Từ 2027, tuổi nghỉ hưu và điều kiện hưởng lương hưu sẽ thay đổi thế nào?

Tuổi nghỉ hưu tiếp tục tăng theo lộ trình trong năm 2027. Người lao động muốn hưởng lương hưu cần đáp ứng điều kiện về tuổi đời và thời gian đóng bảo hiểm xã hội theo quy định.

Tuổi nghỉ hưu năm 2027 của lao động nam và lao động nữ

Theo khoản 2 Điều 169 Bộ luật Lao động 2019 và Điều 4 Nghị định 135/2020/NĐ-CP, tuổi nghỉ hưu của người lao động trong điều kiện lao động bình thường được điều chỉnh theo lộ trình. Mục tiêu là đến năm 2028, tuổi nghỉ hưu của lao động nam đạt 62 tuổi và đến năm 2035, lao động nữ đạt 60 tuổi.

Cụ thể, từ ngày 1/1/2021, tuổi nghỉ hưu trong điều kiện lao động bình thường là đủ 60 tuổi 3 tháng đối với nam và đủ 55 tuổi 4 tháng đối với nữ. Sau đó, mỗi năm tuổi nghỉ hưu tăng thêm 3 tháng đối với nam và 4 tháng đối với nữ.

Theo lộ trình này, trong năm 2027, lao động nam nghỉ hưu ở tuổi 61 tuổi 9 tháng, còn lao động nữ nghỉ hưu ở tuổi 57 tuổi 4 tháng.

Căn cứ Phụ lục I ban hành kèm Nghị định 135/2020/NĐ-CP, thời điểm nghỉ hưu được xác định theo tháng, năm sinh và tuổi nghỉ hưu tương ứng của từng người lao động.

Đối với lao động nữ, người sinh tháng 12/1969 đủ 57 tuổi và có thời điểm hưởng lương hưu vào tháng 1/2027. Người sinh từ tháng 1 đến tháng 7/1970 đủ 57 tuổi 4 tháng, với thời điểm hưởng lương hưu lần lượt từ tháng 6 đến tháng 12/2027. Cụ thể, bảng tra cứu thời điểm nghỉ hưu năm 2027 đối với lao động nữ như sau:

Đối với lao động nam, người sinh tháng 6/1965 đủ 61 tuổi 6 tháng và có thời điểm hưởng lương hưu vào tháng 1/2027. Người sinh từ tháng 7 đến tháng 12/1965 và từ tháng 1 đến tháng 2/1966 đủ 61 tuổi 9 tháng, với thời điểm hưởng lương hưu lần lượt từ tháng 5/2027 đến tháng 12/2027. Cụ thể, bảng tra cứu tuổi nghỉ hưu của lao động nam theo năm sinh 2027 mới nhất như sau:

Theo quy định được nêu tại các bảng tra cứu, thời điểm hưởng lương hưu là ngày đầu tiên của tháng liền kề sau thời điểm nghỉ hưu.

Bên cạnh tuổi nghỉ hưu trong điều kiện lao động bình thường, pháp luật cũng quy định một số trường hợp có thể nghỉ hưu ở tuổi thấp hơn hoặc cao hơn. Người lao động bị suy giảm khả năng lao động, làm nghề hoặc công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm, đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc làm việc tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn có thể nghỉ hưu sớm hơn, nhưng không quá 5 tuổi so với tuổi nghỉ hưu thông thường, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Ngược lại, người lao động có trình độ chuyên môn, kỹ thuật cao và một số trường hợp đặc biệt có thể nghỉ hưu ở tuổi cao hơn, nhưng không quá 5 tuổi so với quy định, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Điều kiện hưởng lương hưu từ năm 2027

Theo Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024, có hiệu lực từ ngày 1/7/2025, người lao động làm việc trong điều kiện bình thường được hưởng lương hưu khi đáp ứng hai điều kiện cơ bản: đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định của Bộ luật Lao động và có thời gian đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc từ đủ 15 năm trở lên.

So với quy định trước đây yêu cầu thời gian đóng bảo hiểm xã hội tối thiểu 20 năm, quy định mới giảm thời gian đóng tối thiểu xuống còn 15 năm. Thay đổi này mở rộng cơ hội hưởng lương hưu đối với người lao động có thời gian tham gia bảo hiểm xã hội ngắn hơn trước.

Như vậy, trong năm 2027, người lao động làm việc trong điều kiện bình thường cần có ít nhất 15 năm đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc và đạt tuổi nghỉ hưu tương ứng là 61 tuổi 9 tháng đối với nam, 57 tuổi 4 tháng đối với nữ để đáp ứng điều kiện hưởng lương hưu theo quy định nêu trên.

Lương hưu được tính như thế nào?

Mức lương hưu hằng tháng được xác định dựa trên mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội và tổng thời gian đóng bảo hiểm xã hội của người lao động.

Đối với lao động nữ, mức lương hưu bằng 45% mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội tương ứng với 15 năm đóng. Sau đó, cứ mỗi năm đóng thêm, tỷ lệ hưởng tăng thêm 2%, nhưng mức tối đa không quá 75%.

Đối với lao động nam, tỷ lệ hưởng lương hưu bằng 45% mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội tương ứng với 20 năm đóng. Sau đó, cứ mỗi năm đóng thêm, tỷ lệ hưởng tăng thêm 2%, tối đa không quá 75%.

Trường hợp lao động nam có thời gian đóng bảo hiểm xã hội từ đủ 15 năm đến dưới 20 năm, mức hưởng bằng 40% mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội tương ứng với 15 năm đóng. Cứ mỗi năm đóng thêm, tỷ lệ hưởng tăng 1% cho đến khi đạt 45% tương ứng với 20 năm đóng. Từ năm đóng thứ 20 trở đi, mỗi năm đóng thêm được tính thêm 2%.

Đối với người nghỉ hưu trước tuổi do suy giảm khả năng lao động, mức lương hưu được tính theo quy định tương ứng, sau đó giảm 2% cho mỗi năm nghỉ hưu trước tuổi. Trường hợp thời gian nghỉ hưu trước tuổi dưới 6 tháng thì không giảm tỷ lệ hưởng; từ đủ 6 tháng đến dưới 12 tháng thì giảm 1%.

Với người làm việc theo chế độ tiền lương do Nhà nước quy định, thời gian đóng bảo hiểm xã hội từ ngày 1/1/2007 đến ngày 31/12/2025 được tính bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội của 10 năm cuối trước khi nghỉ hưu.

Những trường hợp được nghỉ hưu sớm

Theo thông tin từ Bảo hiểm xã hội Việt Nam, ngoài điều kiện nghỉ hưu trong môi trường lao động bình thường, một số nhóm người lao động có thể nghỉ hưu trước tuổi nếu đáp ứng yêu cầu về thời gian đóng bảo hiểm xã hội và các điều kiện liên quan.

Người có đủ 15 năm đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc trở lên, làm công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc làm việc tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn có thể nghỉ hưu sớm hơn tối đa 5 tuổi so với người làm việc trong điều kiện bình thường. Quy định này cũng áp dụng đối với thời gian làm việc tại nơi có phụ cấp khu vực hệ số 0,7 trở lên trước ngày 1/1/2021, theo điều kiện tương ứng.

Đối với người làm công việc khai thác than trong hầm lò, nếu có từ đủ 15 năm làm công việc này trở lên, tuổi nghỉ hưu có thể thấp hơn tối đa 10 tuổi so với điều kiện lao động bình thường.

Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công an nhân dân và một số đối tượng đặc thù khác khi nghỉ việc, có từ đủ 15 năm đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc trở lên, có thể được nghỉ hưu trước tuổi tối đa 5 năm, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Riêng người bị nhiễm HIV/AIDS do tai nạn rủi ro nghề nghiệp được hưởng lương hưu khi có từ đủ 15 năm đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc trở lên, không phụ thuộc điều kiện về tuổi đời.

Theo Bộ Nội vụ, trong quý II/2026, cả nước có khoảng 3,49 triệu người được hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hằng tháng. Trong quý, hơn 19.000 người được giải quyết hưởng lương hưu.