Trục cao tốc gần 22.000 tỷ nối rừng - biển đầu tiên của Việt Nam dự kiến khai thác sớm 1 năm

Việc điều chỉnh kế hoạch giải ngân hơn 1.046 tỷ đồng tại dự án thành phần 2 không làm thay đổi mục tiêu hoàn thành tuyến cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột. Toàn dự án hiện đã đạt hơn 82% khối lượng thi công và đang được đẩy nhanh tiến độ để đưa vào khai thác đồng bộ ngay trong năm 2026, sớm hơn một năm so với kế hoạch ban đầu.

Trong khi dự án thành phần 2 của cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột đang đề xuất điều chỉnh giảm hơn 1.046 tỷ đồng kế hoạch vốn năm 2026 do nhu cầu giải ngân thấp hơn dự kiến, trên công trường, các nhà thầu vẫn duy trì thi công liên tục theo phương châm "3 ca, 4 kíp", hướng tới mục tiêu hoàn thành toàn tuyến trước ngày 31/12/2026.

Theo Ban Quản lý dự án Đường sắt - chủ đầu tư dự án thành phần 2, năm 2026 dự án được bố trí hơn 3.365 tỷ đồng, gồm hơn 3.258 tỷ đồng vốn kế hoạch năm 2026 và hơn 107 tỷ đồng vốn kéo dài từ năm trước.

Tuy nhiên, sau khi rà soát khối lượng thi công và tiến độ thực tế, chủ đầu tư xác định nhu cầu giải ngân thấp hơn mức vốn được giao.

Ông Phan Tất Thành - Giám đốc điều hành dự án thành phần 2, cho biết thời điểm lập kế hoạch đầu năm, nhiều khối lượng phát sinh và điều chỉnh chưa được xác định đầy đủ nên chưa thể tính toán chính xác nhu cầu vốn. Sau khi cập nhật toàn bộ hiện trường, chủ đầu tư đã hai lần báo cáo Bộ Xây dựng đề xuất điều chỉnh kế hoạch.

Theo phương án đề xuất, kế hoạch vốn ngân sách Nhà nước năm 2026 của dự án sẽ giảm hơn 1.046 tỷ đồng, từ hơn 3.258 tỷ đồng xuống còn khoảng 2.211 tỷ đồng. Đây cũng là mức vốn trung hạn giai đoạn 2026-2030 đã được Thủ tướng Chính phủ giao theo Quyết định số 1060/QĐ-TTg ngày 10/6/2026.

Ban Quản lý dự án Đường sắt cho biết nguồn vốn sau điều chỉnh vẫn đủ đáp ứng nhu cầu thanh toán khối lượng xây lắp theo các hợp đồng đã ký, chưa bao gồm khoảng 900 tỷ đồng vốn dự phòng của dự án. Để bảo đảm cơ sở pháp lý triển khai các bước tiếp theo, chủ đầu tư đã kiến nghị Bộ Xây dựng sớm giao lại kế hoạch vốn và đề nghị Bộ Tài chính chấp thuận phương án điều chỉnh.

Đã hoàn thành hơn 82% khối lượng, phấn đấu đưa toàn tuyến vào khai thác trong năm 2026

Khởi công từ ngày 18/6/2023, cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột giai đoạn 1 hiện đạt hơn 82% giá trị hợp đồng, cơ bản bám sát tiến độ đề ra.

Trong đó: Dự án thành phần 1 đạt gần 88%; Dự án thành phần 2 đạt hơn 72%; Dự án thành phần 3 đạt hơn 97%.

Mặc dù chịu ảnh hưởng của thời tiết bất lợi và biến động giá nhiên liệu, Bộ Xây dựng cùng UBND hai tỉnh Khánh Hòa và Đắk Lắk, các chủ đầu tư và nhà thầu đã triển khai nhiều giải pháp để duy trì tiến độ. Đến nay, 20km đầu tuyến của dự án thành phần 1 đã được đưa vào khai thác, trong khi dự án thành phần 3 trên địa bàn Đắk Lắk đã hoàn thành thông xe kỹ thuật từ ngày 19/12/2025.

Đối với các đoạn còn lại, mục tiêu được đặt ra là thông xe kỹ thuật trước ngày 19/12/2026, qua đó hoàn thành và đưa toàn bộ tuyến vào khai thác đồng bộ ngay trong năm 2026 theo chỉ đạo của Chính phủ, sớm hơn khoảng một năm so với kế hoạch ban đầu dự kiến hoàn thành vào năm 2027.

Nút thắt còn lại nằm ở vật liệu và mặt bằng

Theo Bộ Xây dựng, để hoàn thành dự án, tổng nhu cầu vật liệu gồm khoảng 3,3 triệu m3 đất đắp, 1,25 triệu m3 cát và 3,7 triệu m3 đá. Đến nay, các dự án thành phần đã khảo sát và được UBND các địa phương chấp thuận 9 mỏ vật liệu xây dựng theo cơ chế đặc thù.

Tuy nhiên, dự án thành phần 2 vẫn gặp khó khăn về nguồn đá phục vụ sản xuất bê tông nhựa. Nguyên nhân là các mỏ đặc thù chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu kỹ thuật, trong khi các mỏ thương mại có trữ lượng và công suất khai thác hạn chế.

Bộ Xây dựng đã yêu cầu chủ đầu tư và các nhà thầu chủ động tìm kiếm thêm nguồn đá đạt tiêu chuẩn trên địa bàn cũng như khu vực lân cận nhằm bảo đảm tiến độ thi công.

Song song với việc thi công, Bộ cũng chỉ đạo triển khai các thủ tục đầu tư hệ thống giám sát điều hành giao thông, trạm dừng nghỉ và xây dựng đề án khai thác tài sản để tổ chức thu phí khi tuyến đường hoàn thành.

Bên cạnh đó, Chính phủ đề nghị Quốc hội, Đoàn đại biểu Quốc hội các địa phương có dự án đi qua tiếp tục đồng hành, hỗ trợ tháo gỡ khó khăn trong quá trình triển khai; đồng thời yêu cầu UBND tỉnh Đắk Lắk xử lý dứt điểm phần mặt bằng còn lại và các địa phương đẩy nhanh thủ tục đầu tư các hạng mục phụ trợ nhằm bảo đảm toàn tuyến được khai thác đồng bộ sau khi hoàn thành.

Sau khi đưa vào khai thác, tuyến cao tốc sẽ rút ngắn hành trình từ Khánh Hòa đến Đắk Lắk từ gần 200km xuống còn khoảng 117,5km, mở ra trục kết nối "rừng - biển" đầu tiên của Việt Nam. Đây được kỳ vọng sẽ trở thành động lực mới thúc đẩy giao thương, du lịch, logistics, giảm chi phí vận chuyển và gia tăng sức cạnh tranh cho cả Tây Nguyên lẫn khu vực duyên hải Nam Trung Bộ.