Từ 16/1: Các hộ kinh doanh làm ngay điều này để không bị phạt tới 80 triệu đồng

Từ ngày 16/1/2026, cộng đồng hộ kinh doanh, tiểu thương và doanh nghiệp vừa và nhỏ sẽ phải đối mặt với một khung xử phạt hành chính mạnh mẽ hơn nếu quên lập hóa đơn hoặc lập hóa đơn không đúng thời điểm, theo quy định mới tại Nghị định 310/2025/NĐ-CP của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 125/2020/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế và hóa đơn.

Thay vì xử phạt theo hành vi từng hóa đơn riêng lẻ, Nghị định 310/2025/NĐ-CP lần này áp dụng cơ chế phạt lũy tiến dựa trên số lượng hóa đơn vi phạm, khiến mức phạt có thể tăng lên đáng kể so với trước đây.

Cụ thể:

Nếu lập hóa đơn sai thời điểm khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ từ 1 hóa đơn trở lên, mức phạt tối thiểu bắt đầu từ 500.000 – 1.500.000 đồng cho 1 hóa đơn vi phạm đầu tiên và tăng dần theo số lượng hóa đơn. Khi số hóa đơn sai thời điểm đạt 100 hóa đơn trở lên, mức phạt có thể lên tới 50 – 70 triệu đồng.

Đối với hành vi không lập hóa đơn khi bán hàng, mức xử phạt cũng được chi tiết theo số lượng: từ vài triệu cho vài hóa đơn đầu đến 60 – 80 triệu đồng nếu số giao dịch không lập hóa đơn nhiều hơn 50.

Đây là bước siết chặt quan trọng, bởi trước đây theo Nghị định 125/2020, mức phạt tối đa cho hành vi lập sai thời điểm hoặc không lập hóa đơn chỉ khoảng 8 – 20 triệu đồng và thường áp dụng cho từng hành vi đơn lẻ.

Theo các chuyên gia thuế, việc tăng mức phạt theo số lượng hóa đơn và theo tổng thể vi phạm là cần thiết để nâng cao tính tuân thủ và răn đe. Quy định mới khuyến khích người nộp thuế, đặc biệt là các hộ kinh doanh nhỏ lẻ phải xây dựng hệ thống quản lý hóa đơn hiệu quả, ngăn ngừa tình trạng “ngập” vi phạm do thiếu hiểu biết hoặc sơ suất trong hoạt động kinh doanh hàng ngày.

Bên cạnh đó, quy định mới cũng mô tả rõ các trường hợp được miễn trừ hoặc xem xét giảm nhẹ khi xảy ra bất khả kháng, như thiên tai, dịch bệnh hay sự kiện ngoài tầm kiểm soát của người nộp thuế.

Ngay trước thời điểm Nghị định có hiệu lực, nhiều hộ kinh doanh nhỏ tại các chợ, quán ăn, cửa hàng bán lẻ bày tỏ sự lo ngại khi phải tuân thủ quy định hóa đơn điện tử và khối lượng giấy tờ thuế gia tăng. Một số chủ kinh doanh cho rằng việc phân loại hóa đơn, lập và gửi đúng thời hạn đòi hỏi kiến thức kế toán nhất định mà không phải ai cũng có.

Để hỗ trợ quá trình chuyển đổi, cơ quan thuế đã triển khai tập huấn, hướng dẫn trực tuyến và tăng cường truyền thông để các đối tượng chịu sự điều chỉnh kịp thời áp dụng. Đây được xem là bước cần thiết để giảm thiểu vi phạm do thiếu hiểu biết pháp luật.