Từ nay, chuyển nhượng đất không đủ điều kiện có thể bị phạt đến 100 triệu đồng

Chuyển nhượng đất chưa đủ điều kiện có thể bị phạt

Luật Đất đai 2024 quy định người sử dụng đất được thực hiện quyền chuyển nhượng khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện, trong đó có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, trừ một số trường hợp được pháp luật quy định. Thửa đất cũng phải không có tranh chấp, quyền sử dụng đất không bị kê biên hoặc áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời và vẫn còn thời hạn sử dụng.

Điều 17 Nghị định 123/2024/NĐ-CP quy định xử phạt đối với hành vi chuyển quyền sử dụng đất không đủ điều kiện. Trong đó, cá nhân thực hiện hành vi chuyển nhượng hoặc góp vốn bằng quyền sử dụng đất có thể bị phạt từ 30–50 triệu đồng. Mức phạt đối với tổ chức bằng 2 lần mức phạt của cá nhân, tương ứng 60–100 triệu đồng.

Như vậy, việc tự thỏa thuận mua bán, chuyển nhượng khi quyền sử dụng đất chưa đáp ứng điều kiện theo luật không đồng nghĩa giao dịch sẽ được pháp luật công nhận.

Có thể phải trả lại đất, nộp lại lợi bất hợp pháp

Đáng chú ý, ngoài tiền phạt, người vi phạm còn có thể phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả. Theo Nghị định 123/2024/NĐ-CP, bên nhận chuyển quyền có thể bị buộc trả lại đất cho bên chuyển quyền. Trường hợp phát sinh số lợi bất hợp pháp từ hành vi vi phạm, khoản lợi này cũng có thể bị buộc nộp lại.

Pháp luật đồng thời quy định một số trường hợp phải thực hiện đăng ký đất đai. Nếu đất đủ điều kiện cấp Giấy chứng nhận, cơ quan có thẩm quyền có thể buộc thực hiện thủ tục đăng ký theo quy định.

Đặc biệt, nếu không thể trả lại đất do bên chuyển quyền là tổ chức đã giải thể, phá sản hoặc cá nhân đã chết không có người thừa kế, chuyển đi nơi khác và không xác định được địa chỉ, bên nhận chuyển quyền có thể phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả do bên chuyển quyền gây ra trước khi giao dịch được thực hiện. Quy định này áp dụng khi đất không thuộc trường hợp Nhà nước thu hồi.

Kiểm tra pháp lý trước khi đặt bút ký

Với giao dịch quyền sử dụng đất, việc kiểm tra Giấy chứng nhận và các điều kiện chuyển nhượng là bước quan trọng trước khi ký hợp đồng hoặc thanh toán.

Người mua không nên chỉ dựa vào giấy viết tay, thỏa thuận dân sự hoặc cam kết của bên bán để xác định một thửa đất có thể chuyển nhượng. Tình trạng tranh chấp, kê biên, thời hạn sử dụng đất và các điều kiện pháp lý khác cũng cần được kiểm tra đầy đủ.

Một giao dịch được thực hiện khi chưa đủ điều kiện có thể kéo theo không chỉ khoản tiền phạt mà còn nghĩa vụ trả lại đất, nộp lại số lợi bất hợp pháp và thực hiện các thủ tục khắc phục theo quy định pháp luật. Vì vậy, hoàn tất kiểm tra pháp lý trước giao dịch là yếu tố then chốt để hạn chế rủi ro cho cả bên chuyển nhượng và bên nhận chuyển nhượng.