Thuế nhập khẩu về 0%, Mỹ tăng tốc bán một mặt hàng vào Việt Nam: Nước ta hiện là khách hàng lớn thứ 3 Đông Nam Á

Nhập khẩu đậu tương của Việt Nam tăng mạnh trong 7 tháng đầu năm 2026 trong bối cảnh nhu cầu nguyên liệu cho sản xuất thức ăn chăn nuôi, thủy sản và chế biến thực phẩm tiếp tục duy trì ở mức cao.

Theo số liệu thống kê sơ bộ từ Cục Hải quan, riêng trong tháng 7/2026, Việt Nam nhập khẩu hơn 330.000 tấn đậu tương, trị giá hơn 165 triệu USD, tăng 40% về lượng và 38% về kim ngạch so với tháng trước.

Lũy kế 7 tháng đầu năm 2026, lượng đậu tương nhập khẩu đạt hơn 2,2 triệu tấn với kim ngạch vượt 1 tỷ USD. So với cùng kỳ năm 2025, lượng nhập khẩu tăng khoảng 50%, trong khi giá trị tăng tới 57%. Tốc độ tăng kim ngạch cao hơn sản lượng cho thấy giá nhập khẩu bình quân cũng cao hơn so với cùng kỳ năm trước.

Đậu tương hiện là một trong những nguyên liệu giàu đạm quan trọng của ngành thức ăn chăn nuôi Việt Nam. Trong công thức thức ăn, ngô và lúa mì chủ yếu cung cấp năng lượng, còn đậu tương và các sản phẩm từ đậu tương đóng vai trò bổ sung protein. Theo các doanh nghiệp trong ngành, nhu cầu nguyên liệu phục vụ sản xuất thức ăn chăn nuôi và thủy sản tại Việt Nam hiện lên tới gần 30 triệu tấn mỗi năm.

Brazil và Mỹ tiếp tục là hai nguồn cung đậu tương lớn nhất cho Việt Nam, chiếm phần lớn tổng kim ngạch nhập khẩu mặt hàng này. Trong đó, Brazil giữ vị trí dẫn đầu khi Việt Nam nhập khẩu hơn 1,3 triệu tấn đậu tương từ thị trường này trong 7 tháng đầu năm, trị giá hơn 639 triệu USD. So với cùng kỳ năm trước, lượng nhập khẩu tăng 63% và kim ngạch tăng 71%. Giá nhập khẩu bình quân đạt khoảng 486 USD/tấn, tăng 4%.

Với kim ngạch hơn 639 triệu USD, Brazil chiếm khoảng 58% tổng giá trị đậu tương nhập khẩu của Việt Nam trong giai đoạn này.

Đứng thứ hai là Mỹ với hơn 768.000 tấn đậu tương được xuất sang Việt Nam, trị giá hơn 368 triệu USD. So với cùng kỳ, lượng nhập khẩu tăng 40%, trong khi kim ngạch tăng 48%. Giá nhập khẩu bình quân tăng hơn 6%.

Theo Hội đồng Xuất khẩu Đậu nành Hoa Kỳ (USSEC), Việt Nam là một trong những thị trường năng động của đậu nành Mỹ và hiện là khách hàng mua đậu nành lớn thứ ba tại Đông Nam Á. Nhu cầu được dự báo sẽ tiếp tục tăng nhờ sự phát triển của ngành thực phẩm và thức ăn chăn nuôi.

Trước đó, trong năm 2025, Việt Nam đã nhập khẩu khoảng 517 triệu USD đậu tương từ Mỹ, tăng 11,7% so với năm 2024. Quan hệ thương mại nông sản giữa hai nước cũng được thúc đẩy thông qua các biên bản ghi nhớ và hợp đồng mua bán được ký kết trong chuyến công tác của Bộ Nông nghiệp và Môi trường tại Mỹ vào tháng 6/2025.

Đáng chú ý, thuế nhập khẩu ưu đãi đối với khô dầu đậu tương từ Mỹ vào Việt Nam đã được giảm từ mức 1-2% xuống 0%, tạo thêm điều kiện cho nguồn nguyên liệu này tiếp cận thị trường trong nước, đặc biệt trong bối cảnh các doanh nghiệp sản xuất thức ăn chăn nuôi có nhu cầu lớn về nguồn đạm thực vật.

Đà tăng nhập khẩu đậu tương diễn ra trong bối cảnh Việt Nam sở hữu ngành chăn nuôi và thủy sản quy mô lớn. Việt Nam hiện là một trong những nước sản xuất thịt heo lớn trên thế giới, trong khi thủy sản cũng là ngành kinh tế quan trọng. Bên cạnh đó, nhu cầu sử dụng đậu tương trong các ngành chế biến thực phẩm như dầu ăn, sữa đậu nành, mì ăn liền, bánh kẹo và các sản phẩm thực phẩm có nguồn gốc thực vật cũng tiếp tục gia tăng.

Tuy nhiên, nguồn cung đậu tương trong nước vẫn tương đối hạn chế. Diện tích trồng ngô và đậu tương có xu hướng thu hẹp khi nông dân chuyển sang các loại cây trồng có giá trị kinh tế cao hơn. Đối với lúa mì, điều kiện khí hậu khiến Việt Nam gần như không có khả năng phát triển sản xuất thương mại quy mô lớn.

Theo Hiệp hội Thức ăn chăn nuôi Việt Nam, nguyên liệu nhập khẩu hiện chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành sản xuất thức ăn chăn nuôi. Lúa mì gần như phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn cung bên ngoài, trong khi ngô và đậu tương sản xuất trong nước mới chỉ đáp ứng được một phần nhu cầu.

Sự phụ thuộc này khiến chi phí sản xuất trong nước dễ chịu tác động từ giá nông sản và cước vận tải quốc tế. Đặc biệt, căng thẳng tại Trung Đông từ cuối tháng 2 làm gia tăng lo ngại về chi phí logistics, thúc đẩy một số doanh nghiệp tăng nhập khẩu nhằm chủ động dự trữ nguyên liệu.

Trong ngắn hạn, giới phân tích cho rằng Việt Nam khó có thể giảm nhanh sự phụ thuộc vào nguồn đậu tương nhập khẩu do những hạn chế về quỹ đất, năng suất và hiệu quả canh tác. Vì vậy, biến động của thị trường đậu tương thế giới sẽ tiếp tục ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí sản xuất thức ăn chăn nuôi cũng như giá thành nhiều sản phẩm thực phẩm trong nước.