Trung Quốc phát triển phương pháp điều trị ung thư từ công nghệ xử lý nước thải, kết quả ban đầu đạt 84%

Ý tưởng bắt nguồn từ công nghệ xử lý nước thải công nghiệp. Trong môi trường phù hợp, sắt có thể phản ứng với hydrogen peroxide và tạo ra các gốc hydroxyl có khả năng phân hủy nhiều hợp chất hữu cơ độc hại.

Từ nguyên lý đó, nhóm nghiên cứu phát triển một dung dịch nano carbon kết hợp với sắt hóa trị II, gọi là CNSI-Fe, rồi tiêm trực tiếp vào vị trí khối u.

Trong thử nghiệm lâm sàng giai đoạn I đầu tiên thuộc loại này tại Trung Quốc, 19 bệnh nhân ung thư tiến triển được điều trị bằng phương pháp trên. Kết quả theo dõi cho thấy khối u ngừng phát triển ở 16 người, tương đương 84,2%, trong đó 2 bệnh nhân ghi nhận khối u thu nhỏ.

Nghiên cứu được công bố ngày 1/10 trên tạp chí Signal Transduction and Targeted Therapy.

Phần lớn bệnh nhân đã ở giai đoạn IV

Những người tham gia thử nghiệm mắc nhiều loại ung thư khác nhau, gồm sarcoma, ung thư đầu cổ, ung thư tụy, ung thư phổi không tế bào nhỏ, ung thư buồng trứng, ung thư vú và ung thư âm hộ.

Trong 19 bệnh nhân, có 16 người mắc ung thư di căn giai đoạn IV. Tất cả đều đã trải qua ít nhất hai phác đồ điều trị toàn thân trước đó, bao gồm hóa trị, xạ trị hoặc miễn dịch, nhưng bệnh vẫn tiến triển.

Bệnh nhân được tiêm CNSI-Fe với các liều khác nhau trực tiếp vào khối u, sau đó các bác sĩ theo dõi cả tổn thương tại vị trí tiêm lẫn các tổn thương ở xa.

Kết quả cho thấy tỷ lệ đáp ứng khách quan, tức tỷ lệ bệnh nhân có khối u thu nhỏ, đạt 10,5%. Trong khi đó, tỷ lệ kiểm soát bệnh, gồm cả trường hợp khối u không tiếp tục phát triển, đạt 84,2%.

Hiệu quả tại các khối u được tiêm trực tiếp tốt hơn so với các tổn thương ở những vị trí khác trong cơ thể.

Dùng sắt để “đánh gỉ” màng tế bào ung thư

Cơ chế chính của CNSI-Fe liên quan đến ferroptosis, một dạng chết tế bào phụ thuộc sắt.

Trong khối u, sắt có thể thúc đẩy quá trình tạo ra các gốc tự do có tính oxy hóa mạnh, làm tổn thương màng tế bào và cuối cùng khiến tế bào ung thư bị phá hủy.

Nhóm nghiên cứu mô tả hiện tượng này theo cách dễ hình dung là các gốc tự do do sắt tạo ra sẽ “làm gỉ” màng tế bào ung thư.

Trong khi đó, tế bào bình thường có những hệ thống chống oxy hóa như glutathione giúp sửa chữa phần nào tổn thương màng tế bào, nhờ đó có thể chịu tác động tốt hơn.

Trước khi thử nghiệm trên người, phương pháp này đã được đánh giá trên 6 mô hình khối u ở động vật, trong đó có ung thư đại trực tràng, ung thư vú và ung thư tụy, với kết quả cho thấy khả năng ức chế sự phát triển của khối u.

Tác dụng phụ chủ yếu là đau tại chỗ tiêm

Về độ an toàn, tác dụng phụ phổ biến nhất là đau tại vị trí tiêm, xuất hiện ở 89,5% bệnh nhân.

Khoảng 52,6% ghi nhận tăng huyết áp. Một người phải rút khỏi thử nghiệm do phản ứng quá mẫn.

Nhóm nghiên cứu cho biết không ghi nhận độc tính huyết học nghiêm trọng, tổn thương gan thận nặng hay một số tác dụng phụ thường gặp ở các phương pháp điều trị ung thư khác.

Giáo sư Wang Yongsheng, lãnh đạo tại Trung tâm Ung thư, Bệnh viện Tây Trung Quốc, người đứng đầu thử nghiệm, đánh giá CNSI-Fe cho thấy hồ sơ an toàn tương đối thuận lợi và tín hiệu chống ung thư đáng chú ý.

Đã bước sang thử nghiệm giai đoạn II

Sau kết quả ban đầu, Trung Quốc đã triển khai thử nghiệm lâm sàng giai đoạn II tại 10 bệnh viện lớn, với kế hoạch đánh giá liệu pháp trên 52 bệnh nhân.

Theo nhóm nghiên cứu, đây là tác nhân gây ferroptosis đầu tiên trong nhóm các phương pháp tương tự được đưa từ giai đoạn tiền lâm sàng sang thử nghiệm trên người.

Tuy nhiên, chính các tác giả cũng lưu ý rằng thử nghiệm giai đoạn I chỉ có 19 bệnh nhân, không có nhóm đối chứng và quy mô còn nhỏ.

Vì vậy, hiệu quả thực sự của CNSI-Fe vẫn cần được xác nhận qua các thử nghiệm ngẫu nhiên giai đoạn II và III với số lượng bệnh nhân lớn hơn.

Nếu các giai đoạn tiếp theo cho kết quả tích cực, phương pháp này có thể mở thêm một hướng điều trị cho nhóm bệnh nhân ung thư rắn tiến triển đã thất bại với nhiều liệu pháp tiêu chuẩn.