209.000 người bán hàng đa cấp có phải đăng ký hộ kinh doanh, nộp thuế?
Do bán hàng đa cấp là mô hình có số lượng người tham gia lớn, việc áp dụng các quy định mới vẫn phát sinh nhiều vướng mắc, đặc biệt liên quan đến chính sách thuế.
Từ khi các quy định thuế mới có hiệu lực, nhiều người tham gia bán hàng đa cấp đặt câu hỏi về việc có phải đăng ký hộ kinh doanh, kê khai thuế và sử dụng hóa đơn điện tử hay không?
Đây cũng là những vấn đề được doanh nghiệp và người tham gia ngành này kiến nghị tại Tọa đàm "Chính sách cho ngành bán hàng đa cấp - Vấn đề đặt ra trong thực tiễn và giải pháp thúc đẩy" do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức mới đây.
Theo ông Bùi Trung Nghĩa, Phó Chủ tịch VCCI, sau hơn 20 năm phát triển, hoạt động bán hàng đa cấp tại Việt Nam từng bước được hoàn thiện khung pháp lý nhằm tạo môi trường kinh doanh minh bạch hơn.
Ngày 7/4/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 137/2026/NĐ-CP về quản lý hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp, thay thế các quy định trước đây. Văn bản này được đánh giá góp phần đơn giản hóa thủ tục, phân cấp quản lý và tăng cường bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người tham gia.
Tuy nhiên, do bán hàng đa cấp là mô hình có số lượng người tham gia lớn, việc áp dụng các quy định mới vẫn phát sinh nhiều vướng mắc, đặc biệt liên quan đến chính sách thuế.
Theo Hiệp hội bán hàng đa cấp, hiện có khoảng 209.000 người ký hợp đồng tham gia với doanh nghiệp, nhưng chỉ mua sản phẩm để sử dụng, không kinh doanh và không phát sinh hoa hồng. Nhóm này đặt câu hỏi liệu có phải đăng ký hộ kinh doanh hay không.
Giải đáp vấn đề này, bà Hoàng Thị Thu Trang, Phó trưởng Ban quản lý hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia, cho biết hiện không có quy định bắt buộc người tham gia bán hàng đa cấp phải đăng ký hộ kinh doanh.
Liên quan đến hóa đơn điện tử, đại diện Cục Thuế cho biết người tham gia bán hàng đa cấp dù không đăng ký hộ kinh doanh, nhưng nếu doanh thu đạt trên 1 tỷ đồng một năm vẫn phải sử dụng hóa đơn điện tử theo quy định. Trường hợp doanh thu dưới mức này được khuyến khích sử dụng nhưng không bắt buộc.
Một vấn đề khác được doanh nghiệp kiến nghị là việc khấu trừ thuế thu nhập cá nhân, thuế giá trị gia tăng ngay từ khoản hoa hồng đầu tiên.
Theo Hiệp hội bán hàng đa cấp, thu nhập bình quân của người tham gia chỉ khoảng 11 triệu đồng mỗi năm, thấp hơn nhiều so với ngưỡng chịu thuế, nên việc khấu trừ có thể làm phát sinh thủ tục hoàn thuế.
Đại diện Cục Thuế cho biết cơ quan này sẽ nghiên cứu, rà soát quy định. Theo bà Nguyễn Thị Thu Hà, Ban Chính sách, Cục Thuế, việc khấu trừ thuế cần được xem xét phù hợp, bởi với những trường hợp thu nhập thấp, việc hoàn thuế cuối năm có thể gây thêm thủ tục cho cả người dân và cơ quan quản lý.
