Thủ tướng Lê Minh Hưng có chỉ đạo nóng về dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam

Chiều 27/6, Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì Hội nghị sơ kết công tác 6 tháng đầu năm 2026 của Ban Chỉ đạo Nhà nước các công trình, dự án trọng điểm, quan trọng quốc gia trong lĩnh vực giao thông vận tải.

Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, trong 6 tháng đầu năm, nhiều dự án hạ tầng giao thông trọng điểm đã đạt kết quả tích cực. Nổi bật là việc hoàn thành và đưa vào khai thác 6 đoạn tuyến thuộc dự án đường bộ cao tốc Bắc - Nam phía Đông với tổng chiều dài 395km, qua đó nối thông toàn tuyến cao tốc từ Lạng Sơn đến Cà Mau.

Bên cạnh đó, dự án cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu cũng đã được đưa vào khai thác, góp phần tăng cường kết nối giữa Cảng hàng không quốc tế Long Thành và hệ thống cảng biển Vũng Tàu. Các dự án Cảng hàng không Cà Mau, Phú Quốc và Gia Bình (giai đoạn 1) đang được triển khai đúng kế hoạch. Riêng dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành, nhiều khó khăn, vướng mắc đã từng bước được tháo gỡ.

Tuy nhiên, Bộ Xây dựng cũng chỉ ra nhiều tồn tại đáng lưu ý. Nhiều dự án vẫn thiếu nguồn vật liệu xây dựng, khiến tiến độ thi công chậm, khối lượng thực hiện trong 6 tháng đầu năm đạt thấp. Công tác giải ngân cũng chưa đáp ứng yêu cầu khi một số dự án dù đã hoàn tất thủ tục đầu tư và thi công liên tục nhưng tỷ lệ giải ngân mới dưới 20%, thậm chí nhiều dự án chưa đạt 10%.

Nhấn mạnh yêu cầu phải đẩy nhanh tiến độ thực hiện và giải ngân các dự án trọng điểm, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết hiện có 38 dự án với tổng mức đầu tư khoảng 5 triệu tỷ đồng. Riêng năm 2026, tổng vốn đã được bố trí cho các dự án này lên tới 220.000 tỷ đồng. Theo Thủ tướng, đây là nguồn lực rất lớn, có ý nghĩa quan trọng trong việc thúc đẩy mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số và giảm hệ số ICOR.

Người đứng đầu Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành và địa phương tuyệt đối không được tự ý lùi, kéo dài hoặc điều chỉnh tiến độ dự án nếu không có lý do khách quan, chính đáng. Đồng thời, giao Tổng Thanh tra Chính phủ phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng Bộ Công an tổ chức thanh tra, kiểm tra chuyên đề về hoạt động khai thác, cung ứng vật liệu xây dựng tại các địa phương. Trường hợp cần thiết, các địa phương phải thu hồi giấy phép đối với những đơn vị không thực hiện đúng quy định để bảo đảm nguồn vật liệu phục vụ các công trình trọng điểm quốc gia.

Đối với từng dự án cụ thể, Thủ tướng yêu cầu Bộ Tài chính và Bộ Xây dựng tăng cường công tác giám sát; Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) chịu trách nhiệm triển khai các nhóm công việc của dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành.

Đáng chú ý, Bộ Xây dựng được giao khẩn trương hoàn thành việc lựa chọn tổ hợp tư vấn quốc tế có năng lực và kinh nghiệm để lập Báo cáo nghiên cứu khả thi (FS) cho dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam, đồng thời thuê đơn vị đủ năng lực để thẩm tra báo cáo này.

Trước đó, vào giữa tháng 5, Ban Quản lý dự án Thăng Long (Bộ Xây dựng) phối hợp với Liên danh tư vấn EVRC tổ chức chương trình roadshow giới thiệu gói dịch vụ tư vấn lập Báo cáo nghiên cứu khả thi, bao gồm thiết kế FEED, cho dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam. Sự kiện đã thu hút hơn 80 nhà đầu tư và đơn vị tư vấn trong và ngoài nước tham dự.

Theo quy hoạch, dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam có tổng chiều dài khoảng 1.541 km, bắt đầu từ ga Ngọc Hồi (Hà Nội) và kết thúc tại ga Thủ Thiêm (TP.HCM), đi qua 15 tỉnh, thành phố gồm Hà Nội, Ninh Bình, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị, Huế, Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Gia Lai, Đắk Lắk, Khánh Hòa, Lâm Đồng, Đồng Nai và TP.HCM.

Dự án được đầu tư mới toàn tuyến đường đôi khổ 1.435 mm, tốc độ thiết kế 350 km/h, tải trọng 22,5 tấn/trục, gồm 23 ga hành khách và 5 ga hàng hóa. Sơ bộ tổng mức đầu tư hơn 1,7 triệu tỷ đồng (khoảng 67,34 tỷ USD).

Theo kế hoạch, công tác lập, thẩm định và phê duyệt Báo cáo nghiên cứu khả thi cùng việc khởi công dự án sẽ được triển khai trong giai đoạn từ quý IV/2026 đến quý IV/2028. Toàn bộ dự án dự kiến cơ bản hoàn thành vào năm 2035.