trường hợp khác được nêu trong kết luận là mỏ đá xây dựng tại thôn 7, xã Long Giang, thị xã Phước Long cũ, do Công ty TNHH MTV Sản xuất Thương mại Phú Hương làm chủ đầu tư. Theo Thanh tra Chính phủ, UBND tỉnh Bình Phước mới xác định và tính tiền cấp quyền đối với khoáng sản chính là đá xây dựng, trong khi chưa tính khoản tiền cấp quyền đối với phần khoáng sản làm vật liệu san lấp. Qua kiểm tra thực tế, cơ quan thanh tra nhận thấy chủ đầu tư có hoạt động khai thác và sử dụng đất đá tầng phủ để san lấp các công trình phụ trợ.
Tại mỏ đá xây dựng Mũi Tàu, xã Tân Lập, huyện Đồng Phú cũ, cơ quan chức năng đã xác định và tính tiền cấp quyền khai thác đối với hơn 26,9 triệu m3 khoáng sản. Tuy nhiên, vẫn còn hơn 247.000 m3 chưa được tính tiền cấp quyền khai thác.
Ở Đồng Nai, vấn đề xác định tiền cấp quyền đối với đất đá tầng phủ cũng được cơ quan thanh tra lưu ý. Tại 3 trong số 4 mỏ được kiểm tra, gồm Tân Cang 3, Tân Cang 5 và Thiện Tân 5 (thuộc CTCP Đầu tư Xây dựng và Vật liệu Đồng Nai (MCK: DND)), các chủ đầu tư đã sử dụng phần đất đá này làm vật liệu san lấp và kê khai, nộp thuế.
Đến năm 2024, UBND tỉnh Đồng Nai mới thực hiện xác định và tính bổ sung tiền cấp quyền đối với phần khoáng sản đi kèm dựa trên khối lượng mà chủ đầu tư đã kê khai nộp thuế tài nguyên và phí bảo vệ môi trường trong giai đoạn từ ngày 1/1/2017 đến 31/12/2024.
Tại Bà Rịa - Vũng Tàu, cơ quan thanh tra cũng chỉ ra việc Hội đồng tính, thẩm định tiền cấp quyền khai thác khoáng sản của tỉnh cho phép chủ đầu tư mỏ đất sét gạch ngói tại thôn 3, xã Suối Rao, huyện Châu Đức là CTCP Gạch ngói Gốm Xây dựng Mỹ Xuân sử dụng hơn 435.300m3 khoáng sản đi kèm, gồm đất đá tầng phủ, để san gạt và phục hồi mặt bằng sau khai thác. Thanh tra Chính phủ đánh giá việc này chưa phù hợp với thực tế.
