Từ 1/7, cán bộ, công chức không được làm nghề này để kiếm thêm

Từ ngày 1/7/2026, hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp sẽ được quản lý theo khuôn khổ pháp lý mới khi Nghị định 137/2026/NĐ-CP của Chính phủ chính thức có hiệu lực. Theo Điều 28 Nghị định 137/2026/NĐ-CP, người tham gia bán hàng đa cấp phải là cá nhân có đầy đủ năng lực hành vi dân sự và cư trú tại Việt Nam. Tuy nhiên, nghị định cũng quy định rõ nhiều nhóm đối tượng mà doanh nghiệp bán hàng đa cấp không được ký hợp đồng tham gia, trong đó có cán bộ, công chức theo quy định của pháp luật về cán bộ, công chức.

Ngoài cán bộ, công chức, danh sách các đối tượng không được tham gia còn bao gồm sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân, viên chức quốc phòng trong các đơn vị thuộc Quân đội nhân dân; sĩ quan, hạ sĩ quan, chiến sĩ phục vụ theo chế độ chuyên nghiệp và công nhân công an thuộc Công an nhân dân. Đồng thời, nghị định cũng loại trừ những người đang chấp hành hình phạt tù hoặc có tiền án về một số tội danh liên quan đến gian lận thương mại, lừa đảo, sản xuất, buôn bán hàng giả, vi phạm quy định về kinh doanh đa cấp; người nước ngoài không đáp ứng điều kiện về giấy phép lao động; cá nhân từng vi phạm pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng hoặc từng giữ vai trò quản lý tại doanh nghiệp bán hàng đa cấp bị thu hồi giấy chứng nhận đăng ký hoạt động trong một số trường hợp theo quy định.

Việc bổ sung quy định này được đánh giá là góp phần hạn chế nguy cơ xung đột lợi ích giữa hoạt động công vụ và hoạt động kinh doanh. Trong nhiều năm qua, kinh doanh theo phương thức đa cấp vẫn là lĩnh vực được cơ quan quản lý tăng cường giám sát nhằm ngăn chặn các mô hình biến tướng, lợi dụng hình thức đa cấp để huy động tài chính hoặc lừa đảo người tiêu dùng.

Bên cạnh việc siết chặt điều kiện đối với người tham gia, Nghị định 137/2026/NĐ-CP cũng quy định cụ thể nội dung bắt buộc của hợp đồng tham gia bán hàng đa cấp. Theo đó, hợp đồng phải thể hiện đầy đủ thông tin về doanh nghiệp, người tham gia, người bảo trợ, hàng hóa kinh doanh, kế hoạch trả thưởng, quyền và nghĩa vụ của các bên, phương thức thanh toán hoa hồng qua chuyển khoản ngân hàng, chính sách mua lại hàng hóa, các trường hợp chấm dứt hợp đồng cũng như cơ chế giải quyết tranh chấp.

Đáng chú ý, nghị định tiếp tục khẳng định nguyên tắc hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp chỉ được áp dụng đối với hàng hóa. Mọi hoạt động kinh doanh đa cấp đối với đối tượng không phải là hàng hóa đều bị cấm, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Đồng thời, một số nhóm hàng hóa cũng không được phép kinh doanh theo phương thức đa cấp, gồm thuốc, thiết bị y tế, thuốc thú y (bao gồm thuốc thú y thủy sản), thuốc bảo vệ thực vật, các loại hóa chất nguy hiểm hoặc hóa chất, chế phẩm diệt côn trùng, diệt khuẩn thuộc diện hạn chế hoặc cấm sử dụng trong lĩnh vực gia dụng và y tế, cùng với sản phẩm nội dung số.

Theo Bộ Công Thương, Nghị định 137/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 và các doanh nghiệp bán hàng đa cấp được dành thời gian chuyển tiếp để hoàn thiện, điều chỉnh hoạt động nhằm đáp ứng các quy định mới. Việc ban hành nghị định không chỉ hoàn thiện hành lang pháp lý đối với kinh doanh đa cấp mà còn hướng tới xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, bảo vệ tốt hơn quyền lợi người tiêu dùng, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với lĩnh vực vốn tiềm ẩn nhiều rủi ro này.